Jump to content

Yaƙin Addi Qarro

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Infotaula d'esdevenimentYaƙin Addi Qarro
Iri faɗa
Kwanan watan Disamba 1578
Wuri Tigray Region (en) Fassara
Participant (en) Fassara

Yakin Addi Qarro wanda kuma ake kira Yakin Addi Ye'Qorro (Gym Adi Yieቖro) yaki ne da ya gudana tsakanin dakarun Daular Habasha da dakarun Daular Usmaniyya a watan Disambar 1578 a lardin Tigray na daular Habasha. Sojojin daular Habasha sun kasance karkashin jagorancin sarki Sarsa Dengel yayin da sojojin daular Usmaniyya ke karkashin jagorancin Ahmad pasha, beylerbey na habeş, da sojojin Bahr Negus Yeshaq wanda ke tawaye ga sarki a lokacin. Yakin ya biyo bayan nasarar da Habashan ta samu a baya kan Daular Usmaniyya a Enticaw a ranar 13 ga watan Nuwamba na wannan shekarar wanda ya yi sanadin fatattakar sojojin da suka mamaye.

Kafin yakin, Sarsa Dengel ya amsa wa Yeshaq yana cewa "zaka iya zuwa wurina tare da Turkawa, (amma) zan zo wurinka tare da Almasihu mai cetona" (Rossini, 1961-62:56). Ko ta yaya, mashi ya bugi Yeshaq har ya mutu, aka fille kan Ahmed Pasha (Rossini, 1961-62: 74-75). Nasarar ta hatimce maido da Debarwa daga mamayar Turkawa Ottoman (Rossini, 1961-62: 76; Gent, 1682: 175-176; Bruce, 1792:234; Orhonlu, 1974: 57).

An gwabza fadan ne a garin Addi Qarro da ke lardin Tigray na daular Habasha. Sojojin Habasha na Sarkin sarakuna sun kai hari ga Ottoman a ginshiƙai biyu tare da Sarkin sarakuna a matsayin babban kwamandan. Rukunin dama Takla Gigorgis ne ya jagoranta yayin da Dahragot, gwamnan Tigray ke jagoranta na hagu. Kwamandojin biyu sun shiga cikin cibiyar Ottoman tare da yin nasarar karya ta, tare da kame gangunan yakin makiya. Yeshaq yayi yunƙurin ja da baya a wannan lokacin tare da rakiyar mahayan Ottoman 30, duk da haka, wani jarumin Habasha mai suna Takla Yohannes ya lura da shi wanda ya yi masa kwanton bauna ya raunata shi. Yeshaq ya yi nasarar komawa ga sojojinsa kuma ya mutu bayan 'yan sa'o'i.

Daular Usmaniyya sun yi nasarar kutsawa cikin sansanin daular daular da ‘yan kadan a wani lokaci, amma yayin da ake ci gaba da gwabzawa, sai suka samu kansu cikin rudani, suka kewaye ta ko’ina da dakarun sarkin suka ci gaba da harbe-harbe da soki su da sare su. Wani jarumi mai suna Yona'el ne ya soke mashi a nono Ahmad Pasha.

An sha kashi kwatsam da murkushe Ottoman wadanda sojojinsu suka ruguje. An yi wa Ahmad Pasha da Yeshaq kawuna da aka yanke bisa umarnin Sarki.

Bayan yakin, Sarsa Dengel tare da sojojinsa da suka ci nasara suka yi gaba zuwa sansanin Daular Usmaniyya da ke Debarwa, suka kwace tare da rusa katangar tare da masallacin da Daular Usmaniyya suka gina. Tare da nasarorin da ya samu a wannan da kuma fadace-fadacen da suka biyo baya Sarsa Dengel ya kawo karshen barazanar da Turkiyya ke yi wa 'yancin kai na Daularsa tare da maido da babban matsayi na Sarkin Habasha a yankin.

Wasu daga cikin Turkawa da aka kama sun tsunduma cikin sojojin Sarkin sarakuna bayan an musulunta Kiristanci. Sun kafa wani sashe na sojojin sarki da suka mamaye tsaunin tsaunukan Gushan 'yan tawayen Yahudawa. Zuriyarsu kuma za su zama wani sashe na musamman na sojojin Habasha waɗanda suka kasance a ƙarƙashin Kotun daular.