Jump to content

Yanayin yanayi na Benin

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.

 

Babbar taswirar Benin

Benin, wani , ƙunƙunciyar ƙasa mai siffar maɓalli, arewa zuwa kudu a yammacin Afirka, yana tsakanin Equator da Tropic of Cancer.  Latitude dinta ya kai daga 6°30′ N zuwa 12°30′ N da tsayinsa daga 1° E zuwa 3°40′ E. Ya yi iyaka da Togo zuwa yamma, Burkina Faso da Nijar zuwa arewa, Nijeriya a gabas, da Bight na Benin a kudu.

With an area of 112,622 square kilometres (43,484 sq mi), it is slightly bigger than the nation of Bulgaria. It extends from the Niger River in the north to the Atlantic Ocean in the south, a distance of 700 kilometres (435 mi). Although the coastline measures 121 kilometres (75 mi), the country measures about 325 kilometres (202 mi) at its widest point.

Ana iya raba kasar zuwa manyan yankuna hudu daga kudu zuwa arewa. Ƙarƙashin ƙasa, yashi, bakin teku, wanda ke da tsayi mafi tsayi na mita 10 (33 ft) shine, aƙalla, faɗinsa kilomita 10 (6 mi). Yana da marsshi kuma mai cike da tafkuna da tafkunan da ke da alaƙa da teku. Tudun dajin kudancin Benin, mai tsayi tsakanin mita 20 zuwa 200 (66 da 656 ft), an raba su da kwaruruka da ke gudana daga arewa zuwa kudu tare da kogin Couffo, Zou, da Oueme, yankin da Asusun namun daji na Duniya ya kasafta a matsayin wani bangare na gandun daji na Guinea-savanna mosaic ecoregion. Sannan wani yanki na fili mai cike da duwatsu masu duwatsu wanda tsayinsa ba kasafai yake kaiwa 400 m (1,312 ft) ya mamaye Nikki da Savé. A ƙarshe, kewayon tsaunin Atacora ya shimfiɗa tare da iyakar arewa maso yamma da zuwa Togo tare da mafi tsayi, Mont Sokbaro, a 658 m (2,159 ft).Yana daya daga cikin ƙananan ƙasashe a Yammacin Afirka, kusan kashi ɗaya cikin takwas na girman Najeriya, maƙwabcinta a gabas. Duk da haka, ya ninka Togo sau biyu, makwabcinta a yamma. Taswirar taimako ta Benin ta nuna cewa tana da ɗan bambanci a tsawo, matsakaicin 200 metres (656 ft) a tsawo.

Tarihin rayuwa

[gyara sashe | gyara masomin]
Yanayin ƙasar Benin

Ana iya raba kasar zuwa manyan yankuna hudu daga kudu zuwa arewa.  Ƙarƙashin ƙasa, yashi, bakin teku, wanda ke da tsayi mafi tsayi na mita 10 (33 ft) shine, aƙalla, faɗinsa kilomita 10 (6 mi).  Yana da marsshi kuma mai cike da tafkuna da tafkunan da ke da alaƙa da teku.  Tudun dajin kudancin Benin, mai tsayi tsakanin mita 20 zuwa 200 (66 da 656 ft), an raba su da kwaruruka da ke gudana daga arewa zuwa kudu tare da kogin Couffo, Zou, da Oueme, yankin da Asusun namun daji na Duniya ya kasafta a matsayin wani bangare na gandun daji na Guinea-savanna mosaic ecoregion.  Sannan wani yanki na fili mai cike da duwatsu masu duwatsu wanda tsayinsa ba kasafai yake kaiwa 400 m (1,312 ft) ya mamaye Nikki da Savé.  A ƙarshe, kewayon tsaunin Atacora ya shimfiɗa tare da iyakar arewa maso yamma da zuwa Togo tare da mafi tsayi, Mont Sokbaro, a 658 m (2,159 ft).

Benin tana da filayen da ke kwance, mangroves, da ragowar manyan gandun daji masu tsarki. Ruwan gandun daji yana kusa da 28. % na jimlar yankin ƙasa, daidai da hekta 3,135,150 (ha) na gandun daji a cikin 2020, ƙasa daga hekta 4,835,150 (hectare) a cikin 1990. A cikin 2020, gandun daji mai sabuntawa ya rufe hekta 3,112,150 (ha) kuma gandun daji da aka dasa ya rufe hekita 23,000 (ha).[1]

A sauran ƙasashen ƙasar, Savanna an rufe shi da ƙayoyi masu ƙaya kuma yana cike da manyan itatuwan baobab. Wasu gandun daji suna gefen koguna. A arewa da arewa maso yammacin Benin Reserve du W du Niger da Pendjari National Park suna jan hankalin masu yawon bude ido da ke sha'awar ganin giwaye, zakuna, antelopes, hippos da birai. Kasar da ta ba da wurin zama ga kare mai farauta mai haɗari, Lycaon pictus, kodayake an yi la'akari da wannan canid daga Benin saboda fadada yawan mutane. Yankunan daji sun ƙunshi kusan kashi 31 cikin 100 na yankin ƙasar Benin.

