Yaƙin Wolf Ravine
|
| ||||
| ||||
| Iri | faɗa | |||
|---|---|---|---|---|
| Bangare na |
Second Melillan campaign (en) | |||
| Kwanan watan | 27 ga Yuli, 1900 | |||
| Wuri |
Melilla (en) | |||
| Ƙasa | Ispaniya | |||
| Participant (en) | ||||
Yaƙin Wolf Ravine, wanda kuma ake kira Bala'in Wolf Ravine wani aikin soja ne tsakanin sojojin Spain da sojojin Riffian; yakin ya kasance bala'in soji ne ga sojojin Spain.[1]
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]Spain ta yi tuntuɓe a cikin yaƙin mulkin mallaka a arewacin Maroko tun daga shekara ta 1909, kuma tun farkonsa, yaƙin ba a san shi ba a Spain. Yaƙin shekarar 1909 an danganta shi ne da buƙatun hakar ma'adinai na oligarchy mai mulki, kuma tsarin sa na shiga aikin ba shi da adalci. Daftarin dakaru ya haifar da zanga-zangar adawa da yaki, wanda ya kai ga Makon Mummuna.[2]
Gabatarwa
[gyara sashe | gyara masomin]A cikin al'amuran da suka kai ga bala'i a Wolf Ravine a ranar 27 ga watan Yuli, abubuwa biyu sun faru kwanaki huɗu da suka gabata. Wani ginshiƙi ya tashi da daddare don isa kololuwar Riffian kafin wayewar gari, waɗanda ke kai hari kan ayarin motocin Spain da ke ɗauke da kayayyaki ga sojojin da ke manyan wurare. Da ɗan fahimta da kuma zanen da ba daidai ba na yankin don jagorance shi, Kanal da mutanensa sun ɓace kuma suka sami kansu a wani matsayi na Spaniya. Da rana, Riffian sun iya yin harbi a taron Spaniya a cikin ƙaramin wuri. Kanal ɗin ya karfafa mutanensa da su tuhumi; duk da haka, an kashe shi tare da wasu mazaje.[3][4]
Daga baya a wannan ranar, wani ruƙunin sojojin Spain da suka zo daga Catalonia sun dakatar da Riffian yayin ƙaddamar da rabon ruwan sanyi. Kwamandan na Sipaniya, ya gaskanta cewa sun bar yankin yaƙi, ya ƙyale mutanensa su huta kuma su ci abinci bayan tafiya mai tsawo, ba tare da sutura ba kuma sun bar bindigogi da yawa a cikin tari. Yayin da suke zaune a kasa, 'yan Riffiyan sun far musu tare da kashe da yawa daga cikinsu. Sojoji da dama sun gudu ba tare da makamai ba, an kuma kashe wasu, ciki har da kwamanda da jami’ai da dama.[5][6]
Yaƙi
[gyara sashe | gyara masomin]A daren da ya gabata na yakin, wasu layukan dogo na tsawon mita 300 da ke kaiwa mahakar ma'adinan sun tsaga tare da lalata su daga ƙabilar Riffian. A ranar 27 ga watan Yuni, babban jami'in Spaniya, José Marina Vega, ya aika da ginshiƙai guda biyu, ɗaya don kare waɗanda ke gyara layin da kuma wani, jagorancin Guillermo Pintos, don hana Riffian barin kwaruruka a kusa. Pintos, wanda ya riga ya isa ƙasar Maroko kwanaki biyu da suka wuce, ya fara balaguro zuwa gindin Dutsen Gurugu. A tsakiyar rana, filin da ke kai wa Spaniya ya yi kama da gangara, yayin da a gaskiya, ƙasa ce mai kauri mai zurfi mai zurfi da ke kaiwa ga kwazazzabai.[7][8]
Yayin da suke tafiya, Spaniya sun sami kansu a cikin wuta mai tsanani yayin da suke ketare wuri maras kyau. An haɗa su cikin tsari mai yawa, sun fara yin asara mai yawa. Yayin da suke gabatowa kwarin Wolf, Pintos ya raba ginshiƙin gida biyu; ginshiƙin hannun dama ya sami damar isa wani tudu dama na kwarin; yin watsi da umarnin Marina, Pintos ya jagoranci ginshiƙin hagu zuwa rafin kuma wani maharbi ya kashe shi yayin da yake zaune ya huta a kan dutse. Rukunin da ya kutsa cikin kwarin ya fara cin wuta mai tsanani daga sama da ɓangarorin biyu; akasarin jami’an ‘yan sandan an harbe su ne, sannan sojojin sun ja da baya cikin ruɗani, inda suka yi asarar rayuka da jikkata da dama da kuma alfadarai ɗauke da alburusai.[9][10]
A cikin wannan yaƙin,[11] Spaniya sun sami mutuwar mutane 153 da raunata 500, ko 1,000 da suka jikkata, gami da mutuwar 180.[12]
Bayan haka
[gyara sashe | gyara masomin]Yaƙin ya yi tasiri mai ban mamaki na tattara tallafi a Spain don aikin soja. Wannan cin kashin da aka yi ya karfafa haɗin kai ga sojoji tsakanin masu matsakaici da babba; wannan ya kawo sha'awa da wasan kwaikwayo ga rayuwar yau da kullum a cikin Tsibirin; an dakatar da wurin biyan haraji don gujewa yakin; wasu matasa ’yan aristocrats sun ba da kansu don yin hidima a cikin sojojin Spain, suna ba su sabon fahimtar ainihi; Sojoji a yanzu suna ganin suna kare martabar al'umma; kuma bacin ran da Spaniya suka yi ya karfafa kyamarsu ga Riffian.[13]
Shahararriyar waƙar da ake kira "Melilla ba Melilla ba ce," inda wasu waƙoƙin su ne "Melilla gidan yanka ne, inda Spaniya ke mutuwa kamar raguna."[14]
Duba kuma
[gyara sashe | gyara masomin]- Rif War
- Yakin Shekara-shekara
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Sebastian Balfour, Deadly Embrace, Morocco and the Road to the Spanish Civil War, p. 22
- ↑ Ángel Alcalde, Foster Chamberlin, The Crucible of Francoism, Combat, Violence, and Ideology in the Spanish Civil War, p. 115
- ↑ Sebastian Balfour, p. 22
- ↑ Timeline for the Second Rif War 1909
- ↑ Sebastian Balfour, p. 22
- ↑ Timeline for the Second Rif War 1909
- ↑ Sebastian Balfour, p. 23
- ↑ Timeline for the Second Rif War 1909
- ↑ Sebastian Balfour, p. 23
- ↑ Timeline for the Second Rif War 1909
- ↑ Ángel Alcalde, Foster Chamberlin, p. 115
- ↑ Sebastian Balfour, p. 23
- ↑ Sebastian Balfour, p. 23-4
- ↑ Ángel Alcalde, Foster Chamberlin, p. 115
