Kungiyar Kwallon Kafa ta Sudan
|
sport in a geographic region (en) | |
|
|
kwallon kafar Mata a sudan Ba a ba wa mata a Sudan damar shiga wasanni irin su ƙwallon ƙafa a hukumance ba, har sai lokacin juyin juya halin 2018-19 ya soke tsoffin dokokin hana zaman lafiya. A watan Satumbar 2019, an kafa gasar mata mai kungiyoyi 21 daga garuruwa daban-daban na kasar Sudan, tare da Wala'a Essam al-Boushi, ministar matasa da wasanni ta Sudan, ta ce gwamnatin rikon kwarya za ta mai da wasannin mata daya daga cikin ginshikan da aka kafa. ci gaban kasa.
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]Kwallon kafa na mata a Afirka gabaɗaya yana fuskantar ƙalubale da yawa, waɗanda suka haɗa da ƙarancin damar samun ilimi, talauci a tsakanin mata da kuma rashin daidaito na asali waɗanda kuma ke haifar da tauye hakkin mata na musamman.[1] Haka kuma, lokacin da 'yan wasa mata a Afirka suka yi nasara, wasu suna barin ƙasashensu don neman manyan damammaki a wurare kamar Turai ko Amurka[2][3]. Ba da tallafi ga wasan kwallon kafa na mata a Afirka lamari ne, saboda yawancin kudaden da ake samu daga FIFA ne, ba hukumar kwallon kafa ta kasa ba[4]. Hukumar kwallon kafa ta Sudan, wacce aka kafa a shekarar 1946, kuma ta zama mai alaka da FIFA a shekarar 1948, [5] tana daya daga cikin wadanda suka kafa hukumar kwallon kafa ta Afirka (CAF), kuma ta ci gaba da kasancewa memba na hukumar[6]. A cikin 2006, akwai ƙungiyoyin maza na ƙwallon ƙafa 440 a Sudan.[7] A watan Nuwamban shekarar 2011, wata ‘yar kungiyar mata, Laila Khalid daga Falasdinu, ta halarci wani taro a Afirka ta Kudu inda aka tattauna batun wasan kwallon kafa na mata, inda ta bayyana matsalolin da ake fuskanta wajen bunkasa wasan a Afirka[8]. Tun bayan amincewarta a hukumance a shekarar 2019, Sudan ta bi sahun sauran kasashen Larabawa da Afirka don samun gasar mata. Sakamakon kasancewarta a cikin ƙungiyar ƙwallon ƙafa ta Larabawa (UAFA), gasa ta farko ta ƙasa da ƙasa ta kasance a cikin 2021, lokacin da suka buga gasar cin kofin matan Larabawa.[9][10]
Kafin a shirya gasar kwallon kafa ta mata ta farko a Sudan a watan Satumbar 2019, an taba samun kungiyoyin mata da dama a manyan biranen kasar kamar Khartoum. A karkashin dokokin da ake kira Public Order Laws na gwamnatocin Islama na lokacin, an kafa wadannan kungiyoyi ne shekaru kadan kafin shekarar 2019 ba bisa ka'ida ba, ba su samu tallafi daga hukumar kwallon kafa ta Sudan ba, kuma sun yi horo da wasa cikin yanayi mai wuya.[11] An kuma takaita wasannin mata kamar kwallon kafa, saboda wata fatawa (hukunce-hukuncen addini) da Majalisar Fiqhu ta Musulunci ta yi a shekara ta 2006 ta yi Allah wadai da kafa kungiyar mata a Sudan.[12] Bayan haka, dabi'un zamantakewa na gama gari game da mata ba sa fifita mata a fagen wasanni, kuma tallafi daga danginsu abu ne mai mahimmanci a gare su. A yankin kudancin Sudan wanda akasari mabiya addinin kirista ne a shekarar 2006, karamar hukumar ta nuna goyon bayansu ga wasan kwallon kafa na mata, kuma an shirya gasa tare da kungiyoyi daga dukkan jihohi goma na kasar Sudan ta Kudu a wannan zamani a Juba babban birnin yankin kudancin kasar. Bayan samun ‘yancin kai na Sudan ta Kudu a shekarar 2011, an kafa kungiyar kwallon kafa ta mata a wannan shekarar. Dangane da sha'awar wasannin kwallon kafa na mata a kasashen Larabawa, Aljazeera ta sayi 'yancin yada gasar cin kofin duniya ta mata ta 2011.
