Jump to content

Yankin Afar

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Yankin Afar
አፋር (am)
Qafár (aa)


Wuri
Map
 11°49′N 41°25′E / 11.82°N 41.42°E / 11.82; 41.42
Ƴantacciyar ƙasaHabasha

Babban birni Semera (en) Fassara da Asaita (mul) Fassara
Yawan mutane
Faɗi 1,483,900 (2005)
• Yawan mutane 20.59 mazaunan/km²
Harshen gwamnati Afar (en) Fassara
Labarin ƙasa
Yawan fili 72,053 km²
Sun raba iyaka da
Bayanan Tuntuɓa
Kasancewa a yanki na lokaci
UTC+03:00 (en) Fassara
Lamba ta ISO 3166-2 ET-AF

Yankin Afar ( / ˈɑː fɑːr / ; Afar  ; Amharic ), wanda a da ake kira Region 2, jiha ce a arewa maso gabashin Habasha kuma mahaifar mutanen Afar . Babban birninta shi ne birnin Semera da aka shirya, wanda ke kan titin Awash – Assab . Tana iyaka da Eritriya daga arewa sai Djibouti ta arewa maso gabas; Har ila yau, tana da iyakokin yanki da yankunan Tigray, Amhara, Oromo da Somaliya .

Triangle na Afar, wanda yankin arewacin wanda shine Danakil Depression, wani yanki ne na Babban Rift Valley na Habasha, kuma yana arewacin yankin. Tana da matsayi mafi ƙasƙanci a Habasha kuma ɗaya daga cikin mafi ƙasƙanci a Afirka. Kudancin yankin ya ƙunshi kwarin kogin Awash, wanda ke malalowa cikin jerin tafkunan da ke kan iyakar Djibouti da Habasha . Sauran fitattun wuraren tarihi sun haɗa da dajin na Awash .

Dangane da hasashen shekarar 2017 da Hukumar Kididdiga ta Habasha (CSA) ta yi, yankin Afar na da yawan jama'a 1,812,002, wanda ya kunshi maza 991,000 da mata 821,002; Mazauna birane sun kai 346,000 na yawan jama'a, wasu 1,466,000 kuma makiyaya ne.

Dangane da ƙidayar 2007 da Hukumar Kididdiga ta Tsakiya ta Habasha (CSA) ta gudanar, yankin Afar na da yawan jama'a 1,390,273, wanda ya ƙunshi maza 775,117 da mata 615,156; Mazauna birane sun kai 185,135 ko kuma 13.32% na yawan jama'a, ƙarin 409,123 ko 29.43% makiyaya ne. Yana da fadin kasa kilomita murabba'i 96,707, wannan yanki yana da kiyasin yawan mutane 14.38 a kowace murabba'in kilomita. Ga daukacin yankin an kirga gidaje 247,255, wanda hakan ya haifar da matsakaita ga Yankin na mutane 5.6 zuwa gida guda, tare da mazaunan birane a matsakaicin 4, kuma mazauna karkara suna da mutane 6.

Kabilar yankin Afar
Kungiyar Kabilanci Ƙididdiga ta 2007 Ƙididdiga ta 1994
Afar 90.03% 91.8%
Somaliya 5.22% 4.5%
Argobba 1.55% 0.9%
Tigrai 1.15% 0.8%
Amhara 0.61% 0.8%
Welayta 0.59% 0.5%
Hadiya 0.18% 0.2%
Addinin yankin Afar
Addini Ƙididdiga ta 2007 Ƙididdiga ta 1994
musulmi 96% 95.6%
Kirista 4.7% 4.4%
Orthodox 3.86% 3.9%
P'ent'ay 0.43% 0.4%
Katolika 0.09% 0.1%

  A kidayar da ta gabata, wadda aka gudanar a shekarar 1994, an ba da rahoton cewa yawan mutanen yankin ya kai 1,106,383, daga cikinsu 626,839 maza ne, mata 479,544; mazauna birni sun kasance 85,879 ko 7.76% na yawan jama'a.

Yawanci ana magana da harshen Afar (89.96%) a yankin kuma shine harshen aiki na jihar. Sauran harsunan da ke da yawan masu magana a cikin jihar sun haɗa da Amharic (6.83%), Tigrinnya (1.06%), Argobba (0.79%), Wolaitta (0.43%), da Oromifa (0.4%).

Afar, ko Odali, sune al'adun da suka fi yawan jama'a a yankin Afar.

A cewar CSA, As of 2004 , 48.57% na yawan jama'a suna samun tsaftataccen ruwan sha, wanda kashi 26.89% mazauna karkara ne, kashi 78.11% kuma birane ne. Darajoji ga sauran alamomin gama gari da aka ruwaito na daidaitattun rayuwa ga yankin Afar As of 2005 sun hada da: 67.3% na mazaunan sun fada cikin mafi ƙasƙanci dukiya quntile; Yawan karatun manya ga maza shine kashi 27% yayin da mata 15.6%; kuma adadin mace-macen jarirai a yankin ya kai 61 a cikin mace-macen jarirai 1,000, wanda bai kai matsakaicin adadin 77 a fadin kasar ba; akalla rabin wadannan mace-mace sun faru ne a watan farko na rayuwar jarirai. A ranar 20 ga Afrilu 2007, gwamnatin yankin ta sanar da cewa ta kara yawan aikin kiwon lafiya daga kashi 34% zuwa 40%, sakamakon gina sabbin asibitocin kiwon lafiya guda 64, wanda ya kara adadin zuwa 111.

