Jump to content

Yanayin yara

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Yanayin yara
branch of geography (en) Fassara
Bayanai
Ƙaramin ɓangare na Yanayin ɗan adam da childhood studies (en) Fassara

Yanayin yara yanki ne na karatu a cikin Yanayin ɗan adam da Nazarin yara wanda ya haɗa da bincike kan wurare da sarari na rayuwar yara.

Yanayin yara shine reshe na yanayin ɗan adam wanda ke hulɗa da nazarin wurare da sarari na rayuwar yara, wanda ke da ƙwarewa, siyasa da ɗabi'a.

Tun lokacin da al'adun al'adu suka canza a cikin yanayin ƙasa, an sami amincewa cewa al'umma ba ta da daidaituwa amma ta bambanta. Ana nuna shi da bambancin, bambance-bambance da kuma ra'ayoyi. Duk da yake masu ilimin ƙasa na mata sun sami damar ƙarfafa buƙatar nazarin jinsi, aji da launin fata a matsayin batutuwan da ke shafar mata, 'yara' a matsayin kalmar laima da ta ƙunshi yara, matasa, matasa da matasa, waɗanda har yanzu suna rasa 'tsarin tunani' a cikin rikitarwa na 'geographies'. A cikin aikin yin la'akari da yara da yanayin su, hanyoyin yin bincike da kuma abubuwan da aka ɗauka na ontological sau da yawa "tsarin 'yara' da 'manyan' a hanyoyin da ke tilasta tsarin bi-polar, matsayi, da ci gaba". [Wannan magana tana buƙatar ambaton] Wannan yana haifar da kuma tilasta ikon maganganun yara masu tsakiya a cikin samar da ilimi. Yanayin yara ya ci gaba a cikin ilimin ilimin ɗan adam tun farkon shekarun 1990, kodayake akwai sanannun karatu a yankin kafin wannan ranar. Ayyukan farko da aka yi a kan yanayin yara galibi ana iya gano su ne ga aikin William Bunge kan zalunci na yara a Detroit da Toronto inda ake ɗaukar yara a matsayin waɗanda suka fi sha wahala a ƙarƙashin tsarin zalunci na zamantakewa, al'adu da siyasa da ke sarrafa yanayin birane.

Halin da ake ciki a cikin yanayin yara

[gyara sashe | gyara masomin]

Shekaru da yawa, masu sukar sun yi jayayya cewa ilimin ilimi a cikin yanayin yara ya kasance da rashin bambancin ra'ayi [1] da 'tsarin siyasa'.[2] Koyaya, tun daga tsakiyar 2000s, subdiscipline ya ga yaduwa da rarrabuwa na aikin ka'idoji daga ka'idodin zamantakewar zamantakewa na karatun yara da Sabon Nazarin Jama'a na Yara. Babban, yanayin da ya dace shi ne ci gaban Ka'idar da ba ta wakilci ba ta hanyar masu ilimin ƙasa na yara, kuma musamman ma malaman kamar su Peter Kraftl, John Horton, Matej Blazek, Veronica Pacini-Ketchabaw, Affrica Taylor,[3] Pauliina Rautio[4] da Kim Kullman.[5][6][7] Wannan aikin yana da tasiri da yawa tare da abin da ake kira 'sabon raƙuman ruwa' na karatun yara, kuma musamman tasirin poststructural, sabon mai son kayan aiki da masu ilimin mata kamar Gilles Deleuze, Rosi Braidotti, Donna Haraway da Jane Bennett (masanin ilimin siyasa). Misali, a cikin jerin labaran, John Horton da Peter Kraftl sun kalubalanci ma'anar 'abin da ke da mahimmanci' a cikin ilimi tare da yara - daga abubuwa masu mahimmanci, motsin rai da tasirin da ke nuna 'haɗin kai' zuwa hanyoyin da muke ciki a ƙuruciya ake ci gaba zuwa balaga, don haka suna motsa duk wani ra'ayi mai kyau na 'canji' daga ƙuruciya zuwa balaga.[8][9][10] A wani wuri, Veronica Pacini-Ketchabaw da Affrica Taylor sun haɓaka sababbin hanyoyin fahimtar 'duniya ta yau da kullun' na yara da kewayon nau'ikan da ba na ɗan adam ba, gami da dabbobi na gida da 'na daji'.[11] Kungiyar binciken 'duniya ta yau da kullun' [1] ta haɗu da masana da yawa waɗanda ke neman bincika yadda rayuwar yara ke haɗuwa da waɗanda ba mutane ba ta hanyar da ke kalubalantar ra'ayoyin zalunci, mulkin mallaka da / ko neoliberal game da ɗan adam a matsayin batun da aka nisanta daga 'yanci'. Kwanan nan, an yi muhawara mai ƙarfi game da darajar siyasa na hanyoyin da ba na wakilci ba ga yara. Wasu malamai suna jayayya cewa ra'ayoyin da ba na wakilci ba suna ƙarfafa mayar da hankali kan abubuwan da ba su da kyau, na yau da kullun, na ɗan lokaci da ƙananan a kan kuɗin fahimta da yin tambayoyi da kuma yin tambayoyi masu yawa da kuma matakai masu tsawo na warewa.[12][13] Sauran suna jayayya cewa, yayin da inganci, ba wakilci ba da kuma 'sabon raƙuman ruwa' hanyoyin da suka wuce karamin sikelin, suna ba da amfani kuma a wasu lokuta hanyoyi masu mahimmanci don sake tunani game da hanyoyin da muke yi bincike tare da yara da 'duniya ta yau da kullun'.[14]

