Jump to content

Yaren Mansi

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Yaren Mansi
'Yan asalin magana
938 (2010)
Cyrillic script (en) Fassara da Mansi alphabet (en) Fassara
Lamban rijistar harshe
ISO 639-3 mns


Mutanen Mansi ne ke magana da yarukan Mansi a Rasha tare da Kogin Ob da yankunan da ke cikin Khanty-Mansi Autonomous Okrug, da Sverdlovsk Oblast. A al'adance ana ɗaukar su yare ɗaya, sun zama reshe na yarukan Uralic, galibi ana ɗaukar su da alaƙa da maƙwabcin Khanty sannan kuma da Hungarian.

Harshen asali na harshen wallafe-wallafen Mansi shine yaren Sosva, wakilin yaren arewa. Tattaunawar da ke ƙasa ta dogara ne akan yaren da aka saba amfani da shi. Tsarin kalmomi mai tsauri ya zama ruwan dare a cikin Mansi. Adverbials da participles suna taka muhimmiyar rawa a cikin ginin jumla. An fara buga Rubuce-rubucen harshe a 1868, kuma an tsara haruffa na Cyrillic na yanzu a 1937.

Harsunan Mansi (da Khanty). Gabas   

An raba Mansi zuwa manyan kungiyoyi huɗu na yaren waɗanda ba su da ma'ana sosai, sabili da haka mafi kyawun la'akari da harsuna huɗu. Za'a iya saita rabuwa ta farko tsakanin nau'ikan Kudancin da sauran. Hakanan ana raba fasalulluka da yawa tsakanin bambance-bambance na Yamma da Gabas, yayin da wasu canje-canje na sauti daga baya sun bazu tsakanin Gabas da Arewa (kuma ana samun su a wasu yarukan makwabta na Arewacin Khanty zuwa gabas).

[1] san yare daban-daban bisa ga koguna masu magana da su suna zaune (d) a kan: [1]

Kalmomin da aka bayar a sama sune waɗanda har yanzu ake magana a ƙarshen karni na 19 da farkon karni na 20 kuma an rubuta su a cikin tushen harshe akan Mansi. Rubuce-rubucen kimiyya daga ƙarni na 18 da farkon ƙarni na 19 sun kasance kuma na wasu nau'ikan Yamma da Kudancin Mansi, waɗanda ake magana da su a yamma: yarukan Tagil, Tura da Chusovaya na Kudancin [2] da yaren Vishera na Yamma.

Harsuna biyu da aka ambata a ƙarshe an yi magana da su a kan gangaren yammacin Urals, inda kuma wasu kafofin Rasha na farko suka rubuta ƙauyukan Mansi. [3] yi amfani da shaidar Sunan wuri don ba da shawarar kasancewar Mansi har yanzu yana zuwa yammaci sosai a lokutan da suka gabata, [4] kodayake an soki wannan kamar yadda ba shi da tabbas.

Arewacin Mansi yana da tasirin Rasha, Komi, Nenets, da Arewacin Khanty, kuma ya zama tushen harshen Mansi na wallafe-wallafen. Babu wani zargi; wato, duka matsayi na nominative da accusative ba su da alama a kan sunan. */æ/ da */æː/ an goyi bayan su zuwa [a] da [aː].

Yammacin Mansi ya ƙare ca. 2000. Yana [5] tasirin Rasha da Komi masu ƙarfi; bambance-bambance na yaren ma sun kasance masu yawa. Tsawon wasula an yi amfani da su.

  1. Honti 1998.
  2. Empty citation (help)
  3. Empty citation (help)
  4. Empty citation (help)
  5. Kálmán 1965.