Jump to content

Seriki Williams Abass

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Seriki Williams Abass
Lua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Rayuwa
Sana'a
Sana'aɗan kasuwa da slave trader (en) Fassara
Imani
AddiniMusulunci
Hoton seriki da jama'arsa
Seriki Williams Abass

Seriki Williams Abass (haihuwa Ifaremilekun Fagbemi) wani sanannan bawa ne, kuma dan kasuwa daya rayu a karni na 19th Har saida ya zama shugaban garin Badagry.[1] Daga lokacin da'aka rantsar dashi ya zama Oba Seriki Williams Abass.

Farkon Rayuwa

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifeshi ne a Ifaremilekun Fagbemi a Joga-Orile, wani kauye ne a Ilaro, Jihar Ogun, An kama Abass ne a matsayin bawa, wani mai suna Dahomean, [2] Daga baya kuma ya saida shi zuwa ga wani dan birazil mai suna Williams, shi ya dauke shi ya kai shi Brazil a matsayin dan aikin gida, ya karantar da shi yanda zai ringa rubutu da karatu a yaran Dutch, Turanci, Spanish da kuma Portuguese.[3][4][5][6][4]

Ya rasu ne a ranar 11 ga watan junairun shekarar 1919 , kuma an rufe shine a cikin Baracoon dinshi na bayi 40, wani daki ne wanda yake ajiye bayin daya kama.[4]

  1. ↑ "An encounter with Anago at Seriki Abass Slave Museum - ATQ News". www.atqnews.com. Retrieved 11 June 2017 – via Nigerian Tribune.
  2. ↑ Lynn Harris (2016). Sea Ports and Sea Power: African Maritime Cultural Landscapes. SpringerBriefs in Underwater Archaeology. p. 18. ISBN 978-3-319-4698-50.
  3. ↑ Yusuf, Omotayo (19 July 2016). "Retro Series: How a slave became one of the greatest Lagosian and married 128 wives". Naij. Retrieved 11 June 2017.
  4. 1 2 3 Tadaferua Ujorha (12 July 2016). "Seriki Williams Abass: 19th century slave merchant who married 128 wives". Daily Trust. Archived from the original on 4 February 2017. Retrieved 11 June 2017.
  5. ↑ Siyan Oyeweso (1996). Journey from Epe: biography of S.L. Edu. West African Book Publishers.
  6. ↑ L. C. Dioka (2001). Lagos and Its Environs. First Academic. ISBN 978-978-34902-5-3.

An haife shi Ifaremilekun Fagbemi a Joga-Orile, wani a garin Ilaro, jihar Ogun, Abass an kama shi a matsayin bawa a hannun wani dan kasuwan bayi na Dahome mai suna a a lokacin daya daga cikin fadan Dahomey – Egba . Daga baya an sayar da shi ma wani dillalin bayi dan kasar Brazil mai suna Williams wanda yayi sanadiya kai Abass zuwa Brazil a matsayin bawa na gida kuma ya koya masa yadda ake rubutu da rubutu cikin yarukan Dutch, English, Spanish da kuma Portuguese . [1]

Ya dawo Najeriya bisa sharadin yin aiki da Mista Williams a matsayin abokin cinikayyar bayi. Seriki ya fara zama a Ofin, Isale-Eko a cikin Colony of Lagos kafin ya koma Badagry a cikin shekara ta alif ɗari takwas da talatin 1830s. [2] Tare da haɗin gwiwar abokansa na Turai da abokan cinikaiyarsa na baya, ya gina tare da kula da Barracoon mai daki 40, ƙananan dakuna waɗanda aka kama bayi kafin a sayar da su ga ƴan kasuwa bayi na Turai da kuma jigilar su zuwa tekun Atlantika, a bakin tekun Lagoon a Badagry. Richard Lander da sauran masu bincike na Turai sun rubuta labaran balaguro da bayanai na bincike da suka bayyana ayyukan ɓarna, ko “kasuwannin bayi” a Badagry.

An tabbatar da cewa ya auri mata kimanin 128 kuma ya haifi ‘ya’ya adadi har 144, sannan kuma sana’arsa ta bayi ta samu bunƙasa sosai a lokacin da yake Badagry, kuma nan da nan ya zama mutum na farko a rukunin Egbado na Badagry da ya mallaki babbar mota mai suna “Seriki Ford” da ya siya a shekarar alif ɗari tara da sha tara 1919 don yin titin Abeokuta – Aiyetoro. Dukiyarsa ta ba shi daraja kuma hakkan yayi sanadiyar samun mukamai daban-daban na siyasa da suka haɗa da "Sarikin Musulmai" (wato Shugaban Muminai ko Ameerul mumineen) na Yammacin ƙasashen Yarbawa bayan da Shugaba lmam Yusuf ya shigar da shi a shekarar ta alif ɗari takwas da casa'in da bakwai 1897. Daga baya aka naɗa shi a matsayin "Babban Shugaba na ɗaya" na Badagry da Dakacin ƙasashen yamma na Yarbawa a shekara ta alif ɗari tara da sha uku 1913 ta hanyar Ka'ida ta Kai tsaye. [2]

  1. ↑ Yusuf, Omotayo (19 July 2016). "Retro Series: How a slave became one of the greatest Lagosian and married 128 wives". Naij. Archived from the original on 12 August 2017. Retrieved 11 June 2017.
  2. 1 2 Tadaferua Ujorha (12 July 2016). "Seriki Williams Abass: 19th century slave merchant who married 128 wives". Daily Trust. Archived from the original on 4 February 2017. Retrieved 11 June 2017.