Jump to content

Yaƙin Groenkloof

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Infotaula d'esdevenimentYaƙin Groenkloof
Map
 32°18′56″S 24°58′12″E / 32.3156°S 24.97°E / -32.3156; 24.97
Iri faɗa
Bangare na Second Boer War (en) Fassara
Kwanan watan 5 Satumba 1901
Ƙasa Afirka ta kudu
Participant (en) Fassara

A yakin Groenkloof a ranar 5 ga watan Satumba 1901, wani ginshiƙi na Burtaniya a ƙarƙashin Kanar Harry Scobell ya ci nasara kuma ya kama wani ƙaramin kwamandan Boer ƙarƙashin jagorancin kwamandan Lötter a Cape Colony a lokacin yakin Boer na biyu.

Yayin da Janar Lord Kitchener ya yi gwagwarmaya don murkushe yakin basasa da Boers ya yi a cikin Orange Free State da Transvaal, wasu mazauna Holland da ke zaune a Cape Colony suma sun ɗauki makamai don yakar Birtaniya. Don yaƙar kamfen ɗin a cikin jamhuriyar Boer guda biyu, Kitchener ya yi amfani da ginshiƙan share fage, kona gonaki da manufar tilasta mata da yara Boer zuwa sansanonin tattarawa.

Duk da haka, yin amfani da irin waɗannan tsauraran hanyoyi a cikin Cape Colony mai aminci ba zai yiwu a siyasance ba. A maimakon haka, kwamandan Birtaniya a yankin Cape Colony, Janar Sir John French ya yi amfani da dabarar matakai uku: na farko, don hana Boer Commandos haɗawa, na biyu, ya kori su akai-akai don hana su tattara sababbin mabiya da kayayyaki, na uku, don gajiyar da su don a farauto su. Wani masanin tarihi ya ce, "Yaya sauki maganin yaƙin daba, idan aka kwatanta da wannan gagarumin aikin na kona gonaki da korar fararen hula na karkara gabaɗaya zuwa sansanonin!"[1]

Coldstream Guards ne ke raka kwamandan Lötter zuwa Graaff Reinet

Cike da bayanai daga ƙwararrun Sashen Leƙen asirin Fage na Faransa kuma ƴan leƙen asirin Afirka suka jagoranta, Scobell ya bi umurnin Lötter a tsaunin Tandjesburg. Scobell, wanda umarninsa ya haɗa da Lancers na 9, Cape Mounted Rifles da Imperial Yeomanry, ya kasance ɗaya daga cikin manyan kwamandojin ginshiƙan Biritaniya. A rana ta biyar ta aikin kwanaki shida, jami’in na Burtaniya ya gano katon dutsen nasa a wani kwazazzabo mai suna Groenkloof, kusa da ƙauyen Petersburg. Gaskanta cewa mutanen Lötter sun mamaye ginin gona, Scobell ya ba da umarnin tafiya dare kuma ya tura sojojinsa 1100 a kan wasu tudu da ke kallon gonar. A zahiri, Lötter da kwamandojinsa na mutum 130 sun sami mafaka a wani gidan tumaki na dutse mai ƙafa 30 zuwa 15 da ke kusa, wanda aka lulluɓe da rufin ƙarfe.

Da gari ya waye, an aika da ƴan leƙen asiri don su binciki kogon. Babban kwamandan, Lord Douglas Compton ya jefar da bindigarsa a kusa da kofar shiga. Yayin da ya sauka domin ɗauko makaminsa, sai Boers suka buɗe wuta.[2] Compton ya tsere, amma mutanen shida da ke bayansa aka sare su. Nan da nan, bindigu dubu ya buɗe a kan Boers da ke cikin gidan tumaki da ba a firgita ba.[3]

Bayan rabin sa'a na gasar da ba a daidaita ba, Boers sun miƙa wuya. An kashe mutane 13 tare da raunata 46, yayin da wasu 61 da suka tsira da ba su ji rauni aka yi garkuwa da su ba. Rundunar Scobell ta yi asarar mutane 10 da aka kashe. Wani ɗan gwagwarmaya ɗan ƙasar Birtaniya ya ce, "Abin da ya gani ya yi muni matuka... A gaskiya wurin ya kasance kamar shagon sayar da nama, wasu mazaje suna yin mugun surutai suna nishi suna nishi a ƙasa suna birgima cikin datti a cikin raɗaɗin da suke ciki."[3]

An yanke hukuncin kisa a kan kwamandan Lötter a Middleburg

Daga baya hukumomin Biritaniya sun kashe Lötter da wasu bakwai a matsayin 'yan tawaye.[3] Jan Smuts ya juya teburin akan Birtaniya a yakin Elands River wanda ya biyo bayan kwanaki goma.[4] Amma kamar yadda wani masanin tarihi ya nuna, "A cikin rasa Lotter, Boers sun yi asarar fiye da kashi goma na guerrillas a cikin Colony a kudancin Orange, kuma su elite Commando a wancan ... Daular Biritaniya ta kasance rijiyar da ba ta da tushe, lokacin da ta zo ga maye gurbin sojojin da suka ɓace."[5]

  1. Pakenham, p 575
  2. Pakenham, p 576
  3. 3.0 3.1 3.2 Evans, p 154
  4. Pakenham, p 577
  5. Pakenham, p 579-582
  • [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] Yaƙin Boer. New York: Littattafan Avon, 1979. ISBN 0-380-72001-9
  • A de V Minnaar (June 1987). "Graaff-Reinet and the Second Anglo-Boer War (1899-1902)". South African Military History Journal. 7 (3).