Wurin: Yammacin Afirka, iyaka da Tekun Atlantika ta Arewa, tsakanin Najeriya da Togo

Yanayin ƙasa:9°30′N 2°15′E / 9.500°N 2.250°E / 9.500; 2.250

Yankin: jimillar:: 112 62 km2 ƙasa idan aka kwatanta da duniya: 102 ƙasa: 110 622 km2, ruwa: 2 000 km2   

  • Kwatanta Australia: dan kadan kasa da ⁠1/2⁠ girman Victoria 
  • Kwatanta Kanada: kusan 1 ⁠1/2⁠ sau girman New Brunswick 
  • Kwatanta United Kingdom: kusan ⁠1/7⁠ karami fiye da Ingila 
  • Kwatanta Amurka: dan kadan ya fi Virginia girma
  • Kwatanta EU: dan kadan ya fi Bulgaria girma

Yankin ƙasa: jimillar:: Kasashen iyaka: na kilomita 2 123: Burkina Faso kilomita 386, Nijar kilomita 277, Najeriya kilomita 809, Togo kilomita 651.     

Da'awar teku: teku ta yanki: 200 nautical miles (370.4 km)  

Yanayi: na wurare masu zafi; mai zafi, mai laushi a kudu; mai laushi mai laushi

Yankin: mafi yawa a fili zuwa filayen da ke da raƙuman ruwa; wasu tuddai da ƙananan duwatsu

Matsakaicin tsawo: mafi ƙasƙanci: Tekun Atlantika 0 m mafi girma: Dutsen Sokbaro 658 m

Albarkatun kasa: ƙananan man fetur na bakin teku, dutse, marmara, katako

Amfani da ƙasa: ƙasa mai noma: 23.94% amfanin gona na dindindin: 3.99% wasu: 72.06% (2012)

Yankin da ake ban ruwa: 2.4 km2 (2012)  

'Dukan albarkatun ruwa masu sabuntawa: 26.3 km3 (2011)  

Rashin ruwa mai laushi (na gida / masana'antu / aikin gona): jimillar:: 0.13 km3/a (32%/23%/45%) ga kowane mutum: 18.74 m3/a (2001)  

Hadarin halitta: zafi, bushe, iska mai ƙura na iya shafar arewa a watan Disamba zuwa Maris

Muhalli - batutuwan yanzu: rashin isasshen ruwa mai sha; farauta ta barazana ga yawan namun daji; sare daji; hamada

Muhalli - yarjejeniyar kasa da kasa: jam'iyya zuwa: Biodiversity, Canjin yanayi, Canjin Canjin Yanayin Yanayi-Kyoto Yaduwa, Dabbobi masu haɗari, Canjin Muhalli, Hadari, Dokar Tekun, Kare Yankin Ozone, Rashin Jirgin Ruwa, Rashin Ruwa, WhalingKifi

Sandbanks suna haifar da wahalar samun dama ga bakin teku ba tare da tashar jiragen ruwa ba, bakin kogi, ko tsibirai.

Taswirar Benin na yankunan rarraba yanayi na Köppen
mutumin da ke jigilar kututturen itace a lokacin ruwan sama (Oktoba 2018)

Yanayin Benin yana da zafi da zafi. Ruwan sama na shekara-shekara a yankin bakin teku yana da matsakaicin 1,360 millimetres (53.5 in) in), ba musamman g tekun Yammacin Afirka ba. Benin tana da yanayi biyu na ruwan sama da biyu na fari. Babban lokacin ruwan sama shine daga Afrilu zuwa ƙarshen Yuli, tare da ɗan gajeren lokacin ruwan sama mai tsanani daga ƙarshen Satumba zuwa Nuwamba. Babban lokacin bushewa shine daga Disamba zuwa Afrilu, tare da ɗan gajeren lokacin bushewa daga ƙarshen Yuli zuwa farkon Satumba. Yanayin zafi da zafi suna da yawa a bakin tekun wurare masu zafi. A Cotonou, matsakaicin zafin jiki shine 31 °C (87.8 °F) ° C (87.8 ° F); mafi ƙarancin shine 24 °C (75.2 °F) ° C (75.2 ° F). Bambance-bambance a cikin zafin jiki yana ƙaruwa yayin motsawa zuwa arewa ta hanyar savanna da tudu zuwa Sahel. Rashin iska daga Sahara da ake kira Harmattan yana hurawa daga Disamba zuwa Maris. Ciyawa ta bushe, ciyayi ya zama launin ruwan kasa, kuma murfin ƙura mai kyau ya rataye a kan ƙasar, yana sa sararin sama ya rufe. Har ila yau, lokacin ne manoma ke ƙone bishiyoyi a cikin filayen.

