Yakin Gallic
| Lua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | |
| Iri | yaƙi |
|---|---|
| Kwanan watan | 58 "BCE" – 51 "BCE" |
| Wuri | Gaul (en) |
| Participant (en) | Romawa na Da (ya lashe) Gauls (en) Germanic people (en) Celtic Britons (en) Aquitani (en) Iberians (Spain) (en) Belgae (en) Julius Caesar (mul) |
| Chronology (en) | |
| Battle of Magetobria (en) | |
| Battle of the Arar (en) | |
| Battle of Cavillonum (en) | |
| Battle of Bibracte (en) | |
| Battle of Vosges (en) | |
| Battle of the Axona (en) | |
| Battle of the Sabis (en) | |
| Battle of Octodurus (en) | |
| Battle of Morbihan (en) | |
| Battle of Vernix (en) | |
| Caesar's invasions of Britain (en) | |
| Ambiorix's Revolt (en) | |
| Battle of Gergovia (en) | |
| Battle of Lutetia (en) | |
| Battle of Alesia (en) | |
| Siege of Uxellodunum (en) | |
| Has part(s) (en) | |
| Battle of Alesia (en) | |
| Ambiorix's Revolt (en) | |
| Battle of Aduatuca (en) | |
| Siege of Bibrax (en) | |
An yi Yaƙin Gallic[1]tsakanin 58 da 50 BC ta Babban Janar na Roma Julius Kaisar a kan mutanen Gaul (Faransa na yanzu, Belgium, da Switzerland). Ƙabilun Gallic, Jamusanci, da Brittonic sun yi yaƙi don kare ƙasashensu daga wani kamfen na Romawa. Yaƙe-yaƙe sun ƙare a ƙaƙƙarfan Yaƙin Alesia a shekara ta 52 BC, wanda cikakken nasarar Romawa ya haifar da faɗaɗa Jamhuriyar Romawa a kan Gaul gaba ɗaya. Kodayake rundunar Gallic gama gari sun yi ƙarfi kamar sojojin Romawa, rarrabuwar kabilan Gallic sun sauƙaƙa nasara ga Kaisar. Ƙoƙarin jigon Gallic Vercingetorix na haɗin kan Gauls a ƙarƙashin tuta ɗaya ya zo da latti. Kaisar ya kwatanta mamayewar a matsayin matakin kariya da kariya, amma masana tarihi sun yarda cewa ya yi yaƙe-yaƙe ne da farko don haɓaka aikinsa na siyasa da kuma biyan bashinsa. Duk da haka, Gaul yana da muhimmancin soja ga Romawa. Ƙabilun asali a yankin, duka Gallic da Jamusanci, sun kai hari Roma sau da yawa. Nasara Gaul ya ba Roma damar kiyaye iyakar kogin Rhine. [2] [3]
Fage
[gyara sashe | gyara masomin]Siyasar zamantakewa
[gyara sashe | gyara masomin]Ƙabilun Gaul sun kasance masu wayewa kuma masu arziki, wanda ya zama abin da masu binciken kayan tarihi suka sani da al'adun La Tène. Yawancin sun yi hulɗa da 'yan kasuwa na Romawa kuma wasu, irin su Aedui, waɗanda jamhuriyoyin ke mulki, sun sami kwanciyar hankali na siyasa da Roma a baya. A ƙarni na farko, ɓangarorin Gaul sun zama birni, wanda ya tattara dukiya da wuraren jama’a, da ba da gangan ba, ya sauƙaƙa cin Romawa. Ko da yake Romawa sun ɗauki Gaul a matsayin ƴan baranda, garuruwansu sun yi kama da na Bahar Rum. Suka buga tsabar kudi, suka yi ciniki da Roma, suna ba da ƙarfe, da hatsi, da bayi da yawa. [4] a musayar, Gauls sun tara dukiya da yawa kuma suka sami ɗanɗano ga ruwan inabi na Romawa. Marubucin wannan zamani Diodoros ya bayyana cewa wani ɓangare na tunanin Gallic barbarity shine domin sun sha ruwan inabinsu kai tsaye, ba kamar mutanen Romawa da ake zaton wayewa ba waɗanda suka fara shayar da ruwan inabinsu. Duk da haka, Romawa sun gane cewa Gauls wani ƙarfi ne mai ƙarfi, kuma suna ɗaukar wasu daga cikin mafi yawan kabilun "barbare" a matsayin mayaƙa mafi tsanani, kamar yadda ake zaton ba su lalace ta hanyar abubuwan jin daɗi na Romawa [5]