Yanayin Kiribati
Kiribati ta ƙunshi tsibirai 33 da tsibiri ɗaya a cikin faɗin teku daidai da girman Amurka. Tsibirin sun warwatse don Kiribati yana da yankin da ke cikin kowane bangare huɗu. Tsibirin Kiribati suna kusa da rabin tsakanin Hawaii da Ostiraliya a cikin yankunan Micronesia da Polynesia na Kudancin Pacific. Manyan tsibirai guda uku sune Tsibirin Gilbert, Tsibirin Phoenix, da Tsibirin Line. A ranar 1 ga watan Janairun 1995 Kiribati ta motsa Layin Ranar Kasa da Kasa don haɗawa da tsibirai mafi gabashin ta kuma ta sanya shi a wannan rana a duk faɗin ƙasar.[ana buƙatar hujja]
Yanayin ƙasa
[gyara sashe | gyara masomin]Kiribati ya haɗa da Kiritimati (Kirsimeti Atoll; a cikin Line Islands), mafi girman coral atoll (bisa ga yankin ƙasa, ba girman ba) a duniya, da Banaba (Ocean Island), ɗaya daga cikin manyan tsibirai uku na dutsen phosphate a cikin Pacific.
Kiribati tana kewaye da ma'auni a cikin Tekun Pacific, kusan rabin hanyar daga Hawaii zuwa Ostiraliya. A ranar 1 ga watan Janairun 1995, Kiribati ta motsa Layin Ranar Kasa da Kasa daga tsakiyar kasar don hada tsibirai mafi gabashin ta kuma ta sanya shi a wannan rana a duk fadin kasar.
Yankin
[gyara sashe | gyara masomin]

Saboda wurinta, Kiribati yana nuna yanayin teku. yanayin zafi yana tsakanin 26 zuwa 32 ° C duk shekara, tare da zafin ruwa yana zaune akan tsare hankali a duk shekara 28-29 °C. Lokacin rani yana daga alamar zuwa Maris lokacin da lokacin damina ke shirin daga jerin zuwa Mayu kuma daga Satumba zuwa taimakon. A cikin kungiyoyin da suka fi bushewa, tsibiran sun sami ruwan sama na 150mm yayin da shan da suka fi ruwa ya kai sama da 4000mm.
The coastline of the islands total 1,143 km (710 mi) in length. Kiribati has the 12th largest exclusive economic zone of 3,441,810 square kilometres (1,328,890 sq mi) (200 nautical miles). The islands are relatively flat and very spread out. The highest point, on Banaba Island, is 265 feet above sea level.
Yanayi
[gyara sashe | gyara masomin]Saboda wurinta, Kiribati yana nuna yanayin teku. Yanayin zafi yana tsakanin 26 zuwa 32 ° C duk shekara, tare da zafin ruwa yana zaune akan kwanciyar hankali a duk shekara 28-29 °C. Lokacin rani yana daga Disamba zuwa Maris yayin da lokacin damina ke ƙare daga Fabrairu zuwa Mayu kuma daga Satumba zuwa Nuwamba. A cikin shekarun da suka fi bushewa, tsibiran sun sami ruwan sama na 150mm yayin da shekarun da suka fi ruwa ya kai sama da 4000mm..[1][2][3]
| Climate data for {{{location}}} | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Watan | Janairu | Fabrairu | Maris | Afrilu | Mayu | Yuni | Yuli | Ogusta | Satumba | Oktoba | Nuwamba | Disamba | Shekara |
| [Ana bukatan hujja] | |||||||||||||
| Climate data for {{{location}}} | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Watan | Janairu | Fabrairu | Maris | Afrilu | Mayu | Yuni | Yuli | Ogusta | Satumba | Oktoba | Nuwamba | Disamba | Shekara |
| [Ana bukatan hujja] | |||||||||||||
Amfani da ƙasa
[gyara sashe | gyara masomin]Adadin ƙasar noma yana da kashi 2.5%. Amfani da amfanin gona yana tsaye a kusan kashi 40% na ƙasar da ake da ita. Akwai wasu bishiyoyi kuma suna mamaye kashi 10% na ƙasar. Kimanin kashi 50% na ƙasar ana amfani da su don gidaje da amfani da kasuwanci.
