Zuzana Čaputová
Zuzana Čaputová (Slovak pronunciation; née Strapáková; an haife ta a ranar 21 ga watan Yunin shekara ta 1973) 'yar siyasa ce ta Slovakia, lauya kuma mai fafutukar kare muhalli wacce ta yi aiki a matsayin shugaban Slovakia na biyar daga 2019 zuwa 2024. Čaputová ita ce mace ta farko da ta rike shugabancin, da kuma ƙaramar shugaban kasa a tarihin Slovakia, an zabe ta tana da shekaru 45.[1]sksksk
Rayuwa ta farko da ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Čaputová a cikin iyalin ma'aikata a Bratislava . [1][2] Ta girma a garin Pezinok da ke kusa, a cikin abin da ke Czechoslovakia na shekaru ashirin na farko na rayuwarta.[2] Čaputová ta bayyana yadda ta girma a matsayin ta faru a cikin "gidan da ke da hankali".[1] Čaputová ta yi karatu a Kwalejin Shari'a ta Jami'ar Comenius a Bratislava, ta kammala karatu a shekarar 1996. [2][3] Tsakanin 1998 da 1999 ta kammala tsarin horo "Janar - Gudanar da Canji" kuma a cikin 1999 ARK - Matsakaici, wanda Ma'aikatar Ilimi ta Slovakia ta amince da shi.[4]
Farkon aiki
[gyara sashe | gyara masomin]Bayan kammala karatunta, Čaputová ta yi aiki a karamar hukumar Pezinok, da farko a matsayin mataimaki a sashen shari'a, sannan daga baya a matsayin mataimakin magajin garin. Daga baya ta koma cikin bangaren da ba na riba ba a Open Society Foundations, inda ta kula da gudanarwar jama'a da batun cin zarafin yara. Daga baya, ta yi aiki a matsayin manajan aikin a kungiyar jama'a ta EQ Klub kan ci gaban al'umma.
Tsakanin 2001 da 2017, Čaputová ta yi aiki tare da Via Iuris, ƙungiyar jama'a, a matsayin lauya (tun daga 2010), da kuma Greenpeace kan shirin kamfen. A Pezinok, sama da shekaru goma, ta kasance a kan gaba a kamfen ɗin jama'a game da izinin wani zubar da shara wanda zai kara gurɓata ƙasa, iska, da ruwa a cikin birni da yankunan da ke kewaye da shi. Yakin da aka yi da wurin zubar da shara ya ƙare a cikin 2013, lokacin da Kotun Koli ta Slovakia ta yanke hukuncin cewa sabon wurin zubar ba bisa ka'ida ba ne kuma ya keta ka'idojin muhalli. Čaputová ta gudanar da kamfaninta na lauya kuma ta rubuta da kuma hada hannu da wallafe-wallafe da yawa. Ita 'yar'uwa ce ta Environmental Law Alliance Worldwide (ELAW), cibiyar sadarwa ta Lauyoyin muhalli da lauyoyi.
Ayyukan siyasa
[gyara sashe | gyara masomin]A matsayinta na mamba mai kafa jam'iyyar Progressive Slovakia, jam'iyya mai sassaucin ra'ayi wacce ba ta majalisa ba, Čaputová ta yi aiki a matsayin mataimakiyar shugabanta har zuwa watan Maris na 2019, bayan haka ta yi murabus saboda takarar shugaban kasa.[1][2] Čaputová ita ce dan takarar jam'iyyar a Zaben shugaban kasa na Slovakia na 2019 kuma ta ci gaba da zama shugaban kasa a zagaye na biyu, bayan ta samu sama da kashi 58% na kuri'un kuma ta doke abokin hamayyarta Mataimakin Shugaban Hukumar Tarayyar Turai Maroš Šefčovič, mai zaman kansa wanda jam'iyyar Smer-SD mai rinjaye ta goyi bayansa.
