Jump to content

Yvonne Aki-Sawyerr

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Yvonne Aki-Sawyerr
Rayuwa
Haihuwa Freetown, 7 ga Janairu, 1968 (58 shekaru)
ƙasa Saliyo
Karatu
Makaranta Fourah Bay College (en) Fassara
London School of Economics and Political Science (en) Fassara
Harsuna Turanci
Sana'a
Sana'a ɗan siyasa
Kyaututtuka
Imani
Jam'iyar siyasa Duk Majalisar Jama'a

Yvonne Denise Aki-Sawyerr, OBE (née Morgan; an haife ta 7 ga watan Janairun shekara ta 1968) 'yar siyasa ce ta Saliyo kuma ƙwararren mai kula da kudi, wacce ke aiki a matsayin magajin gari na yanzu na Freetown, babban birnin Saliyo kuma birni mafi girma; ta hau mulki a ranar 11 ga Mayu 2018 . [1][2] Kafin ya zama shugaban Majalisar Birnin Freetown, Aki-Sawyer ya yi aiki sosai a masana'antar kudi da sabis na sana'a ta Burtaniya. Ta kuma dauki ko dai majagaba ko muhimmiyar rawa a cikin ayyukan agaji da sabis na jama'a a Burtaniya da Saliyo, gami da shiga cikin yaki da Ebola a cikin 2014 da kuma matakan farfadowa na gaba.[3]

Rayuwa ta farko da ilimi

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Yvonne Denise Aki-Sawyerr (née Morgan) a ranar 7 ga watan Janairun 1968 a Freetown, a cikin Mulkin Burtaniya na Saliyo (a yau Saliyo). Ita memba ce ta ƙabilar Creole ta Saliyo . Ta halarci makarantar sakandare ta St. Joseph a Freetown inda ta kasance shugabar yarinya da Kyaftin na gidan Loreto . [1]

Aki-Sawyerr ta kammala karatu tare da girmamawa daga Kwalejin Fourah Bay a shekarar 1988 inda ta sami digiri na farko a fannin tattalin arziki.[2][1] A jami'a, ta kasance mai aiki tare da AIESEC (Ƙungiyar Dalibai ta Duniya a Tattalin Arziki da Gudanarwa) kuma ta zama Afirka ta farko a Kwamitin Musayar Kasa da Kasa na AIESEC na Brussels a cikin 1988. [1]

Ta sami digiri na biyu a fannin alakar kasa da kasa da siyasa na tattalin arzikin duniya a Makarantar Tattalin Arziki da Kimiyya ta Siyasa ta London . [2][1] A shekara ta 1993, ta sami takardar shaidarta daga Cibiyar Chartered Accountants a Ingila da Wales . [2][1]

Kasuwanci masu zaman kansu

[gyara sashe | gyara masomin]

Magajin garin Aki-Sawyerr Mai ba da lissafi ne, kuma yana da kwarewar kamfanoni masu zaman kansu sama da shekaru 25 a cikin matsayi kamar samar da tsare-tsare na dabarun, gudanar da aikin, gudanar da haɗari, shugabancin kamfanoni da sabis na ba da shawara ga manyan abokan ciniki a masana'antar sabis na kudi ta Burtaniya. Ta fara aiki ga kamfanin sabis na kwararru Arthur Andersen a cikin 1990. Ta zama Daraktan Zuba Jari na IDEA (Inspiring Digital Enterprise Award) a cikin shekara ta 2009, inda aka ba ta aiki don tara kudade na kasa da kasa don tallafawa ayyukan, da kuma gudanar da kungiyoyin masu ruwa da tsaki na cikin gida.[3]

Ayyukan sadaka da sauran ayyukan

[gyara sashe | gyara masomin]

A cikin 1999, Aki-Sawyerr ya kafa kungiyar agaji ta Sierra Leone War Trust (SLWT), wanda ke da niyyar inganta yanayin jin kai, zamantakewa da jin dadin yara da matasa a Saliyo.

