Jump to content

Yanayin Cuba

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Yanayin Cuba
geography of geographic location (en) Fassara
Bayanai
Ƙaramin ɓangare na geography of North America (en) Fassara
Bangare na Greater Antilles (en) Fassara
Fuskar Cuba
Ƙasa Cuba
Rukunin da yake danganta Category:Cuba geography-related lists (en) Fassara da Category:Lists of landforms of Cuba (en) Fassara
Wuri
Island country (en) FassaraCuba
Province of Cuba (en) FassaraHavana Province (en) Fassara
BirniHavana

Cuba ƙasa ce mai tsibirai a cikin Tekun Caribbean.  Ya ƙunshi tarin tsibiri na tsibiran da ke tsakiya kan daidaitawar yanayin ƙasa 21°3N, 80°00W.  Cuba ita ce babbar tsibiri, tana kewaye da manyan tsibirai guda huɗu: Colorados, Sabana-Camagüey, Jardines de la Reina da Canarreos.  Yankin Cuba yana da fadin murabba'in kilomita 110,860 (42,800 sq mi) gami da ruwa na bakin teku da na yanki mai fadin kasa murabba'in kilomita 109,820 (42,400 sq mi), wanda ya sa ta zama kasa ta takwas mafi girma a tsibiri a duniya.  Babban tsibirin (Cuba) yana da nisan kilomita 5,746 (3,570 mi) na bakin teku da kuma nisan kilomita 28.5 (17.7 mi) na iyakokin ƙasa—dukan alkalumman da suka haɗa da Base na Sojojin Ruwa na Amurka na Guantanamo Bay.  Yankin hukuma shine

.Cuba tana yamma da Arewacin Tekun Atlantika, gabas da Tekun Mexico, kudu da mashigin Florida, arewa maso yamma na hanyar Windward, da arewa maso gabas na tashar Yucatán. Babban tsibiri (Cuba), mai fadin murabba'in kilomita 104,338 (sq mi), ya ƙunshi mafi yawan yankin ƙasar kuma shine tsibiri na 17 mafi girma a duniya ta fuskar ƙasa.

The island is 1,250 kilometres (780 mi) long and 191 kilometres (119 mi) across its widest points and 31 kilometres (19 mi) across its narrowest points. The largest island outside the main island is the Isla de la Juventud is (Isle of Youth) in the southwest, with an area of 2,204 square kilometres (851 sq mi).[1]

Babban tsibirin ya kunshi mafi yawa daga filayen da ke juyawa. A ƙarshen kudu maso gabas shine Sierra Maestra, kewayon tsaunuka masu tsawo wanda mafi girman matsayi shine Pico Turquino a mita 1,974 (6,476 .

Havana ita ce birni mafi girma da babban birni; wasu manyan biranen sun hada da Santiago na Cuba da Camagüey . Ƙananan garuruwan da aka fi sani sun haɗa da Baracoa, wanda shine mazaunin Mutanen Espanya na farko a Cuba, Trinidad, wurin tarihi na duniya na UNESCO, da Bayamo.

Yanayin jiki

[gyara sashe | gyara masomin]
Yanayin ƙasar Cuba
Sierra Maestra
Kwarin Viñales

Cuba tana da nisan kilomita 77 kilometres (48 mi) (48 a yammacin Haiti a fadin Windward Passage, kilomita 22.5 kilometres (14.0 mi) (14.0 a kudancin Bahamas (Cay Lobos), kilomita 150 kilometres (93 mi) (93 a kudu da Amurka (Key West, Florida), kilomita 210 kilometres (130 mi) (130 a gabashin Mexico, da (87 a arewacin Jamaica. An yi shi a matakai uku.[2]

Cuba ita ce ƙasa mafi girma ta ƙasa a cikin Caribbean.  Babban tsibiri shi ne tsibiri na 17 mafi girma a duniya ta wurin yanki.  Tsibirin ya tashi ne tsakanin Tekun Atlantika da Caribbean.  Yana da iyaka a arewa ta mashigin Florida, a arewa maso gabas ta tashar Nicholas Channel da Old Bahama Channel.  Yankin kudancin yana da iyaka da hanyar Windward Passage da Cayman Trench, yayin da kudu maso yamma ya ta'allaka ne a cikin Tekun Caribbean.  A yamma, ya isa tashar Yucatán, kuma arewa maso yamma yana buɗewa zuwa Gulf of Mexico.

