Seriki Williams Abass
Lua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'. | |
| Rayuwa | |
| Sana'a | |
| Sana'a | ɗan kasuwa da slave trader (en) |
| Imani | |
| Addini | Musulunci |


Seriki Williams Abass (haihuwa Ifaremilekun Fagbemi) wani sanannan bawa ne, kuma dan kasuwa daya rayu a karni na 19th Har saida ya zama shugaban garin Badagry.[1] Daga lokacin da'aka rantsar dashi ya zama Oba Seriki Williams Abass.
Farkon Rayuwa
[gyara sashe | gyara masomin]
An haifeshi ne a Ifaremilekun Fagbemi a Joga-Orile, wani kauye ne a Ilaro, Jihar Ogun, An kama Abass ne a matsayin bawa, wani mai suna Dahomean, [2] Daga baya kuma ya saida shi zuwa ga wani dan birazil mai suna Williams, shi ya dauke shi ya kai shi Brazil a matsayin dan aikin gida, ya karantar da shi yanda zai ringa rubutu da karatu a yaran Dutch, Turanci, Spanish da kuma Portuguese.[3][4][5][6][4]
Mutuwa
[gyara sashe | gyara masomin]Ya rasu ne a ranar 11 ga watan junairun shekarar 1919 , kuma an rufe shine a cikin Baracoon dinshi na bayi 40, wani daki ne wanda yake ajiye bayin daya kama.[4]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "An encounter with Anago at Seriki Abass Slave Museum - ATQ News". www.atqnews.com. Retrieved 11 June 2017 – via Nigerian Tribune.
- ↑ Lynn Harris (2016). Sea Ports and Sea Power: African Maritime Cultural Landscapes. SpringerBriefs in Underwater Archaeology. p. 18. ISBN 978-3-319-4698-50.
- ↑ Yusuf, Omotayo (19 July 2016). "Retro Series: How a slave became one of the greatest Lagosian and married 128 wives". Naij. Retrieved 11 June 2017.
- 1 2 3 Tadaferua Ujorha (12 July 2016). "Seriki Williams Abass: 19th century slave merchant who married 128 wives". Daily Trust. Archived from the original on 4 February 2017. Retrieved 11 June 2017.
- ↑ Siyan Oyeweso (1996). Journey from Epe: biography of S.L. Edu. West African Book Publishers.
- ↑ L. C. Dioka (2001). Lagos and Its Environs. First Academic. ISBN 978-978-34902-5-3.
Rayuwarsa
[gyara sashe | gyara masomin]An haife shi Ifaremilekun Fagbemi a Joga-Orile, wani a garin Ilaro, jihar Ogun, Abass an kama shi a matsayin bawa a hannun wani dan kasuwan bayi na Dahome mai suna a a lokacin daya daga cikin fadan Dahomey – Egba . Daga baya an sayar da shi ma wani dillalin bayi dan kasar Brazil mai suna Williams wanda yayi sanadiya kai Abass zuwa Brazil a matsayin bawa na gida kuma ya koya masa yadda ake rubutu da rubutu cikin yarukan Dutch, English, Spanish da kuma Portuguese . [1]
Ya dawo Najeriya bisa sharadin yin aiki da Mista Williams a matsayin abokin cinikayyar bayi. Seriki ya fara zama a Ofin, Isale-Eko a cikin Colony of Lagos kafin ya koma Badagry a cikin shekara ta alif ɗari takwas da talatin 1830s. [2] Tare da haɗin gwiwar abokansa na Turai da abokan cinikaiyarsa na baya, ya gina tare da kula da Barracoon mai daki 40, ƙananan dakuna waɗanda aka kama bayi kafin a sayar da su ga ƴan kasuwa bayi na Turai da kuma jigilar su zuwa tekun Atlantika, a bakin tekun Lagoon a Badagry. Richard Lander da sauran masu bincike na Turai sun rubuta labaran balaguro da bayanai na bincike da suka bayyana ayyukan ɓarna, ko “kasuwannin bayi” a Badagry.
An tabbatar da cewa ya auri mata kimanin 128 kuma ya haifi ‘ya’ya adadi har 144, sannan kuma sana’arsa ta bayi ta samu bunƙasa sosai a lokacin da yake Badagry, kuma nan da nan ya zama mutum na farko a rukunin Egbado na Badagry da ya mallaki babbar mota mai suna “Seriki Ford” da ya siya a shekarar alif ɗari tara da sha tara 1919 don yin titin Abeokuta – Aiyetoro. Dukiyarsa ta ba shi daraja kuma hakkan yayi sanadiyar samun mukamai daban-daban na siyasa da suka haɗa da "Sarikin Musulmai" (wato Shugaban Muminai ko Ameerul mumineen) na Yammacin ƙasashen Yarbawa bayan da Shugaba lmam Yusuf ya shigar da shi a shekarar ta alif ɗari takwas da casa'in da bakwai 1897. Daga baya aka naɗa shi a matsayin "Babban Shugaba na ɗaya" na Badagry da Dakacin ƙasashen yamma na Yarbawa a shekara ta alif ɗari tara da sha uku 1913 ta hanyar Ka'ida ta Kai tsaye. [2]
- ↑ Yusuf, Omotayo (19 July 2016). "Retro Series: How a slave became one of the greatest Lagosian and married 128 wives". Naij. Archived from the original on 12 August 2017. Retrieved 11 June 2017.
- 1 2 Tadaferua Ujorha (12 July 2016). "Seriki Williams Abass: 19th century slave merchant who married 128 wives". Daily Trust. Archived from the original on 4 February 2017. Retrieved 11 June 2017.