Yanayin Laberiya



Laberiya ƙasa ce ta kudu da Sahara a Yammacin Afirka da ke 6 ° N, 9 ° W.
Yankin da iyakoki
[gyara sashe | gyara masomin]- Yankin
- jimlar: kilomita 111,369 (43,000 sq
- Matsayi na ƙasa a duniya: 102
- ƙasa: kilomita 96,300 (37,190 sq
- ruwa: kilomita 15,000 (5,810 sq
- jimlar: kilomita 111,369 (43,000 sq
- Yankin - kwatankwacin
- Yankunan ƙasa
- jimlar: kilomita 987 (613
- Kasashen iyaka: Saliyo (298 kilomita (185 ), Guinea (591 kilomita (367 ), Ivory Coast (777 kilomita (483 )
- Yankin bakin teku
- Tekun Atlantika kilomita 580 (360
Yanayin jiki
[gyara sashe | gyara masomin]Laberiya ta shimfiɗa daga tsakanin 4.21 ° N da 8.34 ° N zuwa 7.27 ° W da 11.31 ° W. Yana da kusan rectangular auna kimanin 510 kilometres (317 mi) a tsawon daga arewa maso yamma zuwa kudu maso gabas, tare da faɗin kusan 275 kilometres (171 mi) . Yankin bakin teku yana da kimanin kilomita 680 kilometres (423 mi) (423 , gami da bakin kogi da ƙofar ruwa har zuwa kilomita ɗaya.
Magudanar ruwa na kasar gaba daya yana kai tsaye zuwa teku, tare da jerin gajerun koguna da ke kwarara cikin teku kai tsaye. Waɗannan su ne, daga yamma zuwa gabas, kogin Mano da ke kan iyaka da Saliyo, kogin Mafa, kogin Lofa, kogin Saint Paul, kogin Mesurado, kogin Farmington, kogin Saint John, kogin Timbo, kogin Cestos, kogin Sehnkwehn, kogin Sinoe, kogin Dugbe, kogin Dubo, kogin Grand Cess da kuma iyakar da Kogin Cavalla.
A yamma, bakin tekun yana da ƙasa kuma yana da yashi, amma a cikin tsakiya da gabashin sassan ƙasar yana da yaduwa da dutse kuma yana da matsakaici, sau da yawa ana karya shi da bakin koguna. Filin bakin teku ya bambanta da faɗin, yana da ƙunci tsakanin Monrovia da Buchanan, amma yana da faɗi sosai a yamma da kuma a cikin kwarin Cestos a tsakiya, yana sake ƙuntata a ƙarshen gabashin ƙasar.
Ƙarin cikin ƙasa ƙasa tana tashi, wani lokacin tare da tsaunuka, zuwa tudu kimanin 300 zuwa 400 sama da matakin teku. Wannan ya kasu kashi da kwarin kogi kuma akwai tuddai tsakanin wasu kwarin kudancin. Ƙasar ta tashi a arewa da arewa maso yammacin ƙasar, tare da duwatsu da suka wuce 1,000 m (3,300 a wurare da yawa, mafi girman matsayi a ƙasar yana cikin Wologizi Range a 1,440 metres (4,724 ft) ft).
Wannan jerin manyan wurare ne na Laberiya, wuraren da ke arewa, kudu, gabas ko yamma fiye da kowane wuri.
- Yankin arewacin - wurin da ba a san shi ba a kan iyaka da Guinea a cikin kogin Sodia nan da nan a arewacin garin Voinjama, Lofa County.
- Gabashin Gabas - ba a san sunansa ba a wurin haɗuwa Kogin Cavally da kogin Hana, Kogin Gee County.
- Yankin kudu maso gabashin - Kablaké headland, Maryland County.
- Yammacin Yamma - ba a san sunansa ba nan da nan a yammacin garin Sewulu a bakin Kogin Mano, Grand Cape Mount County.
Yankuna da ikirarin teku
[gyara sashe | gyara masomin]Jimlar iyakar ƙasar Laberiya mil 986 (kilomita 1,587): mil 190 (kilomita 310) tare da Saliyo a arewa maso yamma, mil 350 (kilomita 560) tare da Guinea zuwa arewa, da mil 445 (kilomita 716) tare da Ivory Coast. Laberiya ta yi iƙirarin Keɓantaccen Yankin Tattalin Arziki mai faɗin murabba'in kilomita 249,734 (96,423 sq mi) da mil 200 na ruwa (kilomita 370; 230 mi).
Yankin
[gyara sashe | gyara masomin]Laberiya tana da mafi yawan tuddai, tana da filayen da ke juyawa a bakin tekun zuwa tudu mai juyawa da ƙananan duwatsu a arewa maso gabas.
Babban tsawo
[gyara sashe | gyara masomin]Matsayi mafi ƙasƙanci a Laberiya yana a matakin teku a Tekun Atlantika. Matsayi mafi girma a Laberiya shine mita 1,440 ko ƙafa 4,724 sama da matakin teku a Dutsen Wuteve .
Albarkatun halitta
[gyara sashe | gyara masomin]Abubuwan da aka samo a Laberiya sun haɗa da ƙarfe, katako, lu'u-lu'u, zinariya da wutar lantarki.
Ma'adinai
[gyara sashe | gyara masomin]Amfani da ƙasa da noma
[gyara sashe | gyara masomin]ƙasa mai noma: 5.2% amfanin gona na dindindin: 2.1% makiyaya na dindada: 20.8% gandun daji: 44.6% wasu: 27.3% (2011)