Shugabancin
[gyara sashe | gyara masomin]
A wani taron manema labarai da aka gudanar a ranar 29 ga Maris 2018, Čaputová ta sanar da takarar shugabancin Slovak a zaben shugaban kasa na 2019 a matsayin dan takarar Progressive Slovakia . Robert Mistrík, wani mai karfi, ya janye daga tseren kuma ya amince da ita a ranar 26 ga Fabrairu 2019. [3] Ta ce ta ji an tilasta ta tsaya takarar shugaban kasa bayan kisan Ján Kuciak, ɗan jarida mai bincike.[4][5]

Čaputová ta lashe zagaye na farko na zaben a ranar 16 ga Maris 2019, tare da kashi 40.57% na kuri'un. Daga nan sai ta doke abokin hamayyarta na biyu, Maroš Šefčovič, da kusan 58% zuwa 42% a zagaye na biyu a ranar 30 ga Maris 2019. Yawan masu jefa kuri'a a zagaye na biyu na kashi 41.79% kawai shine mafi ƙasƙanci ga kowane zagaye na jefa kuri'u a wannan nau'in zabe a Slovakia. Adadin kuri'un da aka zaba Čaputová a ofis kuma shine mafi ƙasƙanci ga duk wani shugaban Slovak da aka zaba kai tsaye har zuwa yau. An rantsar da ita a matsayin shugaban kasa a ranar 15 ga Yuni 2019 a lokacin wani zaman na musamman na Majalisar Kasa a Bratislava . [6]
An kiyasta ta a matsayin mafi amintacciyar 'yar siyasa a kasar a duka 2020 [7] da 2021, [8] tare da kashi 83% da 58% na' yan ƙasa da aka bincika suna cewa sun gan ta a matsayin mai aminci, bi da bi. Wani zabe na Disamba 2019 a Jamhuriyar Czech makwabta ya nuna cewa tana da mafi girman amincewa a can (hanzarin 54%, rashin amincewa da 18%) fiye da Shugaba mai ci Miloš Zeman (hanzarina 46%, rashin amincewar 50%). [9]
Wani zabe a ƙarshen Mayu 2022 ya ba da rahoton cewa kashi 15% na masu jefa kuri'a za su "tabbata" jefa mata kuri'a, tare da ƙarin kashi 34% suna la'akari da jefa mata kuriʼa a zaben shugaban kasar Slovak na 2024. [10] A cikin 2023, an ambaci Čaputová a matsayin dan takara mai yuwuwa don maye gurbin Sakatare Janar na NATO Jens Stoltenberg bayan da ake sa ran ya yi ritaya a wannan shekarar. A ranar 20 ga Yuni 2023, Čaputová ta ba da sanarwar cewa ba za ta sake tsayawa takara ba, inda ta ambaci damuwa da manyan rikice-rikicen hudu suka haifar a lokacin mulkinta: annobar COVID-19, yakin Rasha a Ukraine, rikicin makamashi, da hauhawar farashi.[11] Shugaba na Czech Petr Pavel ya yi sharhi game da shawarar da ta yanke tare da nadama da wanda ya riga ta Andrej Kiska tare da baƙin ciki. Irin wannan matsayi ya bayyana ta hanyar jam'iyyun tsakiya da tsoffin jam'iyyu. 'Yan adawa da SMER-SSD, HLAS-SD, da SNS suka jagoranci sun yi maraba da shawarar da ta yanke.[12]
Matsayi na siyasa
[gyara sashe | gyara masomin]

Daidaitawa
[gyara sashe | gyara masomin]A shafin yanar gizon kamfen dinta, Čaputová ta ce "adalci a Slovakia ba koyaushe ba ne ya shafi kowa daidai". Dangane da maganganunta a lokacin yakin neman zabe, tana shirin gabatar da canje-canje ga 'yan sanda da tsarin shari'a na Slovakia. Ta yi kamfen don rundunar 'yan sanda ta zama cibiyar mai zaman kanta ba tare da tasirin siyasa ba, karkashin jagorancin kwararren mai son kai tare da tabbatar da sabis. Ta ci gaba da da iƙirarin cewa ya zama dole a canza ofishin mai gabatar da kara zuwa cibiyar gudanar da jama'a.[13]