A lokacin barkewar cutar Ebola a Saliyo a shekarar 2014, ta jagoranci kamfen a Burtaniya da nufin kara wayar da kan jama'a game da barkewar cutar. Ta dauki hutun sabbatical daga IDEA kuma ta shiga Cibiyar Amincewa da Ebola ta Saliyo (NERC), kuma ta zama darektan tsarawa. Ta koma Saliyo kuma ta dauki masu sa kai don aiki a Cibiyoyin Kula da Ebola.

Siyasa da hidimar jama'a

[gyara sashe | gyara masomin]

Kafin ya yi gwagwarmaya don matsayi na farko a Majalisar Birnin Freetown, Aki-Sawyerr ya yi aiki a matsayin babban memba na Shugaban Kasa na Farko (PRP), yana aiki a matsayin jagorar tawagar isar da shi, daga Janairun 2016 zuwa Oktoba 2017. PRP ita ce mataki na biyu na shirin masu ruwa da tsaki da yawa da nufin jagorantar canjin zamantakewa da tattalin arziki mai ɗorewa a Saliyo bayan rikicin Ebola. Ta taka muhimmiyar rawa a cikin ƙira da aiwatar da "Operation Clean Freetown" wanda ya kasance wani ɓangare na shirin PRP wanda ya mayar da hankali kan gabatar da tsarin ɗorewa na tattara sharar gida a birnin Freetown .

Aki-Sawyerr ya kasance magajin gari na Freetown tun lokacin da ya hau mulki a ranar 11 ga Mayu 2018 bayan ya lashe jimlar kuri'u 309,000 wanda ke wakiltar kashi 59.92% na kuri'un da aka jefa a zaben magajin gari. Ita memba ce ta jam'iyyar siyasa ta All People's Congress (APC) - ɗaya daga cikin jam'iyyun siyasa guda biyu, tare da Jam'iyyar Jama'ar Saliyo (SLPP) , waɗanda suka mamaye siyasar Saliyo tun bayan samun 'yancin kai daga Ingila.[2]

A watan Janairun 2023, Aki-Sawyerr ya shirya yin takara don wani lokaci a zaben Yuni 2023.

Rayuwa ta mutum

[gyara sashe | gyara masomin]

Aki-Sawyerr ta yi aure kuma tana da 'ya'ya biyu.[2][1]

Kyaututtuka da girmamawa

[gyara sashe | gyara masomin]

Aki-Sawyerr an san ta da aikinta a lokacin Rikicin Ebola na Saliyo tare da lambar yabo ta zinare ta Ebola ta shugaban Saliyo Ernest Bai Koroma a watan Disamba na shekara ta 2015. [1]

Sarauniya Elizabeth II ta sanya ta Jami'in Order of the British Empire (OBE) a watan Janairun 2016. [1]

Aki-Sawyerr an nuna shi a cikin shirin BBC Mayor a kan Frontline: Democracy in Crisis . Shirin ya biyo bayan aikinta a matsayin magajin gari, da kuma gwagwarmayarta don sake zabarta.

Aki-Sawyerr ta kasance a cikin jerin mata 100 na BBC (BBC) da aka sanar a ranar 23 ga Nuwamba 2020.

A watan Fabrairun 2021, Time Magazine ta sanya mata suna a matsayin daya daga cikin masu girmamawa na "100 Next".

A cikin 2021, an zaɓi Aki-Sawyerr a matsayin Bloomberg New Economy Catalyst[permanent dead link] [maɓallin mutu na dindindin]. A matsayin wani ɓangare na shirin, ta halarci taron shekara-shekara na Sabon Tattalin Arziki da aka gudanar a Singapore, da kuma Bloomberg New Economy Catalyst Retreat a wannan shekarar.[dead link]

Bayanan da aka ambata

[gyara sashe | gyara masomin]
  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 "Yvonne Aki-Sawyerr - APC Mayoral Candidate". Archived from the original on 31 July 2020. Retrieved 2018-06-27.
  2. 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 "Yvonne Aki-Sawyerr is the First Female Mayor in Sierra Leone Since 1980". 2018-03-08. Archived from the original on 27 June 2018. Retrieved 2018-06-27.
  3. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named theigc