Jump to content

Zaben gwamnoni a Najeriya na 2022

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Infotaula d'esdevenimentZaben gwamnoni a Najeriya na 2022
Iri gubernatorial election (en) Fassara
Kwanan watan 16 ga Yuli, 2022
Ƙasa Najeriya

An gudanar da Zaben gwamna na Najeriya na 2022 a ranar 18 ga Yuni 2022, a Jihar Ekiti, kuma a ranar 16 ga Yuli 2022, a Jihar Osun. Zaben gwamna na karshe na jihohin biyu ya kasance a cikin 2018. Kafin zaben, All Progressives Congress ta rike ofisoshin biyu tare da Gwamnan Ekiti Kayode Fayemi yana da iyakacin wa'adinsa na biyu ba tare da a jere ba kuma Gwamnan Osun Gboyega Oyetola yana takara a karo na biyu tare da zaben jam'iyyarsa. A cikin halin da ake ciki bayan zaben, APC ta gudanar da Ekiti tare da nasara ga tsohon Sakataren Gwamnatin Jiha Abiodun Oyebanji amma ya rasa Osun yayin da tsohon Sanata Ademola Adeleke ya ci Oyetola - wanda aka zaba na Jam'iyyar Demokradiyya ta Jama'a.

Sakamakon taƙaitawa

[gyara sashe | gyara masomin]
Jiha Mai mulki Sakamakon
Mai mulki Jam'iyyar Zaɓaɓɓen farko Matsayi Masu neman takara
Ekiti Kayode Fayemi APC 2018[lower-alpha 1] Incumbent term-limited
New governor elected
APC hold
Osun Gboyega Oyetola APC 2018 Incumbent lost re-election
New governor elected
PDP gain

Jihar Ekiti

[gyara sashe | gyara masomin]

An sake zabar Gwamna mai ci Kayode Fayemi (APC) zuwa karo na biyu ba a jere ba a shekarar 2018 tare da kashi 51.34% na kuri'un. An iyakance wa'adinsa a shekarar 2022, sabili da haka bai iya neman sake zaben na uku ba. 'Yan takarar APC takwas sun yi gasa don zaben jam'iyyar, kodayake bakwai daga cikin masu neman sun janye a ranar zaben fidda gwani don nuna rashin amincewa da tsarin da ake zargi da nuna bambanci ga wanda ya lashe, Abiodun Oyebanji (tsohon Sakataren Gwamnatin Jiha). Daga baya a ranar 27 ga watan Janairu, an sanar da sakamakon hukuma tare da Oyebanji ya kayar da Kayode Ojo (ɗan kasuwa) da Michael Opeyemi Bamidele (Sanata na Ekiti ta Tsakiya, tsohon memba na Majalisar Wakilai, kuma tsohon jami'in majalisar dokokin Jihar Legas) tare da sauran 'yan takara biyar da aka janye da kuri'u sama da 100,000 a zaben fidda gwani kai tsaye[1]

Daga cikin 'yan takarar PDP, Bisi Kolawole (tsohon Shugaban PDP na Jihar Ekiti, tsohon Kwamishinan Muhalli, kuma tsohon memba na Majalisar Dokoki) ya fito da nasara a kan tsohon Gwamna Olusegun Oni da tsohon Mataimakin Gwamna Kolapo Olushola bayan babban abokin hamayyar Kolawole Ekiti South Senator Abiodun Olujimi ya janye don nuna rashin amincewa da ake zargi da nuna bambanci na farko. Kolawole ya kayar da Oni, Olushola, Adewale Aribisala (tsohon memba na Majalisar Wakilai kuma mai ba da kuɗi na PDP), da Kayode Adaramodu (mai banki) tare da sauran masu neman shiga da kuri'u sama da 300 a cikin zaben fidda gwani a ranar 26 ga Janairu. [2] Koyaya, Oni ya ki amincewa da sakamakon farko kafin ya sauya sheka zuwa SDP kuma ya sami gabatarwa.

Babban zaben ya lura da babban tsarin da aka tsara da kuma jefa kuri'a cikin lumana, duk da lokacin yakin neman zabe da aka nuna ta hanyar rikice-rikicen jam'iyyun da yawa. Da sassafe a ranar 19 ga Yuni, an kammala haɗin gwiwa kuma INEC ta ayyana Oyebanji a matsayin mai nasara. Gabaɗaya, Oyebanji ta sami kusan kuri'u 187,000 da kashi 53% na kuri'un yayin da Oni ya sami kusan kuriʼu 82,000 da kashi 23% na kuri'u yayin da Kolawole ya zo na uku tare da kuri'u sama da 67,000 da kashi 19% na kuri'an.[3] Binciken zabe ya mayar da hankali kan tasirin rabuwa mai lalacewa a cikin PDP na jihar idan aka kwatanta da sulhu na APC na jihar bayan firamare tare da zana takarar Oni.[4] Jama'a da kungiyoyin masu lura da zabe sun mai da hankali kan lokuta na sayen kuri'u tare da nasarar gudanar da zaben da INEC ta samu wanda ya haifar da jefa kuri'a mai kyau, watsa sakamakon kai tsaye a kan layi, da kuma daya daga cikin sanarwar masu nasara a tarihin Najeriya na baya-bayan nan kamar yadda aka sanar da sakamakon a daren zaben.[5]

  1. Fayemi also served as governor from 2010 to 2014
Cite error: <ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found
  1. Owolabi, Femi. "Biodun Oyebanji wins Ekiti APC governorship primary election". TheCable. Retrieved 27 January 2022.
  2. Femi, Owolabi. "Bisi Kolawole, Fayose's anointed candidate, wins Ekiti PDP guber primary". TheCable. Retrieved 27 January 2022.
  3. "BREAKING: INEC declares Oyebanji winner of Ekiti governorship election". Punch Newspapers (in Turanci). 2022-06-19. Retrieved 2022-06-19.
  4. Oluwole, Josiah. "ANALYSIS: #EkitiDecides2022: Why PDP, SDP returned empty-handed". Premium Times. Retrieved 22 June 2022.
  5. "INEC declares APC's Biodun Oyebanji as winner of Ekiti governorship election". The Guardian. Retrieved 19 June 2022.