Siffofin ƙasa

[gyara sashe | gyara masomin]
Tafkin Karum yana da gishiri sosai kuma yana cikin yankin Afar na Habasha.

Ciwon Afar, Erta Ale m volcano, Awash National Park, Yangudi Rassa National Park, Hadar da Aramis, sune manyan wuraren jan hankali na yankin. Maɓuɓɓugar ruwan zafi, al'adun Afara da wasannin al'adu sauran wuraren jan hankali ne.

A shekara ta 2005, an kafa wata katuwar baraka a cikin 'yan kwanaki kadan. [1] Rikicin ya barke ne a lokacin da dutsen mai aman wuta na Dabbahu da ke arewacin yankin ya barke. Ana tunanin fashewar wani bangare ne na tsarin da Plate din Larabawa, da Nubian Plate, da Plate na Somaliya, ke tafiya baya. Wannan sabon tsaga, 500 metres (1,640 ft) tsayi, da 60 metres (197 ft) mai zurfi, buɗe lokacin da lava daga dutsen mai aman wuta ya kwarara ƙarƙashin ƙasa kuma ya sanyaya ya zama 60 kilometres (37 mi) tsayi, 8 metres (26 ft) fadi diki cikin kwanaki.

Rashin Ciwon Afar, mahadar tectonic mai sau uku, ana samunsa a cikin yankin Afar. Wannan siffar yanayin ƙasa ɗaya ce daga cikin manyan wuraren da ke aiki da volcanic a duniya. Saboda wannan aikin volcanic ƙasan baƙin ciki ya ƙunshi lava, galibi basalt.

Yankin Afar gaba ɗaya ba shi da ciyayi kaɗan, tare da tsire-tsire kamar Dracaena ombet da ke girma a yankin.
Garken shanu a gabar kogin yankin Afar

CSA ta kiyasta a shekara ta 2005 cewa manoma a yankin Afar na da jimillar shanu 327,370 (wanda ke wakiltar kashi 0.84% na shanun Habasha), tumaki 196,390 (1.13%), awaki 483,780 (3.73%), 200 alfadari (0.14%), 900 (0.14%), 9. 99,830 rakuma (21.85%), 38,320 kaji na kowane nau'i (0.12%), da kuma 810 kudan zuma (kasa da 0.1%). Cibiyar ta CSA ta yi kiyasin bisa wani bincike da aka yi a watan Disamba na 2003 cewa mazaunan makiyaya suna da shanu 1,990,850 (kaso 83.8% na waɗannan dabbobi a yankin a wannan shekarar), tumaki 2,303,250 (90.6%), 3,960,510 (90%), 759% (90%), 759, 759, 759, 759, 759, 759. jakuna (92.5%), 2960 alfadarai (88.6%), da dawakai 900 (100%).

Rashin zaman lafiya na yanki

[gyara sashe | gyara masomin]

Ya zuwa shekara ta 2012, yankin ya kasance mai saurin kwanciyar hankali, yayin da tashin hankali tsakanin Habasha da Eritrea ya kasance mai girma bayan Yakin Eritrea-Ethiopia na 1998 zuwa 2000. A ranar 18 ga watan Janairun shekara ta 2012, an kashe masu yawon bude ido biyar yayin da suke hutu a yankin. Gwamnatin Habasha ta zargi 'yan bindiga na Eritrea da alhakin harin. Gwamnatoci da yawa a duniya suna ba da shawara game da tafiya zuwa yankin Afar, suna mai da hankali kan karuwar damuwa game da tsaro.

Bugu da kari, wannan yanki ya kasance cibiyar fadace-fadacen Afara da Somaliya, saboda yawancin kananan hukumomi da gwamnati ta saka a cikin yankin na Afar. Waɗannan sun haɗa da manyan garuruwa kamar Gadamaytu, Undufo da Adaytu inda ake gwabza faɗa tsakanin yankin Afar da sojojin yankin Somaliya. [2] Waɗannan tashe-tashen hankula sun yi hasarar da yawa, kuma sun kai ga yankunan kudu maso gabas na yankin sun zama yanki mara kwanciyar hankali. [3]

Burbushin ya samo

[gyara sashe | gyara masomin]
"Ardi", mai shekaru miliyan 4.4 hominid
"Lucy",

Hadar, al'umma a Afar, shine wurin da aka gano a cikin 1973-1974 na " Lucy ", ragowar kwarangwal na Australopithecus afarensis, na Donald Johanson na Gidan Tarihi na Tarihin Halitta na Cleveland . A ranar 5 ga Maris 2005, an sake gano wani kwarangwal, wanda aka kiyasta yana da shekaru miliyan 3.8 kuma aka ce shi ne kwarangwal hominid mafi tsufa a duniya, a yankin. Yohannes Haile-Selassie ya jagoranci tono wurin kowace shekara daga 2004 zuwa 2007.