Kimanin tsibirai 4,195, tsibirai da tsibirai sun hada kasar. Yankin kudancin ya haɗa da irin waɗannan tsibirai kamar Jardines de la Reina da Canarreos . Yankin arewa maso gabashin yana da iyaka da Sabana-Camagüey Archipelago, wanda ya haɗa da Jardines del Rey kuma ya ƙunshi kusan 2,517 cays da tsibirai.[3] An haɓaka Tsibirin Colorados a kan iyakar arewa maso yamma.

Yankin Cuba galibi filayen ne ko filayen da ke juyawa, tare da tsaunuka da duwatsu a kudu maso gabas. Matsayi mafi ƙasƙanci shine Tekun Caribbean a 0 m (matakin teku) kuma mafi girma shine Pico Turquino a 1,974 metres (6,476 ft) , wani ɓangare na tsaunukan Sierra Maestra, wanda ke kudu maso gabashin tsibirin. 

Sauran jerin tsaunuka sune Saliyo Cristal a kudu maso gabas, tsaunin Escambray a tsakiyar tsibirin, da Saliyo del Rosario a arewa maso yamma.  Farin rairayin bakin teku masu yashi (musamman a cikin Varadero[1]), da kuma mangroves da marshes ana iya samun su a yankin bakin teku.  Mafi girma shine Zapata Swamp, tare da fiye da murabba'in kilomita 4,520 (sq mi 1,750).  Wani bincike na baya-bayan nan na duniya mai nisa ya nuna cewa akwai 675 km2 na gidajen ruwa a Cuba, wanda hakan ya sa ta zama ƙasa ta 38 a matsayin ƙasa ta 38.[4]

Cuba has negligible inland water area. The largest natural water mirror is Laguna de Leche at 67.2 square kilometres (25.9 sq mi), while the man-made Zaza Reservoir, at 113.5 square kilometres (43.8 sq mi), is the largest inland water surface by area in the country.

Ilimin ƙasa

[gyara sashe | gyara masomin]
Yankunan rarraba yanayi na Köppen na Cuba
Casa Blanca, Havana
Climate chart (explanation)
J
F
M
A
M
Y
Y
A
S
O
N
D
 
 
64
 
 
26
19
 
 
69
 
 
26
19
 
 
46
 
 
28
20
 
 
54
 
 
29
21
 
 
98
 
 
30
22
 
 
182
 
 
31
23
 
 
106
 
 
31
24
 
 
100
 
 
32
24
 
 
144
 
 
31
24
 
 
181
 
 
29
23
 
 
88
 
 
28
21
 
 
58
 
 
27
20
Average max. and min. temperatures in °C
Precipitation totals in mm
Imperial conversion
JFMAMJJASOND
 
 
2.5
 
 
79
66
 
 
2.7
 
 
79
66
 
 
1.8
 
 
82
68
 
 
2.1
 
 
84
70
 
 
3.9
 
 
86
72
 
 
7.2
 
 
88
73
 
 
4.2
 
 
88
75
 
 
3.9
 
 
90
75
 
 
5.7
 
 
88
75
 
 
7.1
 
 
84
73
 
 
3.5
 
 
82
70
 
 
2.3
 
 
81
68
Average max. and min. temperatures in °F
Precipitation totals in inches

Yawancin Cuba suna da yanayi na wurare masu zafi na savanna (Aw bisa ga rarrabuwar yanayi na Köppen), ko da yake yankunan da ke kan gangaren iska na Saliyo Maestra da Saliyo del Rosario suna da ko dai yanayin damina na wurare masu zafi ko yanayin gandun daji na wurare masu zafi, yayin da yanayin zafi mai zafi yana faruwa a cikin Guantánamo Bay yankin saboda ruwan sama daga Maestra daga Saliyo.  A mafi yawan yankunan, lokacin rani yana daga Nuwamba zuwa Afrilu da damina daga Mayu zuwa Oktoba..

