Yanayin Hadaddiyar Daular Larabawa
Hadaddiyar Daular Larabawa tana cikin Gabas ta Tsakiya da Yammacin Asiya, iyaka da Oman" Tekun Oman da Tekun Farisa, tsakanin Oman da Saudi Arabia; tana cikin wani wuri mai mahimmanci tare da kusanci na arewa zuwa Strait of Hormuz, muhimmiyar hanyar wucewa ga man fetur na duniya.[1] Hadaddiyar Daular Larabawa tana tsakanin 22°50′ da 26° arewacin latitude kuma tsakanin 51° da 56°25′ gabas longitude.19 kilometres (12 mi) Yana da iyaka mai nisan (12 tare da Qatar a arewa maso yamma, iyaka mai tsawon kilomita 530 kilometres (330 mi) (330 tare le Saudi Arabia a yamma, kudu, da kudu maso gabas, da iyaka ta kilomita 450 kilometres (280 mi) (280 tare na Oman a kudu maso gaba da arewa maso gabas.[2]
Iyakar kasa da Qatar a yankin Khor Al Adaid shine tushen takaddamar da aka dade ana tafkawa[1] (hakika, ko ma tana da iyaka da Qatar ana takaddama). Jimlar faɗin UAE kusan murabba'in kilomita 83,600 (32,300 sq mi).[2] Ba a san hakikanin girman kasar ba saboda takaddamar da ake yi wa wasu tsibiran da ke gabar tekun Farisa, saboda rashin samun cikakkun bayanai kan girman da yawa daga cikin wadannan tsibiran, da kuma saboda galibin iyakokin kasar musamman da Saudiyya ba su da iyaka.[3] Masarautar mafi girma, Abu Dhabi, tana da kashi 87 cikin ɗari na jimlar yankin UAE (72,732 km2 (28,082 sq mi)).[ Karamar masarauta, Ajman, ta ƙunshi 259 km2 (100 sq mi).].[2]

Hadaddiyar Daular Larabawa ta shimfiɗa sama da kilomita <span about="#mwt>650 (mil 400) tare da gabar kudancin Tekun Farisa. Yawancin bakin tekun sun ƙunshi gishiri da ke cikin ƙasa.[2] Wani bincike na nesa na duniya na baya-bayan nan ya nuna cewa akwai 637 km2 na filayen ruwa a cikin Hadaddiyar Daular Larabawa, yana mai da shi ƙasa ta 40 a cikin yanayin filayen ruwa.[4] Babban tashar jiragen ruwa ta halitta tana Dubai, kodayake an haƙa wasu tashoshin jiragen ruwa a Abu Dhabi, Sharjah, da sauran wurare.[2] Ana samun tsibirai da yawa a cikin Tekun Farisa, kuma mallakar wasu daga cikinsu ya kasance batun rikice-rikice na kasa da kasa tare da Iran da Qatar.[2] Ƙananan tsibirai, da kuma coral reefs da sandbars masu canzawa, barazana ne ga kewayawa.[2] Ruwa mai ƙarfi da guguwa na lokaci-lokaci suna ƙara rikitar da motsi na jirgin ruwa kusa da bakin teku.[2]
Wadannan masarautun arewacin a kan Tekun Farisa da Tekun Oman suna daga cikin hamadar Tekun Oman da kuma yankin hamada.
Kudancin da yammacin Abu Dhabi, manyan yashi masu juyawa sun haɗu cikin Rub' al Khali (Kafin Ruwa) na Saudi Arabia. Yankin hamada na Abu Dhabi ya haɗa da muhimman oases guda biyu tare da isasshen ruwa na karkashin kasa don zama na dindindin da noma.[2] Babban Liwa oasis yana kudu kusa da iyakar da ba a bayyana ba tare da Saudi Arabia, kuma kimanin kilomita 200 kilometres (120 mi) (mil 120) zuwa arewa maso gabas shine Al Buraymi Oasis, wanda ya shimfiɗa a bangarorin biyu na iyakar Abu Dhabi-Oman.[2]
Kafin janyewa daga yankin a 1971, Burtaniya ta tsara iyakokin cikin gida tsakanin masarautun bakwai don kawar da rikice-rikicen yankin da zai iya hana kafa tarayyar. Gabaɗaya, sarakunan masarautun sun yarda da sa hannun Burtaniya, amma game da rikice-rikicen iyaka tsakanin Abu Dhabi da Dubai, da kuma tsakanin Dubai da Sharjah, ba a warware rikice-rikice ba har sai bayan Hadaddiyar Daular Larabawa ta sami 'yanci.[2] yankuna da suka fi rikitarwa sun kasance a cikin Dutsen Yamma, inda biyar daga cikin masarautun suka kalubalanci iko a kan fiye da goma sha biyu.[2]
-
The coast of Abu Dhabi
-
An organised dune-bashing safari in the Emirate of Dubai
Duwatsu
