Jump to content

Yaƙin Jebel Moya

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Infotaula d'esdevenimentYaƙin Jebel Moya
Iri faɗa
Bangare na Sennar offensive (en) Fassara
Kwanan watan 25 ga Yuni,   5 Oktoba 2024
Wuri Jebell Moya
Ƙasa Sudan
Participant (en) Fassara

Yaƙin Jebel Moya ya kasance yaƙin watanni 3 a kan muhimmin yanki na Jebel Moya a cikin Jihar Sennar a lokacin Yaƙin basasar Sudan . Ya ga RSF ta fara karbar yankin a watan Yunin 2024 na kimanin watanni 3 kafin SAF ta sake karbar shi a watan Oktoba na wannan shekarar. Sake kama Jebel Moya shine babban dalilin fara hare-haren SAF a wasu yankuna a jihar saboda hanyar samar da kayayyaki.

A ranar 15 ga Afrilu, 2023, sojojin RSF sun kai hari kan sassan SAF kuma sun mallaki yankuna daban-daban a kusa da Sudan, gami da wannan babban birnin Khartoum, inda suka fara Yaƙin basasar Sudan. RSF za ta ci gaba da karɓar iko da Wad Madani da yawancin Jihar Gezira, ta ba su damar kaddamar da hare-hare ga Jihar Sennar.[1]

Yankin Jebel Moya yana da mahimmanci saboda matsayinsa na dabarun tsakanin manyan sansanonin sojoji 3, ƙungiyar sojan ƙasa ta 17 da brigade na rundunar sojan sama ta 265 a Sennar a gabas, ƙungiyar sojan sama na 18 a Kosti a yamma, da ƙungiyar sojan kasa ta 1 wacce ta kasance a Wad Madani, amma dole ne a ajiye ta a El Manaqil bayan garin ya fadi a ranar 19 ga Disamba, 2023. Har ila yau, yankin shine kawai hanyar haɗi don hanyoyin samar da SAF tsakanin kudancin Jihar Gezira da Jihar White Nile yayin da rukunin RSF suka yanke hanyar Omdurman - Kosti a Kudancin Omdurman da Jabal Awliya.[2]

Jerin lokaci

[gyara sashe | gyara masomin]

SAF ta yi iƙirarin samun cikakken iko a yankin a ranar 3 ga Mayu, amma RSF ta musanta wannan. Daga baya aka gano cewa yayin da RSF ke da kasancewar a yankin, galibi tana ƙarƙashin ikon SAF.[3] RSF daga nan ta kaddamar da hari da sassafe a kan wuraren SAF a yankin. Wadannan rikice-rikicen sun haifar da adadin fararen hula da ba a sani ba.[4][5]

A ranar 25 ga Yuni, 2024, RSF da SAF sun sake fara rikici a yankin. SAF da farko ta yi iƙirarin cewa sun kori harin kuma sun sami damar sake karɓar iko da Sennar Sugar Factory. [6] Koyaya, RSF ta yi iƙirarin cewa ta mallaki Jebel Moya bayan yaƙi na tsawon sa'o'i 7 kuma ta ci gaba zuwa Singa.[7] Ƙungiyar Ƙasashen Duniya ta Majalisar Dinkin Duniya ta ba da rahoton cewa mutane 1,455 sun tsere daga gidajensu.[8] Rundunar Sojoji ta 18 ta SAF ta koma yamma zuwa Jabal Dud kuma ta ci gaba da matsayinsu a can.[9] Wannan kuma ya ba RSF damar kai hare-hare kan birnin Sennar kuma sun sami damar karɓar iko da babban birnin Singa.

Bayan karbar iko, mazauna yankin sun ba da rahoton cewa RSF ta kashe mutane sama da 20 kuma ta sace gidaje da dukiya a yankin.[10] A ranar 26 ga watan Yuni, SAF ta yi iƙirarin cewa ta kori wani hari da wani jirgin RSF ya kai wanda ya kunshi motoci 7.[11] A lokacin yaƙe-yaƙe a ranar 27 ga Yuni, an kashe shugaban sashen Sennar na Al-Bara' ibn Malik Battalion, Ahmed Awad Bashir, a cikin yaƙin. An ba da rahoton fada tsakanin bangarorin biyu da hare-haren sama da SAF ta yi a kan matsayi na soja a ranar 29 ga Yuni.[12]

A ranar 15 ga Yuli, 2024, SAF ta kaddamar da hare-haren sama a kan matsayi na RSF a yankin. RSF ta kuma harbe makamai masu linzami a Filin jirgin saman Kenana . [13] A ranar 2 ga watan Yuli, Ma'aikatar Harkokin Waje ta Sudan ta yi ikirarin cewa RSF ta yi kisan kiyashi kuma ta kashe mutane sama da 40 a yankunan da ke kusa da Sennar, gami da ƙauyuka da ke kusa le Jebel Moya.[14]

A ranar 3 ga Oktoba, a matsayin wani ɓangare na babban hari wanda ya fara a ranar 26 ga Satumba, SAF da RSF sun sake fara fada, tare da SAF ta sake karbar ƙauyukan Fangoga da Jebel El Aawar a kudu maso gabas da Jabal Sagadi a arewa maso yamma kuma ta tilasta RSF komawa Jebel Moya . [2][9] SAF ta gudanar da akalla hare-hare 4 a jere a kan RSF a cikin kwanaki 4 masu zuwa.[15] Shirin SAF shine na 18th Infantry Division don ci gaba zuwa yamma daga Jabal Dud, da kuma 17th Infantary Division, tare da goyon bayan Janar Intelligence Service's Anti-Terrorism Force, don ci gaba da gabas daga Sennar kuma su hadu a Jebel Moya. [9][16]

