Zinaida Greceanîi
Zinaida Greceanîi[lower-alpha 1] (: [zinaˈida greˈtʃanɨi̯]; an haife ta 7 Fabrairu 1956 [1]) 'yar siyasa ce ta Moldova. Ta kasance shugaban majalisar dokokin Moldova tsakanin 8 ga Yuni 2019 zuwa 26 ga Yuli 2021. Greceanîi ya kasance Firayim Minista na Moldova daga 31 ga Maris 2008 [1] zuwa 14 ga Satumba 2009.[2] Ta jagoranci Jam'iyyar Socialists of the Republic of Moldova (PSRM) daga 2016 zuwa 2020 kuma a baya ta kasance memba na Jam'iyyar Kwaminis ta Jamhuriyar Moldova (PCRM). [3] Ita ce Firayim Minista ta farko ta Moldova kuma ita ce mace ta biyu ta kwaminisanci a Turai, Firayim Ministan Milka Planinc na tsohuwar Yugoslavia ne kawai ya riga ta. [2][4] Abokan aikinta a cikin PSRM sun kira ta "Moldovan Margaret Thatcher".[5]rororo
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Greceanîi a Tomsk Oblast a Siberia a cikin SFSR na Rasha na Tarayyar Soviet . Iyayenta, Marioara Ursu (1918-1993) da Petrea Bujor (1906-1996), an kore shi a 1951 daga Cotiujeni a arewacin Moldova a lokacin Operation North saboda su Shaidun Jehovah ne. Ɗan'uwanta ya mutu a lokacin korar. Zinaida Greceanîi da iyayenta sun koma Cotiujeni ne kawai a shekarar 1968. Kakarta ta yi mata baftisma a matsayin Orthodox na Gabas a gefen mahaifiyarta.
Ta kammala karatu daga Kwalejin Kudi da Tattalin Arziki a babban birnin Chișinău da Jami'ar Jihar Moldova . [1]
Greceanîi ta auri Alexei Greceanïi kuma tana da 'ya'ya biyu.
Ayyuka
[gyara sashe | gyara masomin]A tsakiyar shekarun 1990s, Greceanîi ya yi aiki a matsayin shugaban Sashen a Ma'aikatar Kudi. Ta kasance Mataimakin Ministan Kudi daga 2000 zuwa 2001 kuma Mataimakin Mataimakin Ministar Kudi na farko daga 2001 zuwa 2002. Shugaba Vladimir Voronin ya nada Greceanîi a matsayin Ministan Kudi na wucin gadi a ranar 8 ga Fabrairu 2002 sannan ya nada ta a matsayin Minista na Kudi a ranar 26 ga Fabrairun 2002 a matsayin mace daya tilo a cikin majalisar.
Dangane da binciken ra'ayi na 2019, Greceanii ita ce ta biyu mafi amincewa da siyasa a Moldova, kuma bisa ga wasu kuri'un da aka ba ta matsayi na shida kuma a matsayi na takwas daidai da haka.
Firayim Minista
[gyara sashe | gyara masomin]
Greceanîi ta yi murabus a ranar 9 ga Satumba 2009, tana mai cewa ba ta iya rike mukamin Firayim Minista da memba na majalisa a lokaci guda ba. A ranar 10 ga Satumba 2009, shugaban Moldova Vladimir Voronin ya sanya hannu kan wata doka da ta nada Ministan Shari'a Vitalie Pîrlog a matsayin mukaddashin Firayim Minista daga 14 ga Satumba har sai an kafa sabuwar gwamnati.
Abubuwan da suka faru a ranar 7 ga Afrilu 2009
[gyara sashe | gyara masomin]Zinaida Greceanîi, Firayim Minista na Jamhuriyar Moldova, a cikin abubuwan da suka faru a ranar 7 ga Afrilu 2009, ta zama sananniya a sararin jama'a ta hanyar maganganun alama, cewa 'yan sanda suna shirye su yi amfani da makamai a kan masu zanga-zangar, kuma sun zo da saƙo: "Masu shirya babban laifi suna shirye suyi amfani da yara a cikin kwanaki masu zuwa. Idan wannan zai faru, don kauce wa wadanda suka mutu zai zama da wuya. 'Yan sanda za su yi amfani le duk matakan da suka dace don kare tsarin mulki, gami da makamai". Shekaru shida bayan haka, a watan Afrilu na shekara ta 2015, Greceanîi ta bayyana a shirin Interpol TV, wanda TV7 ta watsa, cewa ta yi daidai lokacin da ta bayyana a shekara ta 2009 "cewa za a zubar da jini".
A cikin binciken abubuwan da suka faru a ranar 7 ga Afrilu Zinaida Greceanîi, wacce ta kasance a tarihi ta hanyar sanarwa, lokacin da ta roki "mahaifiyar" ƙasar da su ajiye yaransu a gida, saboda makaman da za a yi amfani da su. A wannan bangaren, masu gabatar da kara sun ji ta sau ɗaya, kuma abin da ya faru a lokacin, a matsayin shaida.[1]
Zaben shugaban kasa na Moldova, Mayu-Yuni 2009
[gyara sashe | gyara masomin]Jam'iyyarta ta lashe Zaben Afrilu 2009 tare da kashi 49.48% na kuri'un kuma ta lashe daya daga cikin kujeru 60 na PCRM a Majalisar dokokin Moldova. Ta kasance dan takarar da ba ta yi nasara ba sau biyu na PCRM don mukamin shugaban Moldova, a ranar 20 ga Mayu da 3 ga Yuni 2009, ba tare da kuri'a daya ba don samun kuri'un da ake bukata 3/5 (61) na kuri'un. A zagaye biyu, PCRM ta zabi wasu 'yan takarar maza kuma sun sami kuri'u 0 kuma Greceanîi duk kuri'un jam'iyyar Kwaminisanci 60.
An gudanar da sabbin zabe kuma bayan zaben 'yan majalisa na Yuli 2009, Greceanîi ya sake lashe kujerar a majalisar dokokin Moldova, amma PCRM ta sami kujeru 48 kawai kuma adawa da Jam'iyyar Kwaminis, Alliance for European Integration, ta amince da kirkirar hadin gwiwa mai mulki.