A ranar 24 ga Maris, 2006, an ba da rahoton cewa an sami “ cikakke mai mahimmanci” a Gawis a yankin Gona. Cranium yana bayyana azaman tsaka-tsaki tsakanin Homo erectus da Homo sapiens .

A ranar 1 ga Oktoba, 2009, masana kimiyya sun ba da rahoton cewa sun sami kwarangwal, wanda ya kai kimanin shekaru miliyan 4.4 da suka wuce. Sunan Ardi, wani nau'i ne na nau'in Ardipithecus ramidus . Samfurin ɗan uwa ne mai nisa na Australopithecus afarensis, nau'in Lucy.

A cikin Yuni 2010, an samo mafi tsohuwar shaidar kai tsaye ta kayan aikin dutse a cikin yankin Afar kuma an danganta shi da Australopithecus afarensis . [4]

A cikin 2013, ɗalibin da ya kammala karatun digiri daga Jami'ar Jihar Arizona ya gano kashin muƙamuƙi a yankin Ledi-Geraru na Afar. Masana kimiyya sun kiyasta cewa burbushin ya kasance kusan shekaru miliyan 2.8 da suka gabata, wanda shine shekaru 400,000 kafin burbushin hominid mafi tsufa na gaba ya rage. [5]

A cikin 2015, an gano kashin muƙamuƙi da hakora a yankin Afar. Masana kimiyya sun yi imanin cewa kasusuwan na wani kakannin da ba a gano su ba ne. Sunan sabon nau'in Australopithecus deyiremeda, ma'ana "dangi na kusa" a cikin yaren Afar na asali. Jinsunan sun rayu kusan shekaru miliyan 3.5-3.3 da suka gabata, kusan lokaci guda da sauran hominins kamar Australopithecus afarensis .

Akwai garuruwa 47 a yankin Afar.

Town Population 2007 Zone
Abala 10,301 Kilbatti Rasu
Adkuwa 1,757 Kilbatti Rasu
Afambo 822 Awsi Rasu
Afdera 3,578 Kilbatti Rasu
Alele Sulula 1,237 Fanti Rasu
Alelo 1,838 Fanti Rasu
Andido 546 Gabi Rasu
Asayta 16,052 Awsi Rasu
Awash 14,880 Gabi Rasu
Awash Arba 5,043 Gabi Rasu
Awash Sheleko 5,629 Gabi Rasu
Berahile 6,098 Kilbatti Rasu
Berta 350 Gabi Rasu
Bure 1,227 Awsi Rasu
Chiefera 9,132 Awsi Rasu
Dalifagi 4,979 Hari Rasu
Date Bahri 1,562 Awsi Rasu
Derayitu 1,651 Fanti Rasu
Dichoto 2,327 Awsi Rasu
Dobi 1,596 Awsi Rasu
Dubti 14,715 Awsi Rasu
Dulecha 1,190 Gabi Rasu
Elidar 1,639 Awsi Rasu
Eliwuha 5,390 Awsi Rasu
Gachine 2,166 Gabi Rasu
Galafi 580 Awsi Rasu
Gebdora 790 Fanti Rasu
Gewane 5,986 Gabi Rasu
Hadeleala 2,119 Hari Rasu
Keliwan 3,925 Fanti Rasu
Kifil Sost 1,330 Gabi Rasu
Konaba 3,031 Kilbatti Rasu
Kumane 935 Hari Rasu
Lakora 749 Kilbatti Rasu
Lile 703 Kilbatti Rasu
Logiya 14,038 Awsi Rasu
Manda 1,654 Awsi Rasu
Melka Sedi 5,492 Gabi Rasu
Melka Werer 7,817 Gabi Rasu
Mile 8,818 Awsi Rasu
Namelafen 1,950 Hari Rasu
Sa'ala 558 Awsi Rasu
Sabure 1,969 Gabi Rasu
Samera 2,625 Awsi Rasu
Serkam 1,930 Gabi Rasu
Wedarage 2,280 Hari Rasu
Wuha Limat 151 Awsi Rasu
  1. "Newscientist.com". Archived from the original on 2017-06-23. Retrieved 2017-08-24.
  2. "Afar-Somali border conflict". 18 December 2024.
  3. "Over 100 killed in clashes in Ethiopia's Afar, Somali regions". Al Jazeera.
  4. McPherron, Shannon P.; Alemseged, Zeresenay; Marean, Curtis W.; Wynn, Jonathan G.; Reed, Denné; Geraads, Denis; Bobe, René; Béarat, Hamdallah A. (2010). "Evidence for stone-tool-assisted consumption of animal tissues before 3.39 million years ago at Dikika, Ethiopia". Nature. 466 (7308): 857–860. Bibcode:2010Natur.466..857M. doi:10.1038/nature09248. PMID 20703305. S2CID 4356816.
  5. "Student finds 2.8 million-year-old human genus jawbone in Ethiopia". Daily News. 8 March 2015. Archived from the original on 2015-03-09. Retrieved 2015-03-10.