  1. Horton, John; Kraftl, Peter (2005-08-01). "For more-than-usefulness: Six overlapping points about Children's Geographies". Children's Geographies. 3 (2): 131–143. doi:10.1080/14733280500161503. ISSN 1473-3285. S2CID 143353938.
  2. "Editorial: from dismissals and disciplinary inclusions; from block politics to panic rooms". Children's Geographies. 2 (2): 171–175. 2004-08-01. doi:10.1080/14733280410001720485. ISSN 1473-3285. S2CID 218576638.
  3. Horton, John; Kraftl, Peter (2006-04-01). "What else? some more ways of thinking and doing 'Children's Geographies'". Children's Geographies. 4 (1): 69–95. doi:10.1080/14733280600577459. ISSN 1473-3285. S2CID 145327425.
  4. Horton, John (2010-06-01). "'The best thing ever': how children's popular culture matters". Social & Cultural Geography. 11 (4): 377–398. doi:10.1080/14649361003774563. ISSN 1464-9365. S2CID 144263983.
  5. Taylor, Affrica; Pacini-Ketchabaw, Veronica (2016-06-20). "Kids, raccoons, and roos: awkward encounters and mixed affects". Children's Geographies. 15 (2): 131–145. doi:10.1080/14733285.2016.1199849. ISSN 1473-3285. S2CID 148372707.
  6. Rautio, Pauliina (2013-11-01). "Children who carry stones in their pockets: on autotelic material practices in everyday life". Children's Geographies. 11 (4): 394–408. doi:10.1080/14733285.2013.812278. ISSN 1473-3285. S2CID 145681261.
  7. Kullman, Kim (2015-04-03). "Pedagogical assemblages: rearranging children's traffic education". Social & Cultural Geography. 16 (3): 255–275. doi:10.1080/14649365.2014.976765. ISSN 1464-9365. S2CID 145413727.
  8. Kraftl, Peter; Horton, John (2007-09-01). "'The health event': Everyday, affective politics of participation". Geoforum. Pro-Poor Water? The Privatisation and Global Poverty Debate. 38 (5): 1012–1027. doi:10.1016/j.geoforum.2007.01.013.
  9. Horton, John; Kraftl, Peter (2006-12-01). "Not just growing up, but going on: Materials, Spacings, Bodies, Situations". Children's Geographies. 4 (3): 259–276. doi:10.1080/14733280601005518. ISSN 1473-3285. S2CID 144017445.
  10. Worth, Nancy (2009-11-01). "Understanding youth transition as 'Becoming': Identity, time and futurity". Geoforum. Labouring Geography: Negotiating Scales, Strategies and Future Directions. 40 (6): 1050–1060. doi:10.1016/j.geoforum.2009.07.007. |hdl-access= requires |hdl= (help)
  11. Taylor, Affrica; Blaise, Mindy; Giugni, Miriam (2013-02-01). "Haraway's 'bag lady story-telling': relocating childhood and learning within a 'post-human landscape'". Discourse: Studies in the Cultural Politics of Education. 34 (1): 48–62. doi:10.1080/01596306.2012.698863. ISSN 0159-6306. S2CID 144277853.
  12. Mitchell, Katharyne; Elwood, Sarah (2012-01-01). "Mapping children's politics: the promise of articulation and the limits of nonrepresentational theory". Environment and Planning D: Society and Space (in Turanci). 30 (5): 788–804. Bibcode:2012EnPlD..30..788M. doi:10.1068/d9011. PMC 4307017. PMID 25635154.
  13. Ansell, N. (2008-08-28). "Childhood and the politics of scale: descaling children's geographies?". Progress in Human Geography (in Turanci). 33 (2): 190–209. doi:10.1177/0309132508090980. S2CID 37740778.
  14. Kraftl, Peter (2013-11-01). "Beyond 'voice', beyond 'agency', beyond 'politics'? Hybrid childhoods and some critical reflections on children's emotional geographies". Emotion, Space and Society. 9: 13–23. doi:10.1016/j.emospa.2013.01.004. |hdl-access= requires |hdl= (help)