Jump to content

Zainal Abidin Ahmad (marubuci)

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Zainal Abidin Ahmad (marubuci)
Rayuwa
HaihuwaBatu Kikir (en) Fassara, 16 Satumba 1895
ƘabilaMinangkabau (en) Fassara
Mutuwa23 Oktoba 1973
MakwanciJalan Ampang Muslim Cemetery (en) Fassara
Ƴan uwa
AhaliDato' Haji Muhammad Yusof (en) Fassara
Karatu
MakarantaUniversity of London (en) Fassara
SMK St. Paul (en) Fassara
Sana'a
Sana'aɗan siyasa, marubuci, linguist (en) Fassara, literary scholar (en) Fassara, scholar (en) Fassara, mai aikin fassara da Malami
Muhimman ayyukaZa'aba Roman Malay Spelling (en) Fassara
Kyaututtuka
Imani
AddiniMusulunci

Tan Sri Zainal Abidin bin Ahmad ( Jawi  ; 16 Satumba 1895 – 23 Oktoba 1973) ko kuma wanda aka fi sani da moniker Za'aba (a madadin Za'ba, Jawi ), marubuci ne kuma masanin harshe ɗan Malaysia . Ya sabunta harshen Malay tare da buga jerin littafai na nahawu mai suna Pelita Bahasa a shekarar 1936 a kwalejin horar da Sultan Idris .Littafin ya ƙunshi jagororin sabunta tsarin Malay na gargajiya, da canza shi zuwa harshen da ake amfani da shi a yau: mafi mahimmancin canji shine sauyawa daga al'ada na al'ada zuwa tsarin aiki na zamani na syntax. [1]

Ya kuma kirkiro tsarin Za'aba Spelling don Malay, wanda aka karɓa a matsayin rubutun hukuma na Malay a Malaya da kuma magajin jihar Malaysia, Singapore, da Brunei har sai lokacin da aka maye gurbinsa da Sabon Rumi Spelling a cikin 1972.

Tarihin rayuwa

[gyara sashe | gyara masomin]
Teratak Za'aba, gidan kayan gargajiya da aka keɓe ga rayuwarsa a Kampung Bukit Kerdas

Zainal Abidin an haife shi a ranar 16 ga Satumba 1895 a Kampung Bukit Kerdas, Batu Kikir, Jempol a jihar Negeri Sembilan; babba cikin yara uku. Mahaifiyarsa, Intan Awaluddin (1877-1907) ta fito ne daga Zuriyar Minangkabau, yayin da mahaifinsa Ahmad Ibrahim (1862-1927) ɗan Buginese ne daga dangin da ke da arziki a Tsibirin Riau - wanda shine kawai mutumin da ya iya karatu da rubutu a ƙauyen.[2] Zainal Abidin, duk da haka, ya koyi karatu da rubutu da kansa tun yana da shekaru biyar, yana yin rubuce-rubucensa a kan ƙananan ganyen ayaba tare da reshe a matsayin stylus. Wannan ya ja hankalin mahaifinsa, wanda ya yanke shawarar saya masa takardar rubutu da wasu takalma. Wannan ya kara motsa Zainal da ke da alaƙa da rubuce-rubuce kuma ya taimaka wajen inganta ƙwarewarsa ta rubuce-ƙasa daga baya.

Za'aba ya fara karatun sa na farko a makarantar Malay a Batu Kikir yana da shekara 12. Kyakkyawan ilimin sa ya ba shi damar ci gaba da maki biyu zuwa Shekara 3. Mahaifinsa ya tura shi zuwa wata makarantar da ke kusa da Linggi a cikin 1909, da fatan cewa ɗansa zai zama ulama kuma ya koyi fannonin shari'ar Larabci da Islama, da sauransu.[2] Daga nan sai ya ci gaba da karatunsa a St. Paul's Institution, Seremban, ya zama Malay na farko da ya dauki kuma ya wuce Babban gwajin Cambridge a shekarar 1915.

Za'aba ya fara aikinsa a matsayin malami a:

  • 1916: Kwalejin Turanci Johore Bahru
  • 1918: Kwalejin Malay Kuala Kangsar
  • 1923: Ma'aikatar Ilimi, Kuala Lumpur
  • 1924: Maktab Perguruan Sultan Idris, Tanjung Malim
  • 1939: Ma'aikatar Bayanai, Singapore har zuwa 1942
  • 1942: Makarantar Nazarin Gabas da Afirka, Jami'ar London har zuwa 1951
  • 1954: Jami'ar Malaya, Singapore har zuwa 1959.

Za'aba yana son karatu kuma yana da baiwa mai kyau a rubuce, tare da yawancin rubuce-rubucensa da aka buga a cikin jaridu da mujallu na gida. Ya wallafa jerin litattafai game da Harshen Malay, gami da Pelita Bahasa (lit. '') da Ilmu Mengarang Melayu (lit.'Kwarewar Rubuce-rubucen Malay'). Sauran rubuce-rubucensa sun haɗa da tarin ayyukan Shakespeare da aka fassara, Cerita-Cerita Shakespeare, wanda Percetakan Gudang Chap ya buga a Singapore.

Za'aba ya rubuta litattafai da yawa waɗanda suka kasance zargi na zamantakewa game da matsalolin da ke shafar al'ummar Malay ta zamani da kuma mulkin mallaka na Burtaniya a lokacin. Hannunsa da aka ɓoye [an kara bayani da ake buƙata] ya taka muhimmiyar rawa wajen kafa United Malay National Organisation, jam'iyyar siyasa da ta taka muhimmiya rawa a siyasar Malaysian da kuma daga baya a matsayin ɗaya daga cikin jam'iyyun da suka fi rinjaye a cikin Haɗin gwiwar Alliance (1957-1973) da kuma Barisan Nasional (1973-2018). 

Ayyukan da aka zaɓa

[gyara sashe | gyara masomin]

Ilimin Harshe

[gyara sashe | gyara masomin]
  • Jerin Pelita Bahasa Melayu
    • Pelita Bahasa Melayu (asalin Jawi edition, 1948, Malaya Publishing House).
    • Pelita Bahasa Melayu I (1954, Malaya Publishing House).
    • Pelita Bahasa Melayu II (1957, MacMillan da Co).
    • Pelita Bahasa Melayu III (1958, MacMillan da Co).

Ilimin ɗan adam

[gyara sashe | gyara masomin]
  • Bin Ahmad, Zainal-'Abidin (1949). "Malay Festivals: and some aspects of Malay Religious Life". Journal of the Malayan Branch of the Royal Asiatic Society. 22 (1 (147)): 94–106. ISSN 2304-7550. JSTOR 41560498.
  1. Empty citation (help)
  2. 1 2 "Biodata Tokoh - Pendeta Za'ba". National University of Malaysia. Archived from the original on 24 December 2016. Retrieved 23 December 2016.