Yaƙin Fancá
| Iri | faɗa |
|---|---|
| Bangare na | Campaigns of Pacification and Occupation |
| Kwanan watan | 6 Satumba 1886 |
| Wuri |
Fuladu (en) |
| Participant (en) | |
Yaƙin Fancá (1886) yaƙin wani kamfen ne wanda ya gudana a Fancá, Gabú na zamani, Guinea-Bissau, tsakanin sojojin mulkin mallaka na Portugal, wanda Marques Geraldes ya ba da umarni, wanda ke samun goyon bayan ƙawayen gida a ƙarƙashin Nbuku, da sojojin Fuladu, wanda Musa Molo ya jagoranta. [1] [2] [3]
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]Alfa Molo ne ya kafa Masarautar Fuladu a shekara ta 1869, [1] bayan rasuwarsa a shekarar 1881, ɗan uwansa, Bakari Demba, ya gaje shi, daga baya kuma Musa Molo, ɗan Alfa Molo. [1] A Geba, Portuguese sun sami kansu ba su da ƙarfi don magance buƙatun Musa Molo na haraji da haraji. Sai dai a shekarar 1886, Nbuku, sarkin Ganadu kuma ɗaya daga cikin sarakunan lardunan Musa Molo, ya nuna rashin jin daɗinsa da mulkin Musa. Da yin amfani da wannan dama, Turawan Portugal sun nemi Nbuku da su kulla kawance da Musa Molo. An ƙarfafa wannan ƙawancen, kuma an fara shirye-shiryen yaƙin wani kamfen ne na soja. [1]
Yaƙi
[gyara sashe | gyara masomin]A ranar 6 ga watan Satumban 1886, Laftanar Francisco António Marques Geraldes, wanda ke jagorantar garison Portuguese a Geba, ya jagoranci rundunar sojojin Portugal 80, masu goyon bayan Fula 4,300 da Mandinka, 170 Biafadas, 120 grumetes, da bindigogi biyu. Haɗaɗɗiyar ƙungiyar ta kaddamar da farmaki kan katangar tabanca na Fancá. [4] [1]
An ɗauki tsawon sa'o'i uku ana gwabzawa, inda dakarun Musa Molo suka yi turjiya da karfi amma daga ƙarshe suka ci karfinsu. Sojojin Portugal da kawayenta sun tilastawa Musa Molo da mayakansa yin watsi da matsayinsu. Da yake komawa arewa zuwa Casamance, Musa Molo ya bar waɗanda suka mutu da raunuka. [1]
Bayan haka
[gyara sashe | gyara masomin]Bayan nasarar da suka yi, Portuguese sun fara haɗa sassan Fuladu zuwa cikin sabuwar lardin da aka yi shelar "Guiné Portuguesa." [1] Za a kammala ayyukan a ranar 15 ga watan Satumba, [4] amma Marques Geraldes zai jagoranci wani yakin da Musa Molo a shekarar 1889-1891. [5]
Littattafai
[gyara sashe | gyara masomin]- Mendy, Peter (2013). Historical Dictionary of the Republic of Guinea-Bissau. Scarecrow Press. ISBN 9780810880276.
- Estampa, Editorial (1998). O império africano: 1825-1890. Editorial Estampa. ISBN 9780810880276.
- Bowman, Joye (1997). Ominous Transition: Commerce and Colonial Expansion in the Senegambia and Guinea, 1857-1919. Avebury. ISBN 9781859721544.
- Gomes, Américo (2012). "História da Guiné-Bissau em datas" (PDF).
- Barreto, João (1938). História da Guiné, 1418-1918. Biblioteca Pública de Nova Iorque.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 Mendy 2013.
- ↑ Gomes 2012.
- ↑ Bowman 1997.
- ↑ 4.0 4.1 Barreto 1938.
- ↑ Estampa 1998.