Muhalli
[gyara sashe | gyara masomin]Čaputová mai fafutukar Kare muhalli ce wacce aka kwatanta da mai fafutuka na Amurka Erin Brockovich . [14][15] Rage canjin yanayi yana daya daga cikin manyan abubuwan da ta fi fifiko, kuma saboda wannan dalili tana kawo karshen tallafi ga kwal da sauran burbushin burbushin. Čaputová ta yi alkawarin kawar da hakar kwal da samar da wutar lantarki nan da shekara ta 2023, kuma ta kawo al'ummarta cikin Powering Past Coal Alliance . [16] Čaputová ta yi ikirarin cewa kare muhalli ya kamata ya hada da dakatar da sare daji ba bisa ka'ida ba kuma cewa kashi 5% na yankin da ya fi dacewa da muhalli dole ne ya kasance a matsayin yanki mai kariya sosai.[13]
Hakkin LGBT
[gyara sashe | gyara masomin]Čaputová ta bayyana cewa tana tallafawa haɗin gwiwa don ma'aurata masu jinsi ɗaya, da kuma ilimantar da jama'a game da waɗannan dangantakar. A cikin tattaunawar da Sme ta shirya, ta ba da lacca game da yiwuwar tallafi ta ma'aurata masu luwadi: "Na fi son yaron ya sami mahaifiyar halitta da mahaifin halitta. Idan ya girma a cikin kulawa ta ma'aikata, ina tsammanin zai fi kyau tare da mutane biyu masu ƙauna, koda kuwa suna da jinsi ɗaya". [17]
Zubar da ciki da haƙƙin haihuwa
[gyara sashe | gyara masomin]Čaputová ta goyi bayan kiyaye halin da ake ciki game da zubar da ciki da haƙƙin haihuwa, tana cewa: "Idan akwai matsanancin yanayi kuma matsalar tana tsakanin yanke shawara ko karɓar ƙa'idar doka da za ta shiga rayuwar 'yan ƙasa ko barin ta ga alhakin mata da zaɓin kansu, na zaɓi alhakin mace".[18]
Rayuwa ta mutum
[gyara sashe | gyara masomin]Čaputová ta sake aure kuma tana da 'ya'ya mata biyu. Tana yin Zen yoga.[19] Čaputová ta ci gaba da zama a Pezinok a lokacin shugabancinta. [20]
Kyaututtuka da karbuwa
[gyara sashe | gyara masomin]
Don jagorancinta mai ƙarfi da ƙuduri game da batun zubar da shara na Pezinok, an ba Čaputová kyautar Goldman Environmental a cikin 2016. [21] Wadanda suka lashe wannan kyautar an zaba su ne ta hanyar juriya ta duniya da masana daga ko'ina cikin duniya waɗanda suka bambanta kansu don samun tasiri mai dorewa da mahimmanci akan kare muhalli. An ba da kyautar Goldman ga Čaputová a San Francisco. An kwatanta gwagwarmayarta mai tsawo da kuma nasarar da ta yi da na Amurka Erin Brockovich. Rubutun kyautar ya bayyana cewa an ba ta lambar yabo saboda "yaƙin neman zaɓe na rashin jinkiri game da buɗe wurin zubar da shara a garin Pezinok, wanda, idan aka buɗe shi, zai kara kara haɗarin lafiyar jiki kuma zai ba da gudummawa ga gurɓata birane".[22] Don nuna godiya ga kokarin da ta yi wa dimokuradiyya ta Turai, an ba Čaputová lambar yabo ta Turai don Al'adun Siyasa a watan Agustan 2019. [23] A shekara ta 2023, an ba ta Kyautar Kaiser Otto . [24]
A cikin 2023, an sanya ta a matsayi na 84 a cikin jerin Forbes na Mata 100 mafi iko a duniya. [25] Čaputová an kuma gane ta a matsayin daya daga cikin Mata 100 masu tasiri a cikin Oncology ta OncoDaily .
