Adekunle Lawal
Adekunle Shamusideen Lawal Listenⓘ (an haife shi a ranar 8 ga Fabrairu, 1934 – ya rasu a ranar 27 ga Nuwamba, 1980) Admiral ne a Rundunar Sojan Ruwa ta Najeriya, wanda ya yi aiki a matsayin Gwamnan Soja na Jihar Legas daga 1975 zuwa 1977, sannan Gwamnan Soja na Jihar Imo daga 1977 zuwa 1978.
Rayuwa ta farko da ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Adekunle Shamusideen Lawal a ranar 8 ga Fabrairu 1934 ga Ayinde Sulemon Lawal da Ejide Afusat Disu-Lawal a Legas, Yankin Yamma, Birtaniya Najeriya yanzu Jihar Legas Najeriya.
Ya fara karatunsa a Makarantar Holy Cross Cathedral da ke Legas, Najeriya (1942–1945), sannan ya halarci Makarantar St Peters Faji da ke Legas (1945–1949). Ya kammala karatunsa na sakandare a Methodist Boys’ High School da ke Legas[1][2] (1950–1955), inda ya samu takardun GCE (Jami’ar Cambridge) O’Level guda bakwai. Bayan haka, ya samu takardar Advanced Level Certificate of Education (A-level) a fannoni uku a shekarar 1958.
Ya yi karatu a College of Technology da ke Zaria, Najeriya. A shekarar 1960, an zaɓe shi a matsayin memba na Institute of Mechanical Engineers. Ya yi aiki da Ma’aikatar Ayyuka da Bincike ta Legas, Najeriya, a matsayin Assistant Technical Officer in Training (Mechanical) daga Yuli zuwa Oktoba 1959.
Ya halarci Jami'ar Ahmadu Bello da ke Zaria, Najeriya (1960–1963), inda ya kammala a shekarar 1963 da digirin B.Sc. (Eng) Honors a fannin Injiniyan Makanik. Ya kuma kasance mai riƙe da CMarEng da FIMarEng (mamba mai cikakken cancanta da Fellow na Institute of Marine Engineering), da CNSE da FNSE (mamba mai cikakken cancanta da Fellow na Nigerian Society of Engineers), da kuma FSS da PSC.
Adekunle Lawal ya shiga Rundunar Sojan Ruwa ta Royal Nigerian Navy a watan Satumba na shekarar 1963 a matsayin Sub-Lieutenant. A shekarar 1964, an ƙara masa girma zuwa Lieutenant. A watan Maris na shekarar 1964, ya halarci kwas ɗin Injiniyan Jiragen Ruwa tare da Royal Naval Ships a Rotterdam, Holland. A watan Maris na shekarar 1964, ya samu matsayin Chartered Marine Engineer.
A shekarar 1966, an ƙara masa girma zuwa Lieutenant Commander. Daga 1969 zuwa 1971, ya halarci Defence Naval Staff College da ke Wellington, India, inda ya samu digirin M.Sc. (Eng). A matsayin ɗalibin digiri na gaba, an tura shi aiki zuwa Naval Dock Yard da ke Bombay, India, daga 1970 zuwa 1971.
Ya kasance Chief of Material a Rundunar Sojan Ruwa ta Najeriya daga 1973 zuwa 1978, sannan ya kasance mamba a Supreme Military Council (S.M.C.) daga 1972 zuwa 1975 a lokacin mulkin Janar Yakubu Gowon .Yakubu Gowon. An kuma naɗa Adekunle Lawal a matsayin cikakken mamba a kwamitin gudanarwa na Nigerian Port Authority daga 1972 zuwa 1975.
A lokacin da yake aiki a Rundunar Sojan Ruwa ta Najeriya, Adekunle Lawal ya kuma yi aiki a matsayin Babban Injiniya a jiragen ruwan yaƙi da dama, ciki har da NNS Ogoja, NNS Beecroft da NNS Nigeria.
Ya zama memba na Cibiyar Sojan Ruwa ta Amurka, wanda aikinsa shine ci gaban ƙwarewa, wallafe-wallafen da ilimin kimiyya a cikin Sojan Rukunin Ruwa, 1972.
An tura shi zuwa matsayin Gwamnan Soja na Jihar Imo. Ya riƙe wannan matsayi daga Yuli 1977 zuwa 1978, sannan ya koma bakin aikinsa a Rundunar Sojan Ruwa ta Najeriya a matsayin Daraktan Injiniyan Kayayyaki (Director of Material Engineering). Ya koma aiki a tashar gyaran jiragen ruwa (dockyard), inda ya ci gaba da aiki ba tare da wani bayani kan lokacin da ya bar aikin ba.
Gwamnatin Soja
[gyara sashe | gyara masomin]An nada shi Gwamnan Soja na Jihar Legas a watan Yulin 1975 bayan Yaƙin basasar Najeriya ya kawo Janar Murtala Mohammed zuwa mulki. A matsayinsa na gwamnan jihar da ta fi yawan jama'a a Najeriya, daya daga cikin manyan kalubalen da gwamnatinsa ta fuskanta shine sarrafa matsalar zirga-zirga. A lokacin bikin Black da African Festival of Arts and Culture, Ya ƙaddamar da tsarin rabon zirga-zirgar ababen hawa na lambobin “ko dai” (odd-even rationing) domin rage cunkoson ababen hawa a jihar. Masu motocin da lambobin rajistar motocinsu suka ƙare da lambobi masu lamba biyu (even numbers) ba a yarda su yi amfani da mafi yawan tituna a ranakun Litinin, Laraba da Juma’a ba, yayin da masu motocin da lambobin rajistarsu suka ƙare da lambobi marasa lamba biyu (odd numbers) ba a yarda su yi amfani da tituna a ranakun Talata, Alhamis da Asabar ba. Ya kasance Gwamnan Soja na Jihar Legas har zuwa 1977 lokacin da aka sauya shi ya zama gwamnan Jihar Imo a 1977. Ya rike wannan mukamin har zuwa watan Yulin 1978, bayan haka ya ci gaba da aikinsa a cikin Sojojin Ruwa na Najeriya a matsayin Darakta na Kayan aiki (Injiniya).
Adekunle Lawal ya yi ritaya da kansa daga Rundunar Sojan Ruwa ta Najeriya a matsayin Admiral a shekarar 1979, kuma bayan ya yi fama da rashin lafiya, ya rasu a watan Nuwamba na shekarar 1980. Ya bar matarsa, Mrs. Taiwo Adefunmilayo Olufunmilayo Lawal, wadda sunanta na haihuwa Adesanya, da ’ya’yansa shida.