Yanayin Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya
| Climate data for {{{location}}} | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Watan | Janairu | Fabrairu | Maris | Afrilu | Mayu | Yuni | Yuli | Ogusta | Satumba | Oktoba | Nuwamba | Disamba | Shekara |
| [Ana bukatan hujja] | |||||||||||||


Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya al'umma ce da ba ta da iyaka a cikin Nahiyar Afirka. Yana da iyaka da Kamaru, Chadi, Sudan, Sudan ta Kudu, Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo da Jamhuriyar Kongo. Mafi yawan ƙasar sun ƙunshi lebur, da mirgine savanna, kusan ƙafa 1,640 (mita 500) sama da matakin teku. A arewa maso gabas akwai tsaunin Fertit, sannan akwai tsaunuka masu warwatse a yankin kudu maso yammacin kasar. A arewa maso yamma akwai tsaunin Karre (wanda kuma aka sani da Yade Massif), tudun dutse mai tsayi mai tsayin ƙafa 3,750 (m1,143 m).
A kilomita 622,984 (240,535 sq , Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya ita ce ƙasa ta 45 mafi girma a duniya (bayan Somaliya). Ya yi daidai da girman Ukraine.
Yawancin iyakar kudancin an kafa ta ne ta hanyar Kogin Kongo, tare da Kogin Mbomou a gabas ya haɗu da Kogin Uele don samar da Kogin Ubangi. A yamma, Kogin Sangha yana gudana ta wani ɓangare na ƙasar. Yankin gabashin yana gefen kogin Congo-Nile.
A Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya gandun daji yana da kusan kashi 36% na jimlar ƙasar, daidai da hectare 22,303,000 na gandun daji a cikin 2020, ƙasa daga hekta 23,203,000 (ha) a cikin 1990. daji ya mamaye hekta 2,000 (ha). Daga cikin gandun dajin da ke sake farfadowa a zahiri kashi 9% an ba da rahoton cewa su ne dajin na farko (wanda ya ƙunshi nau'in bishiyar bishiyar da ba a bayyana alamun ayyukan ɗan adam ba). A cikin shekara ta 2015, an ba da rahoton kashi 91% na yankin dajin yana ƙarƙashin ikon jama'a da kuma 9% na masu zaman kansu..[1] A cikin 2021, yawan sare daji a Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya ya karu da kashi 71% . Dajin yana da bambanci sosai kuma ya haɗa da nau'ikan kasuwanci masu mahimmanci na Ayous, Sapele da Sipo.
Yanayi
[gyara sashe | gyara masomin]
Yanayin JAm Afirka ta Tsakiya gabaɗaya yanayi ne na savanna mai zafi (Köppen Aw), kodayake akwai yankuna da ke da yanayin zafi mai zafi (Köppen Am) kuma a arewa akwai kuma yanayin zafi mai tsaka-tsaki (Köpp BSh). Akwai lokacin rigar da lokacin fari, kuma zafin jiki yana da zafi a duk shekara. Yankunan arewa suna ƙarƙashin iskar Harmattan, wanda yake da zafi, bushewa, kuma yana ɗauke da ƙura. Yankin yankunan arewa sun kasance ƙarƙashin hamada. Sauran ƙasar suna fuskantar ambaliyar ruwa daga koguna da ke kusa. Kimanin kashi ɗaya bisa uku na yawan jama'ar Jamhuriyar Afirka ta Tsakiya ba su da damar samun ruwa mai tsabta.
| Climate data for {{{location}}} | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Watan | Janairu | Fabrairu | Maris | Afrilu | Mayu | Yuni | Yuli | Ogusta | Satumba | Oktoba | Nuwamba | Disamba | Shekara |
| [Ana bukatan hujja] | |||||||||||||
Bayani
[gyara sashe | gyara masomin]

Wurin: Afirka ta Tsakiya, arewacin Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo
- Yankin kwatankwacin
- Ƙananan Somaliya
- Ya fi girma fiye da Ukraine
- Australia kwatankwacin: dan kadan fiye da 3/4 girman New South Wales
- Kwatanta Kanada: dan kadan karami fiye da Manitoba
- Kwatanta United Kingdom: dan kadan fiye da 2 1/2 sau girman United Kingdom
- Kwatanta Amurka: kusan 1 / 10 karami fiye da Texas
- Kwatanta EU: kusan 1/5 ya fi Spain girma
Yankin ƙasa: jimillar:: Kasashen iyaka: na kilomita 5,920: Kamaru 901 km, Chadi 1,556 km, Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo 1,747 km, Jëwriyar Kongo 487 km, Sudan 174 km da Sudan ta Kudu 1,055 km
Yankin bakin teku: 0 km (ƙasasshe)
Yankin: babba, mai laushi zuwa mai juyawa, tudu mai laushi; tsaunuka da aka warwatsa a arewa maso gabas da kudu maso yamma
Babban tsawo: mafi ƙasƙanci: Kogin Oubangui 335 m mafi girma: Dutsen Ngaoui 1,420 m
Albarkatun halitta: lu'u-lu'u, uranium, katako, zinariya, man fetur, wutar lantarki
Amfani da ƙasa: ƙasa mai noma: 2.89% amfanin gona na dindindin: 0.13% wasu: 96.98% (2012 est.)
Ƙasar da ake ban ruwa: 1.35 km2 (2003)
Jimlar albarkatun ruwa masu sabuntawa: 144.4 km3 (2011)
Rashin ruwa mai laushi (na gida / masana'antu / aikin gona): jimillar:: 0.07 km3/shekara (83%/17%/1%) ga kowane mutum: 17.42 m3/shekaru (2005)
Hadarin halitta: zafi, bushe, iska mai ƙura tana shafar yankunan arewa; ambaliyar ruwa ta zama ruwan dare
Muhalli - batutuwan yanzu: ruwan famfo ba mai sha ba ne; farauta ta rage sunanta a matsayin daya daga cikin manyan mafaka na karshe na namun daji; hamada
Muhalli - yarjejeniyar kasa da kasa: jam'iyya zuwa: Biodiversity, Climate Change, Desertification, Endangered Species, Hazardous Wastes, Nuclear Test Ban, Ozone Layer Protection, Tropical Timber 94, Wetlands sanya hannu, amma ba a tabbatar da shi ba: Dokar Tekun
- ↑ "Global Forest Resources Assessment 2020, Central African Republic". Food Agriculture Organization of the United Nations.