Yanayin yanayi na Haiti
| Nahiyar | Amurka |
|---|---|
| Yankin | Caribbean Babban Caribbean |
| Ma'auni | 19°00′N 72°25′W/__hau____hau____hau__19.000°N 72.417°W |
| Yankin | Matsayi na 147 |
| • Jimillar | 2,750 km2 (10,710 sq mi) |
| Yankin bakin teku | 1,771 km (1,100 mi) |
| Yankuna | Jimlar iyakokin ƙasa: 388 km |
| Mafi Girma | Dutsen La Selle 2,680 m |
| Matsayi mafi ƙasƙanci | Tekun Caribbean m |
| Kogin da ya fi tsayi | Kogin Artibonite |
| Tafkin da ya fi girma | Tafkin Saumâtre |
| Yankin tattalin arziki na musamman | 12,760 km2 (48,940 sq mi) |
Jamhuriyar Haiti ta ƙunshi yammacin kashi uku cikin takwas na tsibirin Hispaniola, yammacin Jamhuriyar Dominica.[1] Haiti tana gabashin tsibirin Cuba makwabta, tsakanin Tekun Caribbean da Tekun Atlantika ta Arewa.
Jimlar yankin Haiti shine kilomita 27,560 (10,641 murabba'i , wanda kilomita 27,560,641 (10,641) ƙasa ne kuma kilomita 190 (73 murabba'ir ruwa ne. Haiti tana da kilomita 1,771 kilometres (1,100 mi) (1,100 na bakin teku da kuma kilomita 360 (224 - iyaka da Jamhuriyar Dominica.
Yanayi
[gyara sashe | gyara masomin]
Yanayin yanayi ne na wurare masu zafi tare da wasu bambance-bambance dangane da tsawo. Port-au-Prince ya kasance a cikin Janairu daga matsakaicin matsakaicin 23 °C (73.4 °F) ° C (73.4 ° F) zuwa matsakaicin 31 °C (87.8 °F) ° C (87.8 ° F); a watan Yuli, daga 25-35 ° C (77-95 ° F). Tsarin ruwan sama ya bambanta, tare da ruwan sama mai nauyi a wasu ƙasashe da kuma gangaren arewa da gabashin tsaunuka.
Port-au-Prince tana samun matsakaicin ruwan sama na shekara-shekara na 1,370 millimetres (53.9 in) in). Akwai lokutan ruwan sama guda biyu, Afrilu-Yuni da Oktoba-Nuwamba. Haiti tana fuskantar fari da ambaliyar ruwa na lokaci-lokaci, wanda ya fi tsanani ta hanyar sare daji. Guguwar Atlantic ma barazana ce. Misali, Guguwar Matthew ta haifar da mummunar lalacewa lokacin da ta buge Haiti 2016.
| Climate data for {{{location}}} | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Watan | Janairu | Fabrairu | Maris | Afrilu | Mayu | Yuni | Yuli | Ogusta | Satumba | Oktoba | Nuwamba | Disamba | Shekara |
| [Ana bukatan hujja] | |||||||||||||
Maunin kasa
[gyara sashe | gyara masomin]Ƙasar Haiti ta bambanta, tare da fiye da kashi uku cikin huɗu na ƙasar sama da ƙafa 700 (210 m). Yanayinta galibi na wurare masu zafi ne, tare da wasu ƙananan yankuna na ɓangarorin miyagu, na wurare masu zafi, da yanayin teku. Kwaruruka masu albarka suna tsaka-tsaki tsakanin tsaunin tsaunukan da ke samar da wurare masu yawa na bambanci tsakanin tsayin daka a yankuna da yawa a fadin yankin. Haiti (da Hispaniola) sun rabu da Cuba ta hanyar Windward Passage, wani mashigin 45 nmi (kilomita 83; 52 mi) mai faɗi wanda ke ratsa tsakanin ƙasashen biyu..
An bayar da rahoton mafi ƙasƙanci na Haiti ta hanyar wata tushe don zama matakin teku (Teku na Caribbean ), ta wata tushe da za ta kasance ƙasa da matakin teku (Gheskio clinic, Port-au-Prince ko a Gonaïves, <-1m ), yayin da mafi girman matsayi shine Pic la Selle a 2,680 metres (8,793 ft) .
