Yaƙin Umm Diwaykarat
| Iri | faɗa |
|---|---|
| Bangare na | Yakin Mahdist |
| Kwanan watan | 25 Nuwamba, 1899 |
| Wuri |
Kordofan (en) |
| Participant (en) | |
Yakin Umm Diwaykarat a ranar 25 ga watan Nuwamban 1899 ya zama nasara ta ƙarshe da gwamnatin Mahdist ta yi a Sudan, lokacin da sojojin Anglo-Masar ƙarƙashin jagorancin Lord Kitchener suka fatattaki abin da ya rage na sojojin Mahadist ƙarƙashin jagorancin Abdallahi bn Muhammad wanda aka fi sani da Khalifa, bayan yakin Omdurman da ya yi kamari a shekara ɗaya da ta gabata.[1]
Fage
[gyara sashe | gyara masomin]Bayan Omdurman, sojojin Mahdist da suka ci nasara, har yanzu suna da ƙarfi 25,000, sun ƙaura zuwa kudu daga Khartoum zuwa Kordofan. Har yanzu Mahadiyyawa ne ke riƙe da yankunan Kordofan da Darfur da kuma ƙasashen da ke kan iyaka da Habasha.[1] A watan Oktoban 1899 turawan Ingila sun samu labarin cewa Khalifa da dakarunsa na cikin ƙasarsa ta Baggara da ke yammacin Kusti (Kaka) a Kordofan. Kitchener ya aike da sojojin Sudan da Masar 8,000 ƙarƙashin kwamandan Janar FR Wingate domin su tare shi. Wingate ya yi tattaki daga Kusti zuwa tsaunin Kordofan, ya lalata sashen samar da kayayyaki na Mahdist, nan da nan ya gano sansanin Khalifa.[2]
Yaƙi
[gyara sashe | gyara masomin]Ya zuwa wannan lokaci, dakarun Khalifan na Sudan sun tsare a kalla mutane 10,000. Halifa ya yanke shawarar tsayawa maimakon ya kara ja da baya.[1] Da dare Wingate ya tunƙari sansanin daga gabas da arewa.[1] Da misalin karfe 5 na safe Mahdist suka fara kai farmaki kan sojojin da Birtaniyya ke jagoranta, amma an kori su da baya ta hanyar bushewar wuta daga bindigogin Maxim. Koƙarin da Khalifa ya yi na tara mutanensa ya ci tura, nan da nan ya yarda cewa komai ya lalace. Ya kira manyan shugabanninsa su zauna tare da shi a kan farwa fata mai shekara; jira mutuwa. Masu gadinsa sun kāre shi, amma wutar sojojin Anglo-Masar ta cinye dukansu.[2]
Asarar Mahdist kusan 1,000 ne aka kashe da jikkata. Sojojin Sudan/Masar sun kama da yawa daga cikin sauran, ciki har da wani datn sarki Yuni.[1]
Bayan haka
[gyara sashe | gyara masomin]Osman Digna ya ji rauni kusan a farkon yakin, kuma ya gudu bayan an ɗauke shi daga filin; Sarki ɗaya tilo da yayi haka.[2] Bayan shan kaye, ragowar Mahadist sun ci gaba da yin turjiya na ɗan lokaci kaɗan a ƙarƙashin jagorancinsa, amma an kama shi a watan Janairun 1900. An kame yankuna na ƙarshe na Darfur a shekara ta 1916.[2]