[gyara sashe | gyara masomin]Hadaddiyar Daular Larabawa kuma tana da nisan kusan kilomita 90 (56 mi) tare da Tekun Oman, yankin da aka fi sani da bakin tekun Al-Batinah.[1] Duwatsun Hajar na Yamma (Jibāl Al-Hajar Al-Gharbī), yana tashi a wurare da ya kai mita 2,500 (8,200 ft), ya raba gabar tekun Al-Batinah da sauran UAE.[1] Tun daga kan iyakar UAE da Oman a gabar Tekun Fasha na Ras Musandam (Musandam Peninsula), tsaunukan Yamma sun shimfida kudu maso gabas na kimanin kilomita 150 (93 mi) zuwa iyakar kudu da UAE da Oman a gabar Tekun Oman. Tashar tana ci gaba yayin da tsaunin Hajar ta Gabas (Jibāl Al-Hajar Ash-Sharqī) na tsawon fiye da kilomita 500 (310 mi) zuwa cikin Oman.] Tsaunukan tsaunuka masu tsayi suna gudana kai tsaye zuwa gaci a wurare da yawa. Duk da haka, akwai ƙananan tashar jiragen ruwa a Dibba Al-Hisn, Kalba, da Khor Fakkan da ke gabar Tekun Oman. A kusa da Fujairah, inda tsaunuka ba su kusanci bakin teku ba, akwai rairayin bakin teku masu yashi
-
Jebel Hafeet near Al Ain in the Emirate of Abu Dhabi
-
The mountainous region of Al-Hajar Mountains near Hatta in northern UAE
-
Jabal ar Rahrah (1,691 m), Emirate of Ras Al Khaimah
-
Jabal Yibir (1,527 m), Emirate of Fujairah
Yanayi
[gyara sashe | gyara masomin]
Yanayin Hadaddiyar Daular Larabawa gabaɗaya yana da Wadi sosai kuma yana da rana. Watanni mafi zafi sune Yuli da Agusta, lokacin da matsakaicin yanayin zafi ya kai sama da 48 ° C ° F) bakin teku.[2] Dutsen Hajar na Yamma, yanayin zafi ya fi sanyi, sakamakon karuwar tsawo.[2] Matsakaicin matsakaicin yanayin zafi a cikin Janairu da Fabrairu yana tsakanin 10 da 14 ° C (50.0 da 57.2 ° F). [2] A ƙarshen watanni na rani, iska mai laushi ta kudu maso gabas da aka sani da sharqi ya sa yankin bakin teku ya zama mai ban sha'awa.[2] Matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara a yankin bakin teku bai kai 120 millimetres (4.7 in) in), amma a wasu yankunan tsaunuka ruwan sama na kowace shekara sau da yawa yakan kai 350 millimetres (13.8 in) in). [2] Ruwan sama a yankin bakin teku yana faɗuwa cikin gajeren lokaci, fashewar ruwa a lokacin watanni na rani, wani lokacin yana haifar da ambaliyar ruwa a cikin gadaje masu bushewa.[2] Yankin yana da saurin guguwar ƙura ta lokaci-lokaci, wanda zai iya rage ganuwa sosai.[2] Dutsen Jebel Jais a Ras Al Khaimah ya fuskanci dusar ƙanƙara sau hudu kawai (2004, 2009, 2017 da 2020) tun lokacin da aka fara rikodin.
| Climate data for {{{location}}} | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Watan | Janairu | Fabrairu | Maris | Afrilu | Mayu | Yuni | Yuli | Ogusta | Satumba | Oktoba | Nuwamba | Disamba | Shekara |
| [Ana bukatan hujja] | |||||||||||||
| Climate data for {{{location}}} | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Watan | Janairu | Fabrairu | Maris | Afrilu | Mayu | Yuni | Yuli | Ogusta | Satumba | Oktoba | Nuwamba | Disamba | Shekara |
| [Ana bukatan hujja] | |||||||||||||
Tsire-tsire da dabbobi
[gyara sashe | gyara masomin]Ana samun dabino na kwanan wata, da kuma itatuwan kitse="Acacia">Akasia da eucalyptus, suna girma a yankunan oases na yankin. A cikin hamada kanta, tsire-tsire sun fi ƙanƙanta kuma da farko sun ƙunshi ciyawa da ƙaya.
Dabbobi na asali na yankin a baya sun kusa halaka saboda farauta mai tsanani, wanda ya haifar da shirin kiyayewa na 1970s a tsibirin Bani Yas ta Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan; wannan ya haifar da tsira da oryxes da leopards na Larabawa, da sauransu.[5] kifi na bakin teku na yankin ya kunshi galibi mackerel, perch da tuna, da sharks da whales.
