Jump to content

Yakin Jebel Akhdar

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Infotaula d'esdevenimentYakin Jebel Akhdar
Iri military campaign (en) Fassara

Gangamin da aka yi a Jebel Akhdar yana nufin faɗan da ake yi tsakanin sojojin Italiya da ƴan tawayen Senussi kusa da dazuzzuka da duwatsu na Jebel Akhdar.[1] Da farko dai hare-haren na Italiya sun fuskanci turjiya mai ƙarfi, sai dai kuma wannan turjiya ta faɗo a lokacin yakin Uadi Bu Taga. Wannan rikici ya haifar da kisa na manyan shugabannin Senussi kuma, daga bisani, ya zama ƙarshen yakin neman sulhu na Italiya.[1]

Hanyar Yaƙi

[gyara sashe | gyara masomin]

A shekara ta 1923, gwamnatin Farkisanci ta Benito Mussolini ta umurci janar Rodolfo Graziani da Pietro Badoglio su mamaye yankin Jebel Akhdar, suna gina katangar da Savaris ke gadi.[2] Duk da haka, waɗannan wurare inda Lion of the Hamada da sojojinsa suka yi barazana, waɗanda suka yi amfani da dabarun yaki don yakar Turawan Mulkin Mallaka.[1] A lokacin wannan kamfen, an kori Makiyaya 100,000, rabin al'ummar yankin Cyrenaica, zuwa sansanonin tattara tarurruka daban-daban, yawancinsu a Benghazi.[3] Don haka ne Janar-Janar ɗin Italiya da Omar Mukhtar suka yi kokarin tattaunawa kan yadda yakin zai kasance, amma babu ɗaya daga cikin ɓangarorin da suka amince da hakan, saboda haka Italiya ta fara shirin mamaye kasar Libya gaba ɗaya.[4] A cikin wani shiri da aka tsara a hankali tare da ginshiƙai guda goma daban-daban, Graziani ya yi ƙoƙari daga ranar 16 ga watan Yuni 1930, don kewaye tare da lalata sassan Omar Mukhtar.[1] Duk da haka, an shirya ƙungiyoyin gwagwarmaya na Senussi don yaƙi yayin da jama'ar yankin da kuma waɗanda suka tsere daga sojojin mulkin mallaka na Italiya suka sake sanar da su kuma, ta hanyar rarraba kansu zuwa ƙananan ƙungiyoyi na ruƙuni, sun sami nasarar tserewa daga kewaye da ginshiƙan Italiya amma tare da hasara mai yawa.[1]  : 71 A ranar 9 ga watan Satumban 1931, Graziani ya sake fara wani farmaki a wannan karon zuwa Slonta da Cyrene kuma wannan nasara ce: jagoran 'yan tawayen Omar al-Mukhtar ya samu rauni sannan aka kama shi a yaƙin, wanda ya kawo ƙarshen yakin a Jebel Akhdar.[5]

  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Rochat, Giorgio (1986) [1981]. "The Repression of Resistance in Cyrenaica (1927–1931)". In Santarelli, Enzo (ed.). Omar Al-Mukhtar: The Italian Reconquest of Libya. London: Darf. pp. 35–116. ISBN 9781850770954.
  2. Giorgio Rochat (1935–1943). Le guerre italiane 1935-1943. Dall'impero d'Etiopia alla disfatta. Einaudi. p. 10.
  3. Duggan, Christopher (2007). The Force of Destiny: A History of Italy Since 1796. New York: Houghton Mifflin. p. 496.
  4. Wright, John (1983). Libya: A Modern History. Kent, England: Croom Helm. p. 35.
  5. Gustavo Ottolenghi (1997). Gli italiani e il colonialismo: i campi di detenzione italiani in Africa (in Italiyanci). Sugarco. ISBN 9788871983974.