- Kwarin da ya fi muhimmanci a Haiti game da amfanin gona shi ne Plaine de l'Artibonite, wanda ke kudu da Montagnes Noires. Wannan yanki yana goyon bayan kogin ƙasar (kuma Hispaniola) mafi tsayi kogin, Fleuve Artibonite wanda ruwansa ya fara a yammacin yankin Jamhuriyar Dominican kuma ya ci gaba da yawancin tsawonsa ta tsakiyar Haiti zuwa gaba inda ya shiga cikin Gulf of Gonâve. Ana iya kewaya kogin zuwa nesa ta jirgin ruwa. Yankin gabas da tsakiyar tsibirin babban tudu ne mai tsayi. Yankin arewa ya ƙunshi Massif du Nord (Arewa Massif) da Plaine du Nord (Northern Plain). Massif du Nord wani tsawo ne na Cordillera Central a Jamhuriyar Dominican. Ya fara ne daga iyakar gabashin Haiti, arewacin kogin Guayamouc, kuma ya wuce zuwa arewa maso yamma ta yankin arewaci. Plateau Central (Central Plateau) ya shimfida gefen biyu na Kogin Guayamouc, kudu da Massif du Nord. Yana gudana daga kudu maso gabas zuwa arewa maso yamma. A kudu maso yammacin Plateau ta Tsakiya akwai Montagnes Noires, wanda yawancin yankin arewa maso yamma ya hade da Massif du Nord. Yankin kudancin ya ƙunshi Plaine du Cul-de-Sac (kudu-maso-gabas) da kuma yankin kudu mai tsaunuka (wanda kuma aka sani da Tiburon Peninsula). Plaine du Cul-de-Sac wani bakin ciki ne na yanayi wanda ke dauke da tafkunan gishiri na kasar, irin su Trou Caïman da babban tafkin Lac Azuei na Haiti (wanda aka fi sani da Étang Saumâtre). Tsawon tsaunuka na Chaîne de la Selle, wanda ke da tsawo na sarkar dutsen kudancin Jamhuriyar Dominican (Sara de Baoruco), ya tashi daga Massif de la Selle a gabas zuwa Massif de la Hotte a yamma. Wannan kewayon tsaunuka yana da tashar jiragen ruwa na Pic la Selle, mafi tsayi a Haiti a tsawon mita 2,680 (8,793 ft).
Tsibirin
[gyara sashe | gyara masomin]Ƙananan tsibirai da yawa sun kasance wani ɓangare na duka ƙasar Haiti. Tsibirin da aka fi sani da su sune:
- Île de la Gonâve, tsibirin mafi girma a bakin teku na babban yankin Hispaniola, yana yamma-arewa maso yamma na Port-au-Prince a cikin Gulf of Gonâve na Haiti, a cikin Tekun Caribbean (mafi girman gulf na Antilles). Yana da yanki na 743 km2. Sunanta Taíno Guanabo. La Gonâve ta kasance sansanin 'yan fashin teku. Tortuga (Kunkuru), shi ne tsibiri na biyu mafi girma a bakin teku na babban yankin, wanda ke bakin tekun arewa maso yammacin Hispaniola. Yana da yanki na 180 km2. Tsibirin ya kasance babbar cibiyar satar fasaha ta Caribbean a cikin karni na 17 kuma ya shahara a yawancin ayyukan adabi da fina-finai. Sunan tsibirin ya samo asali ne daga siffar tsibiri mai kama da kunkuru. Île à Vache (Tsibirin Cow) ƙaramin tsibiri ne kuma ƙaƙƙarfan tsibiri ne da ke kusa da kudu maso yammacin Haiti mai faɗin 52 km2. Les Cayemites, wasu tsibirai guda biyu da ke cikin Tekun Gonâve kusa da bakin tekun kudu maso yammacin Hispaniola. Tana da yanki mai haɗe-haɗe na 45 km2. La Navasse, wani yanki ne mai tsauri da ke fama da rikicin yanki da Amurka. Tsibirin yana nisan mil 40 na nautical (46 mi; 74 km) yamma da Jérémie a yankin kudu maso yammacin tekun Haiti, kuma yana da murabba'in mil 2 (5.2 km2).