Yanayi na halitta
[gyara sashe | gyara masomin]Yankunan halittu
[gyara sashe | gyara masomin]Kiribati na daga cikin yankuna uku na duniya: [4]
- Tsibirin Line suna cikin yankin gandun daji na Polynesia ta Tsakiya
- Tsibirin Phoenix suna cikin yankin gandun daji na Yammacin Polynesia
- Tsibirin Gilbert da Banaba suna cikin gandun daji na wurare masu zafi na Gabashin Micronesia
Yawancin albarkatun kasa sun ƙare kafin samun 'yancin kai a shekarar 1979. A tsibirin Banaba, 'yan Burtaniya sun haƙa guano don phosphorus, har zuwa gajiya da wadata, wani taron da ya kasance kafin samun' yancin kai.[5]
Haɗarin Halitta
[gyara sashe | gyara masomin]Cyclones na iya faruwa a kowane lokaci, amma yawanci Nuwamba zuwa Maris; guguwa na lokaci-lokaci; ƙananan matakin wasu tsibirai suna sa su kasance masu saukin kamuwa da canje-canje a matakin teku. The Climate Change in the Pacific Report (2011) ya bayyana Kiribati kamar yadda yake da ƙananan haɗarin guguwa; duk da haka a watan Maris na 2015 Kiribati ta fuskanci ambaliyar ruwa da lalacewar ganuwar teku da kayan aikin bakin teku sakamakon Cyclone Pam, guguwa ta Category 5 da ta lalata Vanuatu. [6]
Rashin gurɓataccen yanayi
[gyara sashe | gyara masomin]Tsibirin Banaba ya sha wahala sosai daga sakamakon tasirin hakar ma'adinai na phosphorus. Yawancin jama'a an tilasta su kwashe zuwa tsibirin Fiji saboda tasirin ta. Bugu da kari, tsibirin da ke kusa da tsibirin Tarawa yana da rauni ga tasirin zubar da sharar gida. Wani rahoto daga Majalisar Dinkin Duniya ya ce dabbobin daji daga yankin suna cikin haɗari. Tsibirin suna da matukar damuwa ga tasirin lalacewa.[7]
Kasar ta sanya hannu kan Yarjejeniyar kan Bambanci a ranar 6 ga watan Agusta 1994.[8]
Har ila yau, ta sanya hannu kan yarjejeniyar Canjin Yanayi-Kyoto, Desertification, Hazardous Wastes, Law of the Sea, Marine Dumping, Ozone Layer Protection.[9]
Yankin da aka kare
[gyara sashe | gyara masomin]
The Phoenix Islands Protected Area constitutes 11.34% of Kiribati's Exclusive Economic Zone (EEZ) with a size of 408,250 square kilometres (157,630 sq mi). This is the second largest marine protected area (MPA) in the Pacific Ocean.
Ƙarin bayanan
[gyara sashe | gyara masomin]21 daga cikin tsibirai 33 suna zaune.
Banaba (Ocean Island) a Kiribati yana ɗaya daga cikin manyan tsibirai uku na dutsen phosphate a cikin Tekun Pacific .
Kiribati ita ce kadai kasar a duniya wacce ƙasarsu ta wanzu a dukkan sassan hudu.[9]
Abubuwa masu tsanani
[gyara sashe | gyara masomin]Wannan jerin manyan maki ne na Kiribati, maki da ke arewa, kudu, gabas ko yamma fiye da kowane wuri.
- Yankin arewacin - Teraina (Washington Island), Tsibirin Layin
- Matsayi mafi gabas - Tsibirin Caroline, Tsibirin Layin
- Yankin kudu - Tsibirin Flint, Tsibirin Layin
- Yammacin Yamma - Tsibirin Banaba
- ↑ "What Is the Climate of Kiribati?". traveltips.usatoday.com. Archived from the original on 2021-03-11. Retrieved 2016-05-23.
- ↑ "Climate of the World: Kiribati - Weather UK - weatheronline.co.uk". weatheronline.co.uk. Retrieved 2016-05-23.
- ↑ "Current climate". climate.gov.ki. Archived from the original on 11 March 2021. Retrieved 2016-05-23.
- ↑ Olson, D. M, E. Dinerstein; et al. (2001). "Terrestrial Ecoregions of the World: A New Map of Life on Earth". BioScience. 51 (11): 933–938. doi:10.1641/0006-3568(2001)051[0933:TEOTWA]2.0.CO;2.CS1 maint: multiple names: authors list (link)
- ↑ "Banaba | island, Kiribati". Encyclopædia Britannica. Retrieved 2016-05-23.
- ↑ "Flooding in Vanuatu, Kiribati and Tuvalu as Cyclone Pam strengthens". SBS Australia. 13 March 2015. Retrieved 15 March 2015.
- ↑ "Environment - Kiribati - area". nationsencyclopedia.com. Retrieved 2016-05-23.
- ↑ "KIRIBATI NATIONAL ASSESSMENT REPORT" (PDF). Sustainable Development. United Nations. Retrieved 23 May 2016.
- ↑ 9.0 9.1 "Australia - Oceania :: Kiribati – The World Factbook - Central Intelligence Agency". cia.gov. Retrieved 2019-04-05.