Yanayin yanayi ne na wurare masu zafi, kodayake iskar kasuwanci ce ta daidaita shi. Gabaɗaya (tare da bambance-bambance na gida), akwai lokacin bushewa daga Nuwamba zuwa Afrilu, da kuma lokacin ruwan sama daga Mayu zuwa Oktoba. Matsakaicin zafin jiki shine 23.1 °C (73.6 °F) ° C (73.6 ° F) a watan Janairu da 27 °C (80.6 °F) ° C (80.6 ° F).

Canjin zafin jiki a Cuba, kowane mashaya yana wakiltar matsakaicin zafin jiki akan wannan shekarar.

Canjin yanayi a Cuba yana haifar da karuwar zafin jiki, hauhawar matakan teku da sauya yanayin hazo, tare da ragewa ruwan sama gaba ɗaya da aka yi hasashen. Wadannan zasu yi tasiri sosai ga masana'antu masu mahimmanci ga tattalin arziki, gami da noma, gandun daji da yawon bude ido. Kamar yadda ruwan sama shine kawai tushen ruwa na Cuba, tsaro na ruwa matsala ce. Yanayin zafi na iya shafar lafiyar jama'a, yana haifar da karuwar cututtukan zuciya, numfashi da cututtuken ƙwayoyin cuta.[5] Hawan zafin jiki na 2 ° C sama da matakan masana'antu na iya kara yiwuwar ruwan sama mai tsanani sau uku a Cuba. Shirye-shiryen rage sauyin yanayi da daidaitawa na Cuba sun haɗa da samar da makamashi mai sabuntawa da mafita na yanayi, kamar maido da tsarin halittu na mangrove.[6]

Cuba tana cikin hanyar guguwa, kuma waɗannan guguwa masu lalacewa sun fi yawa a watan Satumba da Oktoba. Kwarewar lalacewar guguwa ta tsara manufofin Rage hadarin bala'i na Cuba, wanda ke ba da gudummawa ga ƙarancin mace-mace idan aka kwatanta da ƙasashe makwabta.[7] Guguwa ba ta da yawa a Cuba; duk da haka, a yammacin 27 ga Janairun 2019, wata guguwa mai karfi ta F4 ta buge gabashin Havana, babban birnin Cuba. Guguwar ta haifar da mummunar lalacewa, ta lalata akalla gidaje 90, ta kashe mutane hudu kuma ta ji rauni 195 . [8][9] Ya zuwa 4 ga Fabrairu, adadin wadanda suka mutu ya karu zuwa shida, tare da mutane 11 har yanzu suna cikin mawuyacin hali.

Matsakaicin yanayin zafi na teku a Havana
Jan Fabrairu Tekun Afrilu Mayu Yuni Yuli Aug Satumba Oktoba Nuwamba Disamba
23 °C (73 °F) 23 °C (73 °F) 24 °C (75 °F) 26 °C (79 °F) 27 °C (81 °F) 28 °C (82 °F) 28 °C (82 °F) 28 °C (82 °F) 28 °C (82 °F) 27 °C (81 °F) 26 °C (79 °F) 24 °C (75 °F)

Da'awar teku

[gyara sashe | gyara masomin]

Cuba makes maritime claims that include a territorial sea of 12 nautical miles (22.2 km; 13.8 mi) and an exclusive economic zone of 350,751 square kilometres (135,426 sq mi) with 200 nautical miles (370.4 km; 230.2 mi).

Wuraren da ke Cuba.

