Yaƙin Timimoun
| ||||
| Iri | faɗa | |||
|---|---|---|---|---|
| Kwanan watan | Nuwamba, 1957 – Disamba 1957 | |||
Yakin Tiimoun ko Opération Timoun [1] ya ƙunshi arangama da sojoji da dama a Tiimoun tsakanin Sojojin Faransa ƙarƙashin jagorancin Janar Marcel Bigeard da Méharistes na asali waɗanda suka sauya sheka zuwa Ƙungiyar 'Yancin Ƙasa ta Aljeriya (FLN). [2]
Yakin
[gyara sashe | gyara masomin]Farawar tawayen
[gyara sashe | gyara masomin]A ranar 17 ga watan Oktoba, 1957, gungun Méharistes (sojojin raƙuma na ƙasar da ke aiki a cikin sojojin Faransa), waɗanda ra'ayoyin 'yancin kai na Aljeriya suka ruɗe su da wayo, sun yi watsi da matsayinsu a cikin Sojojin Faransa. Sun yi rantsuwa da ALN, reshen FLN da ke ɗauke da makamai.[3][4] Ficewarsu ta kasance da wani abu mai ban mamaki: sun kawar da wasu hafsoshi takwas na Faransa da marasa aikin yi da ke ba su umarni. Wannan yunkuri na jajircewa ya nuna irin yadda tasirin ALN ya shiga hatta na sojojin Faransa. [5]
Kwanto ɓauna kusa da Timoun
[gyara sashe | gyara masomin]A ranar 7 ga watan Nuwamba, a kusa da Tiimoun, mai tazarar kilomita 220 kudu da Colomb-Béchar mayakan sun yi wa ayarin motocin dakon kaya 10 kwantan ɓauna na tawagar masu neman mai na Faransa da sojojin Faransa na ƙasashen waje dake gadin su.[6] A yayin harbin da motar ɗaukar kaya biyu ta farko ɗaya ta yi nasarar tserewa, sai suka juya suka far wa sauran ayarin motocin, inda suka lalata motoci 6 gaba ɗaya. Sojoji 9 da ‘yan tawagar masu neman mai 7 ne suka mutu, inda 12 da suka samu raunuka suka samu nasarar tserewa daga cikin 4 da suka rage amma suka lalace. Sojoji 5, da injiniyoyi 7 'yan ta'adda sun kama tare da yin garkuwa da su. Rundunar ceto daga baya ta gano manyan motoci 6 da aka lalata, amma babu wanda ya tsira.[7] ‘Yan ta’addan na ALN da ‘yan gudun hijirar sun ja da baya ba tare da samun asarar rai ba.
Tabbatar da Timoun
[gyara sashe | gyara masomin]A cikin tashin hankali da kuma ta'asar da 'yan ta'adda suka yi, an fara gudanar da jerin abubuwan da za su dawo da iko da tabbatar da ikon Faransa a yankin. Gwamnatin Faransa, ƙarƙashin jagorancin Robert Lacoste, ta fahimci buƙatar mayar da martani mai karfi don hana lamarin ya kara taɓarɓarewa. [5] Gwamnatin Faransa ta ayyana wannan farmakin "ɗaya daga cikin muhimman ayyukan yaki da ta'addanci a cikin hamadar Sahara". A yunƙurin maido da tsari da kuma kawar da méharistes masu tawaye, an ɗauki wani muhimmin aiki. Shahararren jami'in Faransa, Laftanar Kanar Marcel Bigeard, da 3rd Parachute Colonial Regiment (3e RPC) an ba su aikin. Janar Salan ya ba wa Bigeard, tare da gogewarsa mai yawa da bajintar soja, Janar Salan ya ba shi "cikakken iko" don aiwatar da wani babban tasiri. [5] Lokacin da Bigeard da dakarunsa suka isa Tiimoun a ranar 13 ga watan Nuwamba, 1957, sun fuskanci ƙalubale mai ban tsoro na bibiyar ƴan gudun hijirar a cikin mugun yanayi na Sahara. Zafin da ba ya ƙarewa, guguwa mai rairayi, da ƙarancin ruwa ya sa aikin da ke hannun ya kasance mai wahala sosai. Ƙarƙashin jagorancin Bigeard, an fara cikakken bincike da lalata manufa. Haɗin kai tare da wasu rukunin soja, gami da 1st Foreign Parachute Regiment (1er REP) a ƙarƙashin umarnin Kanar Jeanpierre, Bigeard's 3e RPC da gaske ya haɗu da yankin da ke kusa da Tiimoun. Ta hanyar tattara bayanan sirri mai ƙwazo, tabbatarwa, da kuma yin bita, an sami ci gaba a ranar 21 ga watan Nuwamba, 1957. Ruƙunin méharistes daga ALN an nuna su a Hassi Rambou. [5] Sojojin Faransa cikin gaggawa sun tattara duk sojojin da ke da su don haɗuwa a wannan wurin, kuma cibiyar rediyo a Tiimoun ta zama cibiyar jijiya don sadarwa ta ainihin lokaci ga manyan hukumomi a Algiers da Paris. [5] [8] A yakin Hassi Rambou an kashe 'yan ta'adda 40 zuwa 45, sannan an kame 6, yayin da sojojin Faransa suka jikkata 12 da jikkata 12. [5]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Opération Timimoun I à 80 kilomètres au nord-est de Timimoun". imagesdefense.gouv.fr (in Faransanci). Retrieved 2023-08-02.
- ↑ "Opération TIMIMOUN". paras.forumsactifs.net (in Faransanci). Retrieved 2023-08-02.
- ↑ Bigeard, Marcel (2011-09-28). De la Brousse a la Jungle Ned (in Faransanci). Editions du Rocher. ISBN 978-2-268-00373-3.
Retour dans les Nementchas. Nouveaux succès
- ↑ "Opération Timimoun | PDF". Scribd (in Turanci). Retrieved 2023-08-02.
Le succès est médiatisé
- ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 "Commandos et Parachutistes :: Novembre 1957 La bataille de Timimoun du 3° R.P.C". histoire.vraiforum.com. Archived from the original on 2023-08-02. Retrieved 2023-08-02.
- ↑ The Bulletin (in Turanci). The Bulletin.
- ↑ Bergot, Erwan (1976-12-31). Bataillon Bigeard: Indochine (1952-1954), Algérie (1955-1957) (in Faransanci). Presses de la Cité (réédition numérique FeniXX). ISBN 978-2-258-12149-2.
- ↑ "Képis noirs et bérets rouges – Sahara 1957 (Bataille de Timimoun), par le général Massu" (in Faransanci). 2022-11-21. Retrieved 2023-08-02.
