Jump to content

Yang Chen-Ning

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Yang Chen-Ning
Rayuwa
Haihuwa Hefei (en) Fassara, 1 Oktoba 1922
ƙasa Sin
Tarayyar Amurka
Republic of China (en) Fassara
Taiwan
Harshen uwa Sinanci
Mutuwa Beijing, 18 Oktoba 2025
Ƴan uwa
Mahaifi Yang Wu-chih
Abokiyar zama Du Zhili (en) Fassara  (26 ga Augusta, 1950 -  19 Oktoba 2003)
Weng Fan (en) Fassara  (24 Disamba 2004 -  18 Oktoba 2025)
Karatu
Makaranta National Southwestern Associated University (en) Fassara Digiri a kimiyya
Peking University (en) Fassara
Nankai University (en) Fassara
Tsinghua University (en) Fassara Master of Science (en) Fassara
UChicago (mul) Fassara
(1946 - 1948) Ph.D. (mul) Fassara
Thesis director Edward Teller (mul) Fassara
Dalibin daktanci Bill Sutherland (en) Fassara
Alexander Wu Chao (en) Fassara
Harsuna Turanci
Sinanci
Yaren Sifen
Jamusanci
Catalan (en) Fassara
Malamai Enrico Fermi (mul) Fassara
Shiing-Shen Chern (en) Fassara
Sana'a
Sana'a physicist (en) Fassara, university teacher (en) Fassara da theoretical physicist (en) Fassara
Employers Tsinghua University (en) Fassara
The Chinese University of Hong Kong (en) Fassara
UChicago (mul) Fassara
Institute for Advanced Study (mul) Fassara
Stony Brook University (en) Fassara
Universiteit Leiden (mul) Fassara
Kyaututtuka
Ayyanawa daga
Mamba Pontifical Academy of Sciences (en) Fassara
National Academy of Sciences (en) Fassara
Academia Sinica (en) Fassara
Polish Academy of Sciences (en) Fassara
American Association for the Advancement of Science (en) Fassara
American Academy of Arts and Sciences (en) Fassara
Russian Academy of Sciences (en) Fassara
American Physical Society (en) Fassara
Academic Division of Mathematics and Physics of the Chinese Academy of Sciences (en) Fassara
Brazilian Academy of Sciences (en) Fassara
Committee of 100 (en) Fassara
Chinese Academy of Sciences (en) Fassara
The World Academy of Sciences (en) Fassara
The Royal Society (mul) Fassara
National Academy of Sciences (en) Fassara
Japan Academy (en) Fassara
IMDb nm11083742

Yang Chen-Ning (simplified Chinese: 杨振宁; traditional Chinese: 楊振寧; pinyin: Yáng Zhènníng; 1 October 1922 – 18 October 2025; also known as C. N. Yang, Yang Zhenning,[1] or Franklin Yang[2]) was a Chinese-American theoretical physicist who made significant contributions to statistical mechanics, integrable systems, gauge theory, particle physics and condensed matter physics.

An san Yang da haɗin gwiwar da ya yi da Robert Mills a cikin 1954 a cikin haɓaka ka'idar ma'auni wanda ba abelian ba, wanda aka fi sani da Ka'idar Yang-Mills, wanda ke bayyana ƙarfin nukiliya a cikin Standard Model of particle physics.

Yang da Tsung-Dao Lee sun sami lambar yabo ta Nobel ta 1957 a fannin kimiyyar lissafi [1] saboda aikin da suka yi a kan daidaito ba tare da kiyayewa ba game da mu'amala mai rauni, wanda Gwajin Wu ya tabbatar a shekarar 1956. Su biyu sun ba da shawarar cewa kiyaye daidaito, dokar zahiri da aka lura don riƙewa a duk sauran matakai na zahiri, an keta ta a cikin halayen nukiliya marasa ƙarfi - waɗancan matakai na nukiliya waɗanda ke haifar da fitar da ƙwayoyin beta ko alpha.

Rayuwa ta farko da ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Yang a Hefei, Anhui, China, a ranar 1 ga Oktoba 1922. [3] Mahaifiyarsa Luo Meng-hua ce kuma mahaifinsa, Yang Ko-Chuen [zh] masanin lissafi ne.[4]

Yang ya halarci makarantar firamare da makarantar sakandare a Beijing, kuma a cikin kaka na 1937 iyalinsa suka koma Hefei bayan da Jafananci suka mamaye China. A cikin 1938 sun koma Kunming, [5] Yunnan, inda Jami'ar Kudancin Yamma ta Kasa take. A cikin wannan shekarar, a matsayin dalibi na shekara ta biyu, Yang ya wuce jarrabawar shiga kuma ya yi karatu a Jami'ar Kudancin Yammacin Kasa. Ya sami digiri na farko na Kimiyya a shekarar 1942, tare da rubutunsa game da aikace-aikacen ka'idar rukuni ga ƙwayoyin halitta, a ƙarƙashin kulawar Ta-You Wu. [2][4]

Rayuwa da mutuwarsa

[gyara sashe | gyara masomin]

Yang married Tu Chih-li (simplified Chinese: 杜致礼; traditional Chinese: 杜致禮; pinyin: Dù Zhìlǐ), a teacher, in 1950; they had two sons and a daughter together. His father-in-law was the Kuomintang general Du Yuming. Tu died in October 2003. In January 2005, Yang married Weng Fan (Chinese: 翁帆; pinyin: Wēng Fān), a university student. They met in 1995 at a physics seminar; the couple reestablished contact in February 2004. Yang called Weng, who was 54 years his junior, his "final blessing from God".

  1. "Nobel laureate Chen Ning Yang dies at 103, Xinhua says". Reuters. October 18, 2025. Retrieved October 18, 2025.
  2. 1 2 "Chen Ning Yang – Biographical". The Nobel Foundation. Archived from the original on 10 February 2021. Retrieved 27 November 2020.
  3. Li, Bing-An; Deng, Yuefan. "Biography of C.N. Yang" (PDF). Archived (PDF) from the original on 7 January 2021. Retrieved 11 September 2007. His birth date was erroneously recorded as September 22, 1922 in his 1945 passport. He has since used this incorrect date on all subsequent official documents.
  4. 1 2 Li, Bing-An; Deng, Yuefan (1992). "Chen Ning Yang" (PDF). Biographies of Contemporary Chinese Scientists. 3. Archived (PDF) from the original on 7 January 2021. Retrieved 11 September 2007.
  5. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named nytimes obit