Yaren Kalenjin
Appearance
| Yaren Kalenjin | |
|---|---|
| |
| Lamban rijistar harshe | |
| ISO 639-3 | kln |
| Glottolog | kale1246[1] |
Harsunan Kalenjin iyali ne na Harsunan Kudancin Nilotic da ake magana a Kenya, gabashin Uganda da arewacin Tanzania. Kalmar Kalenjin ta fito ne daga wata magana da ke nufin 'Ina cewa (a gare ku) ' ko 'Na gaya muku' (yanayin yanzu). Kalenjin' a cikin wannan ma'anar harshe mai zurfi bai kamata a rikita shi da Kalenjin ba a matsayin kalma don asalin kowa mutanen da ke magana da Nandi na Kenya sun ɗauka a tsakiyar karni na ashirin; duba Mutanen Kalenjin da Harshen Kalenjin.
Rassan
[gyara sashe | gyara masomin]Harsunan Kalenjin galibi ana rarraba su cikin rassa huɗu. Akwai karancin tabbaci game da dangantakar ciki a cikin waɗannan.
Kalmomin kwatankwacin
[gyara sashe | gyara masomin]Misali na asali na harsunan Kalenjin daga van Otterloo (1979), [2] da Proto-Southern Nilotic daga Rottland (1982): [3]
| Harshe | ido | kunne | hanci | hakora | harshe | baki | jini | kasusuwa | itace | ruwa | cin abinci | sunan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kudancin Nilotic | *Kwanƙwasawa, *Yana da | *iːt | *ser | *keːL-ɑt | *ŋɛLyɛp | *kʊːt | *kaːw | *kɛːt | *peR | *kɑːRɪn | ||
| Nandi | ko̱ːnda̱ | iːtit | seruːt | ke̱ːlde̱t | ŋe̱lye̱pta̱ | ku̱ːti̱t | korotiːk | kaːweːt | keːtit | beːk | keam | ka̱ːyne̱ːt |
| Kipsigis | ko̱ːnda̱ | iːtit | seruːt | ke̱ːlde̱t | ŋe̱lye̱pta̱ | ku̱ːti̱t | korotiːk | kaːweːt | keːtit | beːk | keam | ka̱ːyne̱ːt |
| Terik | ko̱ːŋda̱ | iːtit | seruːt | ke̱ːnde̱t | ŋe̱nye̱pta̱ | ku̱ːti̱t | korotiːk | kaːweːt | keːtit | beːk | keam | ka̱ːyne̱ːt |
| Keiyo | ko̱ːnda̱ | iːtit | seruːt | ke̱ːlde̱t | ŋe̱lye̱pta̱ | ku̱ːti̱t | korotiːk | kaːweːt | keːtit | beːk | keam | ka̱ːyne̱ːt |
| Kudancin Tugen | ko̱ːŋda̱ | iːtit | seruː(t) | ke̱ːlde̱(t) | ŋe̱lye̱pta̱ | ku̱ːti̱ | korotiːk | kaːweː | keːt(it) | beːk | keam | ka̱ːyne̱ːt |
| Arewacin Tugen | ko̱ːŋ | iːt | ser̃ | ke̱ːla̱t | ŋe̱lye̱p | ku̱ːt | koroti | kaːwe | keːt | beːy | keam | ka̱ːyne̱ |
| Kony-Sabaot | ko̱ːŋda̱ | iːtit | serwut | ke̱ːlde̱t | ŋe̱lye̱pta̱ | ku̱ːti̱t | korotiːk | kaːweːt | keːtit | peːgo | keam | ka̱ːyne̱ːt |
| Cherang'any | ko̱ːnda̱/ko̱ːŋ | iːtit | seruːt | ke̱ːla̱t | ŋe̱lye̱p | ku̱ːt(i̱t) | korotiːk | kaːwe | keːt | beːy | keam | ka̱ːyne̱ |
| Talai | ko̱ːŋ | iːt | ser̃ | ke̱ːla̱t | ŋa̱lya̱p | ku̱ːt | koroti | kaːwa | keːt | pʰeːy | keam | ka̱ːyne̱ |
| Endo | ko̱ːŋ | iːt | ser̃ | ke̱ːla̱t | ŋa̱lya̱p | ku̱ːt | koroti/kisun | kaːwa | keːt | bu̱r̃ | keam | ka̱r̃e̱n |
| Gabashin Pokot | koːŋ | yiːt | sa̱r̃ | ke̱ːla̱t | ŋa̱lya̱p | ku̱ːt | kisʉn | kaːwaʔ | keːt | pʉːɣ | keam | ka̱ːyne̱ːt |
Bayanan da ke ƙasa
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Yaren Kalenjin". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ↑ van Otterloo, Roger. 1979. A Kalenjin dialect study. (Language Data Africa Series, 18.) Dallas: Summer Institute of Linguistics.
- ↑ Rottland, Franz. 1982. Die Südnilotischen Sprachen: Beschreibung, Vergleichung und Rekonstruktion (Kölner Beiträge zur Afrikanistik vol. 7). Berlin: Dietrich Reimer.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- https://www.amazon.de/Kalenjin-Grammar-Beginners-Complete-Textbook-ebook/dp/B09VLL15M7
- Distefano, John Albert. 1985. Tarihin mulkin mallaka na Kalenjin na Kenya: kwatankwacin hanyar harshe da shaidar gargajiya ta baki. Dokta takarda, Jami'ar California a Los Angeles.
- Rottland, Franz (1982) Die Südnilotischen Sprachen: Beschreibung, Vergleichung und Rekonstruktion (Kölner Beiträge zur Afrikanistik kundi na 7). Berlin: Dietrich Reimer. (Dubi taswirar 1 a shafi na 31, da kuma 'Sprachbeschreibung' na yarukan Kalenjin a shafi na 69-.)
- [Inda Aka Ɗauko Hoto da ke shafi na 9] 1979. Nazarin yaren Kalenjin. (Language Data Africa Series, 18.) Dallas: Cibiyar Nazarin Harshe ta bazara.
Haɗin waje
[gyara sashe | gyara masomin]Rukunoni:
- Language articles without speaker estimate
- Articles with text in Uncoded languages
- Articles containing Nandi-language text
- Articles containing Kipsigis-language text
- Articles containing Terik-language text
- Articles containing Keiyo-language text
- Articles containing Tugen-language text
- Articles containing Sabaot-language text
- Articles containing Markweeta-language text
- Articles containing Pökoot-language text