  Abubuwan da suka fi dacewa a Cuba sune:

Dalili Sunan Wurin da yake Magana
Arewa (a bakin teku) Punta Hicacos 23°12′19″N 81°08′35″W / 23.205364996518945°N 81.14309760226082°W / 23.205364996518945; -81.14309760226082 A kan Yankin Hicacos
Arewa (a bakin teku) Cayo Cruz del Padre 23°16′40″N 80°54′10″W / 23.277666130750777°N 80.90271748882353°W / 23.277666130750777; -80.90271748882353 Wani bangare na Tsibirin Sabana-Camagüey
Gabas Cape Maisí 20°12′32″N 74°08′01″W / 20.20889°N 74.13361°W / 20.20889; -74.13361 Kusa da Ma'auni
Yamma Cape San Antonio 21°51′39″N 84°57′25″W / 21.86083°N 84.95694°W / 21.86083; -84.95694 A kan Yankin Guanahacabibes
Kudancin Cape Cruz 19°49′37″N 77°40′30″W / 19.82694°N 77.67500°W / 19.82694; -77.67500 Kusa da Niquero
Mafi Girma Dutsen Turquino 19°59′22″N 76°50′09″W / 19.98944°N 76.83583°W / 19.98944; -76.83583 Wani ɓangare na Sierra Maestra, 1,974 metres (6,476 ft)
Matsayi mafi ƙasƙanci matakin teku   Caribbean da Tekun Atlantika
Birni mafi girma Havana 23°08′00″N 82°23′00″W / 23.13333°N 82.38333°W / 23.13333; -82.38333 Babban birnin kasa, yawan jama'a 2,130,431
Birni mafi tsufa Baracoa 20°20′55″N 74°30′38″W / 20.34861°N 74.51056°W / 20.34861; -74.51056 An kafa shi a cikin 1511

Albarkatun halitta

[gyara sashe | gyara masomin]
Filin taba a Pinar del Río

Abubuwan da ke tattare da su sun haɗa da cobalt, nickel, ƙarfe, jan ƙarfe, gishiri, katako, silica, mai da man fetur. A wani lokaci duk tsibirin ya cika da gandun daji, kuma har yanzu akwai itatuwan al'ul da yawa (Cedrela odorata), chechem (Metopium brownei), mahogany (Swietenia mahagoni), da sauran itatuwa masu daraja. An share manyan wurare don shuka karin sukari, kuma itatuwa kalilan ne suka rage cewa dole ne a shigo da itace.

Mafi mahimmancin albarkatun tattalin arzikin ma'adinai na Cuba shine nickel. Cuba tana da ajiyar nickel ta biyu mafi girma a duniya bayan Rasha. Sherritt International, kamfanin makamashi na Kanada, yana aiki da babban wurin hakar ma'adinai a Moa, Cuba. Wani babban ma'adinai shine cobalt, samfurin aikin hakar ma'adanai na nickel. Cuba ta kasance ta biyar mafi girma a matsayin mai samar da cobalt mai tsabta a duniya.

Cuba a tarihi ta dogara da shigo da . Ya zuwa shekara ta 2011, Cuba ta tabbatar da tanadi na ganga biliyan 0.1 kawai (16,000,000 m3) na mai mai da 2.5 tiriliyan cubic feet na iskar gas, kuma galibi ana amfani da mai don samar da wutar lantarki.[10] A cikin shekara ta 2010, Cuba ta samar da ganga 51,000 na mai a rana (Kb / d) a cikin shekara ta 2010 a kan iyaka ko ci gaban kusa da iyaka, "mafi yawan nauyi, mai zaki (mai wadata da sulfur) mai wanda ke buƙatar ingantaccen ikon tsaftacewa don sarrafawa. " [10] Binciken Offshore a Arewacin Cuba Basin ya bayyana yiwuwar ƙarin ganga biliyan 4.6 (730,000,000 m3) na mai mai mai mai da za a iya dawo da shi, ganga biliyan 0.9 na ruwa na iskar gas, da kuma 9.8 tiriliyan cubic na halitta. Ya zuwa shekara ta 2011, Cuba tana da ayyukan ci gaban man fetur guda shida tare da kamfanonin man fetur na kasashen waje Petrovietnam (Vietnam), Petronas (Malaysia), PDVSA (Venezuela), Sonangol (Angola), NGOC (India), Repsol (Spain), da Statoil (Norway). [10][10]