Daraja
[gyara sashe | gyara masomin]Darajar ƙasa
[gyara sashe | gyara masomin]- : Dokar Andrej Hlinka
Slofakiya - : Dokar Ľudovít Štúr [26]
Slofakiya - : Milan Rastislav Štefánik Cross [26]
Slofakiya - : Pribina Cross [26]
Slofakiya
Darajar kasashen waje
[gyara sashe | gyara masomin]- : Babban Gicciye na Order of the Redeemer (6 Satumba 2022)
Greece - : Babban Gicciye na Order of the Netherlands Lion (7 Maris 2023)
Netherlands - : Dokar Yarima Yaroslav mai hikima (9 Maris 2024) [27]
Ukraine - : Mai karɓar Order of the White Eagle (16 Afrilu 2024)
Poland - Austria: Babban Taurari na Kyautar Daraja don Ayyuka ga Jamhuriyar Austria (29 Mayu 2024)
Austria - : Babban Gicciye tare da Collar na Order of the White Lion (12 Yuni 2024) [28]
Czech Republic
Hoton hoto
[gyara sashe | gyara masomin]-
Čaputová with Japanese Prime Minister Shinzo Abe at the Akasaka Palace, Tokyo, 2019
-
Čaputová with Polish Prime Minister Mateusz Morawiecki, in Warsaw on 15 July 2019
-
Čaputová with Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy, in Kyiv on 31 May 2022
-
Čaputová with the first lady of the United States Jill Biden in the Grassalkovich Palace, 2022
-
Family photo of the NATO Summit in Vilnius with Zuzana Čaputová, 2023
Dubi kuma
[gyara sashe | gyara masomin]
- Jerin zaɓaɓɓun shugabannin mata da gwamnatoci
- Jerin tafiye-tafiye na kasa da kasa da Zuzana Čaputová ta yi
Bayanan da aka ambata
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ 13.0 13.1 "Volebný program". zuzanacaputova.sk. Archived from the original on 12 May 2019. Retrieved 25 March 2019. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "auto" defined multiple times with different content - ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ Kalan, Dariusz (28 March 2019). "Can Zuzana Caputova Save Slovakia?". Foreign Policy. Archived from the original on 1 April 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namednyt-won - ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Verleihung des Kaiser-Otto-Preises: Ministerpräsident Haseloff würdigt Zuzana Čaputová". Landesportal Sachsen-Anhalt (in Jamusanci). 9 February 2024. Retrieved 3 July 2025.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ 26.0 26.1 26.2 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedhonours - ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
- ↑ "Profile" (PDF). Zuzana Čaputová. Archived from the original (PDF) on 31 March 2019. Retrieved 31 March 2019.
Haɗin waje
[gyara sashe | gyara masomin]- Shafin yanar gizon hukuma (a cikin Slovak)
| Political offices | ||
|---|---|---|
| Magabata {{{before}}} |
President of Slovakia | Magaji {{{after}}} |
- Pages with reference errors
- CS1 Jamusanci-language sources (de)
- Wikipedia articles with GND identifiers
- Wikipedia articles with LCCN identifiers
- Wikipedia articles with NKC identifiers
- Pages with red-linked authority control categories
- Wikipedia articles with PLWABN identifiers
- Wikipedia articles with VIAF identifiers
- Wikipedia articles with WorldCat-VIAF identifiers
- Rayayyun mutane
- Haifaffun 1973
- Shafuka masu fassarorin da ba'a duba ba