Climate data for {{{location}}}
Watan Janairu Fabrairu Maris Afrilu Mayu Yuni Yuli Ogusta Satumba Oktoba Nuwamba Disamba Shekara
[Ana bukatan hujja]

Abubuwa masu tsanani

[gyara sashe | gyara masomin]

Wannan jerin manyan wurare ne na Benin, wuraren da ke arewa, kudu, gabas ko yamma fiye da kowane wuri.

  • Yankin arewacin - haɗuwar Kogin Mékrou da Kogin Nijar a kan iyaka da Nijar, Sashen AliboriMa'aikatar Alibori
  • Gabashin Gabas - wurin da ba a san shi ba a kan iyaka da Najeriya nan da nan a gabashin garin Néganzi, Sashen Borgou
  • Yankin kudu - inda iyakar da Togo ta shiga Tekun Atlantika, Sashen Mono
  • Yammacin Yamma - wuri mara suna a kan iyaka da Togo nan da nan kudu maso yammacin Tiokossi a Datori, Sashen Atakora

Bayanan da aka ambata

[gyara sashe | gyara masomin]
  • C. Michael Hogan. 2009. Painted Hunting Dog: Lycaon pictus, GlobalTwitcher.com, ed. N. Stromberg
  • Rebecca Kormos and Christophe Boesch. 2003. West African chimpanzees: status survey and conservation action plan, International Union for Conservation of Nature and Natural Resources, IUCN/SSC Primate Specialist Group, 219 pages ISBN 2-8317-0733-1, ISBN 978-2-8317-0733-4
  •  This article incorporates public domain material from .mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit;word-wrap:break-word}.mw-parser-output .citation q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output .citation:target{background-color:rgba(0,127,255,0.133)}.mw-parser-output .id-lock-free.id-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/Lock-green.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-limited.id-lock-limited a,.mw-parser-output .id-lock-registration.id-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-subscription.id-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Lock-red-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Wikisource-logo.svg")right 0.1em center/12px no-repeat}body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-free a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-limited a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-registration a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-subscription a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background-size:contain;padding:0 1em 0 0}.mw-parser-output .cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:none;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;color:var(--color-error,#d33)}.mw-parser-output .cs1-visible-error{color:var(--color-error,#d33)}.mw-parser-output .cs1-maint{display:none;color:#085;margin-left:0.3em}.mw-parser-output .cs1-kern-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right{padding-right:0.2em}.mw-parser-output .citation .mw-selflink{font-weight:inherit}@media screen{.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .cs1-maint{color:#18911f}}@media screen and (prefers-color-scheme:dark){html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .cs1-maint{color:#18911f}}The World Factbook. CIA.
  •  This article incorporates public domain material from .mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit;word-wrap:break-word}.mw-parser-output .citation q{quotes:"\"""\"""'""'"}.mw-parser-output .citation:target{background-color:rgba(0,127,255,0.133)}.mw-parser-output .id-lock-free.id-lock-free a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/Lock-green.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-limited.id-lock-limited a,.mw-parser-output .id-lock-registration.id-lock-registration a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .id-lock-subscription.id-lock-subscription a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/aa/Lock-red-alt-2.svg")right 0.1em center/9px no-repeat}.mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/4c/Wikisource-logo.svg")right 0.1em center/12px no-repeat}body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-free a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-limited a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-registration a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .id-lock-subscription a,body:not(.skin-timeless):not(.skin-minerva) .mw-parser-output .cs1-ws-icon a{background-size:contain;padding:0 1em 0 0}.mw-parser-output .cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:none;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;color:var(--color-error,#d33)}.mw-parser-output .cs1-visible-error{color:var(--color-error,#d33)}.mw-parser-output .cs1-maint{display:none;color:#085;margin-left:0.3em}.mw-parser-output .cs1-kern-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right{padding-right:0.2em}.mw-parser-output .citation .mw-selflink{font-weight:inherit}@media screen{.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}html.skin-theme-clientpref-night .mw-parser-output .cs1-maint{color:#18911f}}@media screen and (prefers-color-scheme:dark){html.skin-theme-clientpref-os .mw-parser-output .cs1-maint{color:#18911f}}U.S. Bilateral Relations Fact Sheets. United States Department of State.
  1. "Global Forest Resources Assessment 2020, Benin". Food Agriculture Organization of the United Nations.