Yaƙin Serobeti
| Iri | faɗa |
|---|---|
| Bangare na | Yakin Mahdist |
| Kwanan watan | 26 ga Yuni, 1892 |
| Participant (en) | |
Yakin Serobeti ya faru ne a ranar 26 ga watan Yuni, 1892, kuma an gwabza tsakanin Italiya da ƙasar Mahdist. Lamarin ya faru ne a lokacin da mayakan Mahdist dubu ɗaya suka shiga ƙasar Iritiriya ta ƙasar Italiya inda sojojin ascari 120 da mayakan ƙabilar Baria 200 da Italiya ke jagoranta suka fatattake su. A dunkule dai, asarar Italiya ta mutum uku da kuma jikkata goma, yayin da Mahdiyya suka kashe da raunata kusan ɗari. Marubuci Sean McLachlan ya zargi Mahdists ''ƙananan makami da horo na wuta'' saboda shan kashin da suka yi a Serobeti da kuma Yaƙin Agordat na farko da ya gabata (1890). [1]
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]Yakin Agordat na Farko ya sanya mabiya Muhammad Ahmad suka ƙara taka tsantsan. Sarkin Cassala ya yi barazanar ɗaukar fansa a yakin, amma banda wasu ƙananan hare-hare, zai yi shakkar ɗaukar wani babban mataki. [2] A halin da ake ciki, Italiyawa sun mamaye Agordat a matsayin sansaninsu, suna gina katanga don karewa tare da garkuwa da wani kamfani na soja. Nasarar da Italiya ta samu a Agordat, kammala katanga da kuma ɗaukar hayar sojojin haya a gefen kogin Barka, yana ba da kwarin gwiwa ga dangantakar kasuwanci da Sudan. Zai ɗauki kimanin shekaru biyu kafin Italiyawa su sake yin artabu da Mahdist a ranar 16 ga watan Yuni 1892.
Yakin
[gyara sashe | gyara masomin]Mahdist suka koma koƙarinsu a watan Yunin 1892, inda suka yi gaba tare da Barka don ci gaba da kai hare-hare, amma a ranar 16 ga watan watan Yuni, ranar da suka dawo, sojojin Italiya ƙarƙashin jagorancin Kyaftin Stefano Hidalgo da Laftanar Michele Spreafico sun ci karo da gungun Mahadist da Sarki Ibrahim Massamil ya umarta da Ibrahim Faragiallah (Farajallāh) na yankin Motsawa na Motsawa. A lokacin haɗuwar mutanen Italiya suna da mutane 300, yayin da Mahdiyawa suka kai 900. Duk da cewa dakarun Hidalgo sun sami makiya sun fi yawa, an riga an tura su cikin jerin gwano a wurare masu fa'ida, kwamandan Italiya ya kaddamar da wani hari tare da fatattakar sojojin Mahdist cikin ƙasa da sa'o'i biyu. Sojojin Italiya sun kashe Mahadi kusan arba'in sannan suka kama fursunoni akalla ɗari sannan suka kwace tutoci shida da makamai masu yawa da dukkan hatsi da dabbobin da makiya suka farma daga ƙauyuka da dama na Barka waɗanda ke ƙawance da Italiya da Askari. Domin ayyukansa a Serobeti, Kyaftin Hidalgo ya karɓi Knight's Cross of the Military Order of Savoy, da kuma babban yabo na Ministocin yaki da Harkokin Waje, Benedetto Brin. A baya Ibrahim Faragiallah (Farajallah) ya sha kashi a hannun Kyaftin Gustavo Fara. [2]
Littattafai
[gyara sashe | gyara masomin]- Bellavita, Emilio (1930). La battaglia di Adua (in Italiyanci). Santarcangelo di Romagna: Gherardo Casini Editore. p. 147. ISBN 9788864100265.
- McLachlan, Sean (September 20, 2011). Armies of the Adowa Campaign 1896: The Italian Disaster in Ethiopia. Oxford: Osprey. p. 7. ISBN 978-1849084574.
- La Jonquère, Clément de (1897). Les Italiens en Erythrée (in Faransanci). Lavauzelle: H. Charles-Lavauzelle. Retrieved September 2, 2023.