-
Acacia tortilis in Sharm-Dabna, Fujairah Emirate
-
Arabian oryx
Yankin da iyakokin ƙasa
[gyara sashe | gyara masomin]
Yankunan ƙasa:
- Jimillar: 1,066 kilometres (662 mi) km (662 miles) [1]
- Kasashen iyaka: Oman 609 kilometres (378 mi) km (378 miles); Saudi Arabia 457 kilometres (284 mi) km (284 miles) [1]
Da'awar teku:
- Contiguous zone: 24 nautical miles (27.6 mi; 44.4 km)[1]
- Continental shelf: 200 nautical miles (230.2 mi; 370.4 km) or to the edge of the continental margin[1]
- Exclusive economic zone: 200 nautical miles (230.2 mi; 370.4 km)[1]
- Territorial sea: 12 nautical miles (13.8 mi; 22.2 km)[1]
Tsakanin tsawo:
- Matsayi mafi ƙasƙanci: Tekun Farisa 0 m [1]
- Matsayi mafi girma: Jebel Jais 1,934 metres (6,345 ft) [lower-alpha 1] [1]
Albarkatarwa da amfani da ƙasa
[gyara sashe | gyara masomin]- Natural resources: petroleum, natural gas[1]
- Land use:[1]
- Arable land: 0.5%
- Permanent crops: 0.5%
- Permanent pasture: 3.6%
- Forest: 4.5%[8]
- Other: 91.6% (2018)
- Irrigated land: 923 km2 (356 sq mi) (2012)
- Total renewable water resources: 150,000,000 cubic metres (5.3×109 cu ft)[1]
Damuwa da muhalli
[gyara sashe | gyara masomin]- Hadarin halitta: yashi da ƙura masu yawa [1]
- Muhalli - batutuwan yanzu: gurɓataccen iska; saurin yawan jama'a da babban buƙatun makamashi suna ba da gudummawa ga ƙarancin ruwa; rashin albarkatun ruwa mai laushi da tsire-tsire masu narkewa ke shawo kan su; hamada; gurɓata bakin teku daga zubar da mai [1]
- Muhalli - yarjejeniyar kasa da kasa: jam'iyya zuwa: Biodiversity, Climate Change, Kyoto Protocol, Paris Yarjejeniyar, Cikakken Gwajin Nukiliya, Desertification, Hangered Species, Hazardous Wastes, Marine Dumping, Ozone Layer Protection, Jirgin Ruwa, [bayani da ake buƙata] Wetlands [bayani] [1] An sanya hannu, amma ba a tabbatar da shi ba: Dokar Tekun [1]
- Biodiversity, Climate Change, Kyoto Protocol, Paris Agreement, Cikakken Gwajin Nukiliya haramtacciya, Desertification, Endangered Species, Hazardous Wastes, Marine Dumping, Ozone Layer Protection, Ship Pollution, [bayyanawa da ake bukata] Wetlands [bayyanawar da ake bukata]. [1]
- An sanya hannu, amma ba a tabbatar da shi ba: Dokar Tekun [1]
- ↑ 1.00 1.01 1.02 1.03 1.04 1.05 1.06 1.07 1.08 1.09 1.10 1.11 1.12 1.13 1.14 1.15 1.16 1.17 1.18 "United Arab Emirates". The World Factbook. Central Intelligence Agency. August 23, 2021. Retrieved September 1, 2021. Cite error: Invalid
<ref>tag; name ":1" defined multiple times with different content - ↑ 2.00 2.01 2.02 2.03 2.04 2.05 2.06 2.07 2.08 2.09 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs named:0 - ↑ https://una-oic.org/ha/Kasashe/%C6%98ungiyar-arab-ta-ha%C9%93aka/
- ↑ Murray, N.J.; Phinn, S.R.; DeWitt, M.; Ferrari, R.; Johnston, R.; Lyons, M.B.; Clinton, N.; Thau, D.; Fuller, R.A. (2019). "The global distribution and trajectory of tidal flats". Nature. 565 (7738): 222–225. doi:10.1038/s41586-018-0805-8. PMID 30568300. S2CID 56481043.
- ↑ Ebrahimi, Soraya. "Scientists ensure survival of Arabian oryx". The National News. Retrieved 28 October 2022.
- ↑ "Jabal Yibir". Dangerousroads.org. Archived from the original on 2019-02-13. Retrieved 2019-02-12.
- ↑ "Geography of United Arab Emirates, Landforms - World Atlas". www.worldatlas.com (in Turanci). Retrieved 2017-03-27.
- ↑ "Forest area (% of land area) - United Arab Emirates". worldbank.org. Retrieved 18 April 2023.
Cite error: <ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found