Jega
| Wuri | ||||
|---|---|---|---|---|
| ||||
| Territory claimed by (en) | Lua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | |||
| Ƴantacciyar ƙasa | Najeriya | |||
| Jihohin Najeriya | Jahar Kebbi | |||
| Yawan mutane | ||||
| Faɗi | 197,757 (2006) | |||


Jega, ƙaramar hukuma ce a jihar Kebbi ta Najeriya. Hedkwatarsa tana Jega. Jega tana da fadin kada marabba'in 891 km2 da yawan jama'a 193,355, Dangane da ƙidayar jama'a ta 2006,[1]
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]Muhammad al-Bukhari ne ya kafa garin, ɗan Abd al-Salam Bagimbane, ɗaya daga cikin shugabannin jihadin Sokoto waɗanda daga baya suka yi tawaye ga Khalifancin Sokoto. Bayan da sojojin Sokoto suka kashe Abd al-Salam, al-Bukhari tare da 'yan'uwansa sun miƙa wuya ga Sarkin Gwandu Abdullahi dan Fodio na farko (r. 1812–1828), wanda ya ba su damar zama a bakin Kogin Gindi tare da manyan magoya bayansu a matsayin rabon mahaifinsu Abd al-Salam Bagimbane, wanda ya kafa garuruwan Jega, Alelu da Jandutsi. Mallam Abdullahi ya naɗa shi Sarkin Kebbi na Jega bayan kisan Sarkin Kebbi Hodi, da mutanen Abd al-Salam suka yi a wani wuri da ake kira Maciri a Gundumar Jandutsi.[2]: 419–420 [3]
Yanayi
[gyara sashe | gyara masomin]Yanayin zafi a lokacin damina yana da zafi, yana da tsauri, kuma galibi yana da gajimare, yayin da a lokacin rani yana da zafi kuma yana da ɗan gajimare.[4][5]
Jega yana fuskantar yanayi mai zafi na nahiyar Afirka, inda damina ɗaya ke ƙaruwa tsakanin watan Yuli da Agusta. Sauran shekara galibi bushe ne, tare da yanayin zafi mai yawa da kuma yanayin ƙura a farkon watanni.[6]
Mutane masu shahara
[gyara sashe | gyara masomin]- Attahiru Jega
- Engineer Yusuf Shamsu (Injiniyan Farar Hula)
- Alh. Muhammed Arzika (Hakimin Gunduma)
- Ahmed Jafar
- Abdurrashid Bawa (Tsohon Shugaban Hukumar EFCC)
Mazabun Ƙaramar hukumar Jega
[gyara sashe | gyara masomin]1 ALELU/GEHURU 2 DANGAMAJI 3 DUNBEGU/BAUSARA 4 GINDI/NASSARAWA/KYARMI/GALBI 5 JANDUTSI/BIRNIN MALAM 6 JEGA FIRCHIN 7 JEGA KOKANI 8 JEGA MAGAJI ‘B’ 9 JEGA MAGAJI ‘A’ 10 KATANGA/FAGADA 11 KIMBA
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ https://www.manpower.com.ng/places/wards-in-lga/495/jega
- ↑ S. J. Hogben, A. H. M. Kirk-Greene (1966). The Emirates Of Northern Nigeria A Preliminary Survey Of Their Historical Traditions. Internet Archive.
- ↑ Last, Murray (1967). The Sokoto Caliphate. Internet Archive. [New York] Humanities Press. p. 69.
- ↑ "Jega Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark". weatherspark.com. Retrieved 10 September 2023
- ↑ "Jega, Kebbi, NG Climate Zone, Monthly Averages, Historical Weather Data". tcktcktck.org. Retrieved 10 September 2023.
- ↑ "Climate Change Knowledge Portal | Climate Change Knowledge Portal". climateknowledgeportal.worldbank.org. Retrieved 28 November 2025.