Sugarcane ya kasance mafi mahimmancin ɓangaren tattalin arzikin Cuban a tarihi, [11] kuma har yanzu ana keɓe manyan yankuna don noma; a cikin 2018, Cuba ta samar da kimanin tan miliyan 1.1-1.3 na sukari. Muhimmancin girbi na sukari ya ragu, tare da yawon bude ido, taba, nickel, da magunguna sun wuce sukari a muhimmancin tattalin arziki.[12]

Ana haɓaka tsarin ban ruwa mai zurfi a kudancin Lardin Sancti Spíritus. Taba, wanda ake amfani da shi don wasu sigari na duniya, ana shuka shi musamman a Lardin Pinar del Río.

Rukunin gudanarwa

[gyara sashe | gyara masomin]

An raba Cuba zuwa larduna 15 da kuma wata karamar hukuma ta musamman. An sake raba larduna zuwa kananan hukumomi 168.

Bayanan da aka ambata

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named stoner
  2. Iturralde-Vinent, M.A.; García-Casco, A.; Rojas-Agramonte, Y.; Proenza, J.A.; Murphy, J.B.; Stern, R.J. (2016). "The geology of Cuba: A brief overview and synthesis". GSA Today. 26 (10): 4–10. doi:10.1130/GSATG296A.1. |hdl-access= requires |hdl= (help)
  3. Menéndez, Leda; Guzmán, José Manuel; Capote, René Tomas; González, Armando Vicente; Rodríguez, Lázaro (March 2005). "Variabilidad de los bosques de manglares del archipiélago Sabana-Camagüey: Implicaciones para su gestión". Mapping Interactivo: Revista Internacional de Ciencias de la Tierra. 100. ISSN 1131-9100. Archived from the original on 22 May 2006. Retrieved 16 October 2007.
  4. Murray, N.J.; Phinn, S.R.; DeWitt, M.; Ferrari, R.; Johnston, R.; Lyons, M.B.; Clinton, N.; Thau, D.; Fuller, R.A. (2019). "The global distribution and trajectory of tidal flats". Nature. 565 (7738): 222–225. doi:10.1038/s41586-018-0805-8. PMID 30568300. S2CID 56481043.
  5. World Bank Climate Change Knowledge Portal. "Cuba". climateknowledgeportal.worldbank.org (in Turanci). Retrieved 2025-03-06.
  6. "Small Island Developing States are on the frontlines of climate change – here's why | UNDP Climate Promise". climatepromise.undp.org (in Turanci). 2022-05-10. Retrieved 2025-03-06.
  7. Cederlöf, Gustav (2025). "Disaster Risk Reduction and the Cuban Exception: Infrastructural and Ideological Power after Hurricane Flora (1963)". Annals of the American Association of Geographers: 1–17. doi:10.1080/24694452.2025.2473660.
  8. "The Latest: Havana hit by Category F3 tornado - StarTribune.com". Star Tribune. Archived from the original on 29 January 2019. Retrieved 5 February 2019.
  9. Guy, Jack (28 January 2019). "Cuba tornado: 4 dead and 195 injured". CNN. Retrieved 11 April 2022.
  10. 10.0 10.1 10.2 10.3 Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named NerurkarSullivan
  11. Pollitt, Brian H. (2004). "The Rise and Fall of the Cuban Sugar Economy". Journal of Latin American Studies. 36 (2): 319–348. doi:10.1017/S0022216X04007448. JSTOR 3875618.
  12. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Frank