A ranar 5 ga Oktoba, SAF ta yi iƙirarin cewa sun sake dawo da Jebel Moya, suna da'awar sun mallaki yankunan Al-Blijab da Fanquqa Al-Jabal. Wannan ya yanke layin samar da RSF ga raka'a a Singa, Dinder, da sauran Jihar Sennar.[3] Sojojin yaki da ta'addanci sun taimaka wa SAF su mamaye yankin, inda suka kashe mayakan RSF 50 kuma suka lalata motoci 15.[15] Har ila yau, SAF ta kwace adadi mai yawa na harsashi da makamai waɗanda UAE ta ba RSF a yankin, kodayake UAE ta musanta samar da su.[17] Hemedti, shugaban RSF, daga baya ya yarda da cin nasara amma kuma ya yi iƙirarin cewa Sojojin Sama na Masar sun jefa bama-bamai na Amurka a kan manufofin RSF a yankin daga karfe 3 na safe zuwa 10 na safe lokacin gida, kodayake Masar ta musanta wannan.[18][19][20]

Sakamakon haka

[gyara sashe | gyara masomin]

Bayan sake kama shi, Abdel Fattah Al Burhan ya zo da helikofta kuma an gan shi yana bincika sojoji a yankin.[21]

Sake kwace yankin ya yanke layin samar da RSF ga sauran Jihar Sennar, kuma ya haifar da ci gaba da RSF a Dinder, Singa, da sauran yankin. Zuwa 2025, za a tura RSF zuwa wasu ƙauyuka ne kawai a Sennar, gami da Mazmum, kuma akwai rikice-rikice kaɗan.

Bayanan da aka ambata

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. Monitor, Sudan War. "RSF consolidate control over Jezira and reach the gates of Sennar". sudanwarmonitor.com (in Turanci).
  2. 1 2 "Sudan war: battles reported from Sennar, North Darfur, and Khartoum". Dabanga Sudan. 4 October 2024. Retrieved 26 February 2025. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":3" defined multiple times with different content
  3. 1 2 "Sudan army recaptures key Jebel Moya region from RSF". Sudan Tribune. 5 October 2024. Retrieved 27 February 2025. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":4" defined multiple times with different content
  4. "Sudanese army and RSF clash over key Sennar locations". Sudan Tribune. 24 June 2024. Retrieved 28 February 2025.
  5. "Sudan's army recaptures two key sites in Sinnar State". Al Taghyeer. 24 June 2024. Retrieved 28 February 2025.
  6. "Sudanese army, RSF clash over Jebel Moya, Sennar". Radio Tamazuj. 25 June 2024. Retrieved 28 February 2025.
  7. "Sudan's RSF recaptures Jebel Moya in Sinnar State". Al Taghyeer. 25 June 2024. Retrieved 28 February 2025.
  8. "Looting and fighting reported in a central Sudan city as paramilitary group attacks military troops". AP News. 30 June 2024. Retrieved 26 February 2025.
  9. 1 2 3 "Turning the tide: The SAF's strategic offensive in Khartoum and the RSF's setbacks". ACLED Data. Retrieved 27 February 2025. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":6" defined multiple times with different content
  10. "Sudan Nashra: War spills over into historic Sennar Armored Corps advances toward RSF-held Khartoum Sports City Gaili's fuel depots taken out of service". Mad Masr. 28 June 2024. Retrieved 28 February 2025.
  11. "Fierce clashes erupted between Sudanese army and RSF on Sinnar outskirts". Al Taghyeer. 26 June 2024. Retrieved 28 February 2025.
  12. "Sudan RSF militia claims capture of Sennar capital, army detains activists". Dabanga Sudan. 30 June 2024. Retrieved 28 February 2025.
  13. "Sudan: 16 Months in - Sudan War At a Glance". allAfrica. 16 July 2024. Retrieved 28 February 2025.
  14. "Sudanese Foreign Ministry accuses RSF militia of killing 40 people in southeastern Sudan". Anadolu Ajansi. 2 July 2024. Retrieved 28 February 2025.
  15. 1 2 "Sudan Nashra: Military recaptures Jebel Moya, road linking White Nile, Sennar Transitional Sovereignty Council source: Burhan is to relocate to Atbara, govt denies". Mada Masr. 8 October 2024. Retrieved 27 February 2025. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":5" defined multiple times with different content
  16. "Sudan Nashra: RSF faces successive defeats in North, West Darfur Military encircles Jaili, Jebel Moya as fighting continues in Khartoum for 10th day". Mada Masr. 5 October 2024. Retrieved 28 February 2025.
  17. "Activists report spike in mass civilian deaths after Sudan's army ups airstrikes". Reuters. 10 October 2024. Retrieved 28 February 2025.
  18. "Sudan's RSF accuses Egypt of involvement in air strikes on its forces". Al Jazeera. 10 October 2024. Retrieved 27 February 2025.
  19. "Sudan Nashra: Fighting intensifies in southern, western Khartoum Military begins linking forces in Bahri Burhan commends Sudanese Air Force for strikes on RSF". Mada Masr. 15 October 2024. Retrieved 28 February 2025.
  20. "Sudan Nashra: Cairo dismisses Hemedti's claims of war involvement, describes him as 'militia leader' Military recaptures last RSF stronghold in Blue Nile". Mada Masr. 11 October 2024. Retrieved 28 February 2025.
  21. "Sudan's El Burhan visits Jebel Moya after army recapture". Dabanga Sudan. 14 October 2024. Retrieved 27 February 2025.