Haiti kuma tana da tabkuna da yawa. Tafkin da ya fi girma a Haiti, kuma tafkin na biyu mafi girma a tsibirin Hispaniola da West Indies, shine 2" href="./Etang_Saumatre" id="mwlw" rel="mw:WikiLink" title="Etang Saumatre">Tafkin Azuei . Tana cikin Cul-de-Sac Depression tare da yanki na 170 km2. tafkin saline ne tare da mafi yawan gishiri fiye da ruwan teku kuma yana da Dabbobi da yawa kamar su crocodiles na Amurka da Flamingo na Amurka.
Tafkin Péligre tafki ne na wucin gadi wanda aka kirkira ta hanyar gina madatsar ruwan Péligre Hydroelectric .
Trou Caïman tafkin ruwan gishiri ne tare da jimlar yanki na 16.2 km2. Tafkin Miragoâne yana daya daga cikin manyan tabkuna na ruwa mai laushi a cikin Caribbean, tare da yanki na 25 km2.
Kididdiga
[gyara sashe | gyara masomin]
- Maritime claims
-
- Territorial sea: 12 nautical miles (22.2 km; 13.8 mi)
- Contiguous zone: 24 nautical miles (44.4 km; 27.6 mi)
- Exclusive economic zone: 126,760 square kilometres (48,940 sq mi) and 200 nautical miles (370.4 km; 230.2 mi)
- Continental shelf: to depth of exploitation
- Yanayi
- Tropical; semiarid inda duwatsu a gabas suka yanke iskar kasuwanci
- Yankin
- Mafi yawa tsaunuka da tsaunuka
- Albarkatun halitta
- Bauxite, jan ƙarfe, calcium carbonate, zinariya, marmara, wutar lantarki, ƙasar noma
- Amfani da ƙasa
-
- Yankin noma: 36.28%
- Amfanin gona na dindindin: 10.16%
- Sauran: 53.56% (2012 ya kasance)
- Ƙasar da ake ban ruwa
- 970 km3
- Jimlar albarkatun ruwa masu sabuntawa
- 14.03 km3 (2011)
- Rashin ruwa mai laushi (na gida / masana'antu / aikin gona)
-
- Jimillar: 1.2 km3/shekara (17%/3%/80%)
- Kowace mutum: 13.3 m3/shekara (2009)
- Haɗarin Halitta
- Yana zaune a tsakiyar belin guguwa kuma yana fuskantar guguwa mai tsanani daga Yuni zuwa Oktoba; ambaliyar ruwa da girgizar ƙasa na lokaci-lokaci; fari na lokaci-tsalle
- Abubuwa masu tsanani
-
- Yankin arewa - Pointe Tete de Chien, Tsibirin Tortuga, Sashen Arewa maso Yamma
- Yankin kudu - kudancin Torbeck, Les Cayes ArrondissementCayes Yankin
- Yammacin Yamma - Cape kusa da Anse d'Hainault, Grand'Anse
- Yankin Gabas - iyaka da Jamhuriyar Dominica, Sashen TsakiyaSashen Cibiyar
- Matsayi mafi tsawo - Pic la Selle: 2680 m
- Matsayi mafi ƙasƙanci - Tekun Caribbean: 0 m
- Muhalli - batutuwan yanzu
- Rashin gandun daji mai yawa (yawancin sauran gandun daji ana share su don noma kuma ana amfani da su azaman man fetur); rushewar ƙasa; rashin isasshen ruwa mai sha
- Muhalli - yarjejeniyar kasa da kasa
-
- Jam'iyyar zuwa: Biodiversity, Canjin yanayi, Desertification, Dokar Tekun, Dumping Marine, Tsaro na Rayuwa, Kare Layer na Ozone
- An sanya hannu, amma ba a tabbatar da shi ba: Hadarin HadariRashin Kasuwanci Mai Hadari
- ↑ Josh, Jagran, ed. (2016). "Current Affairs November 2016 eBook". p. 93.