Farkon wasan ƙwallon ƙafa na mata tun farkon 2000s
A cewar wani bincike da aka gudanar a shekara ta 2011 dangane da alakar da ke tsakanin tsattsauran ra'ayin addini da al'ummomin duniya, kasancewar wasu matan Sudan sun riga sun fara wasan kwallon kafa tun farkon shekarun 2000 duk da takunkumin zamantakewa da na shari'a ana daukarsu a matsayin muhimmin mataki na ci gaban kungiyar mata da ba na hukuma ba. 16] A matsayin wani ɓangare na wannan gasa na yau da kullun, an ƙirƙiri ƙungiyar mata ta farko ta ƙasa mai suna The Challenge a cikin 2006 a Khartoum. Bamban da sauran kungiyoyin da suka bukaci 'yan wasa su sanya lullubi da dogon wando, 'yan wasan na The Challenge ba su rufe kawunansu ko sanya dogayen kaya. A lokacin, ba a san duk kungiyoyin kwallon kafa na mata ba, kuma ba a sami tallafi daga hukumar kwallon kafa ta Sudan ba. A cikin 2006, Kalubalen ya buga wasansa na farko na gasa. Sara Edward ce ta zama kyaftin din ta kuma ta buga da wata tawagar jami'ar Sudan da ke sanye da tufafin da suka dace da tsarin addinin Musulunci. Kamar yadda aka ruwaito, ingancin wasan bai yi girma ba kuma wasan ya ƙare a ci 2-0 ga ƙungiyar Kalubale. A shekara ta 2009, an sami manyan ƙungiyoyin mata goma, an kafa gasa ta makaranta da kuma gasar yanki. 'Yan mata a sansanonin 'yan gudun hijira da ke yankin Darfur kuma suna yin wasan ba bisa ka'ida ba. Dangane da tambayar da FIFA ta yi mata dangane da yiwuwar kafa kungiyar kwallon kafa ta mata a shekara ta 2012, Majalisar Fiqhu ta Musulunci ta sake fitar da wata fatawa a kan kafa kungiyar kwallon kafa ta mata, inda ta dauki hakan a matsayin alfasha[13]. Fatawar ta yi nuni da cewa wasan kwallon kafa na maza ne, don haka bai kamata mata su shiga cikinsa ba, domin yana kalubalantar bambance-bambancen da ke tsakanin maza da mata.
Ganewa a 2019
Bayan kafa gasar mata a shekarar 2019 tare da kungiyoyi 21 daga garuruwa daban-daban a karkashin sabuwar gwamnatin rikon kwarya, hukumar kwallon kafar Sudan ta amince da kuma fara tallafawa kungiyoyin mata na kananan hukumomi da na kasa[26]. Tun daga 2021, ƙungiyar mata ta Sudan ta ci gaba da rashin amincewar FIFA.[14]27] Ya zuwa watan Agusta na wannan shekarar, duk da haka, Hukumar Kwallon Kafa ta Afirka (CAF) ta amince da ita kuma an gayyace ta don shiga gasar cin kofin matan Larabawa ta 2021.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Jean Williams (15 December 2007). A Beautiful Game: International Perspectives on Women's Football. Berg. p. 186. ISBN 978-1-84520-674-1. Archived from the original on 8 January 2014. Retrieved 13 April 2012.
- ↑ Sudan Tribune. Archived from the original on 29 March 2012. Retrieved 21 April 2012.
- ↑ Gabriel Kuhn (24 February 2011). Soccer Vs. the State: Tackling Football and Radical Politics. PM Press. p. 34. ISBN 978-1-60486-053-5. Archived from the original on 8 January 2014. Retrieved 13 April 2012.
- ↑ Gabriel Kuhn (24 February 2011). Soccer Vs. the State: Tackling Football and Radical Politics. PM Press. p. 34. ISBN 978-1-60486-053-5. Archived from the original on 8 January 2014. Retrieved 13 April 2012.
- ↑ FIFA (2006). "Women's Football Today" (PDF): 184. Archived from the original (PDF) on 14 August 2012. Retrieved 17 April 2012. Empty citation (help): Cite journal requires |journal= (help)
- ↑ Saavedra, Martha E. "Women's Football in the Horn of Africa" (PDF). African Women's Football in the Global Sports Arena. Archived from the original (PDF) on 22 February 2014. Retrieved 21 April 2012.
- ↑ Tom Dunmore (16 September 2011). Historical Dictionary of Soccer. Scarecrow Press. pp. 568–569. ISBN 978-0-8108-7188-5. Archived from the original on 3 January 2014. Retrieved 13 April 2012.
- ↑ Sudan Tribune. Archived from the original on 29 March 2012. Retrieved 21 April 2012.
- ↑ https://globalsportsarchive.com/team/soccer/sudan/52023/
- ↑ www.fifa.com. 7 September 2021. Retrieved 28 July 2022.
- ↑ www.voanews.com. 8 December 2019. Archived from the original on 28 August 2021. Retrieved 28 August 2021.
- ↑ Alintibaha.net. 23 June 2011. Archived from the original on 15 January 2020. Retrieved 21 April 2012. وبين يدي فتوى أخرى صادرة عن ذات مجمع الفقه الإسلامي حول تكوين فرق نسائية لكرة القدم ... بالإشارة إلى استفتائك بتاريخ: 5/ يناير2012م عن الموضوع أعلاه، وسؤالك عن: هل يجوز تكوين فرق نسائية لكرة القدم تنافس في إفريقيا وآسيا وأوربا استجابة لتوجيه «الفيفا» التي تطلب منا ذلك: نفيدك بأن الدائرة المختصة بالمجمع قد درست هذا الموضوع، وأجابت عنه بالآتي: ... ثانياً: وعليه فإن تكوين فرق نسائية لكرة القدم لتلعب خارج السودان في إفريقيا وآسيا وأروبا لا شك أولى بالحظر والمنع، فهو أكثر مفسدة ... الثاً: إن طلب «الفيفا» تكوين هذه الفرق لا يصلح دليلاً لجواز الممنوع، ولا رافعاً لحكم الشريعة
- ↑ Sudan Tribune. Archived from the original on 29 March 2012. Retrieved 21 April 2012.
- ↑ FIFA (2006). "Women's Football Today" (PDF): 184. Archived from the original (PDF) on 14 August 2012. Retrieved 17 April 2012. Empty citation (help): Cite journal requires |journal= (help)