Daura
|
| ||||
|
| ||||
| Wuri | ||||
| ||||
| Ƴantacciyar ƙasa | Najeriya | |||
| Jihohin Najeriya | Jahar Katsina | |||
| Ƙananan hukumumin a Nijeriya | Daura | |||
| Babban birnin | ||||
| Yawan mutane | ||||
| Faɗi | 156,872 (1991) | |||
| Labarin ƙasa | ||||
| Altitude (en) | 474 m | |||
| Bayanan Tuntuɓa | ||||
| Kasancewa a yanki na lokaci | ||||








Daura wata ƙaramar hukuma ce wacce take a cikin jihar Katsina, a Arewacin Najeriya. Masarautar Daura ta hada da wasu ƙananan hukumomi da suke kewaye da ita waɗanda suka haɗa da Daura, Baure, Zango, Sandamu, D[1][2]
Tarihi
[gyara sashe | gyara masomin]Tarihin Daura ya fara ne daga lokacin da wasu mutane daga gaɗaya rira wanda take garin Katsina a yanzuɗanda shin jaɗa gorin wani Namangi, ya kasance mutum ne mai daraja wanda ya taba shan kaye a wajen takarar sarautar daura. Ya kuma yanke shawara ya koma da zama a wani karamin gari kusa da karaye, wanda ake kira kardozama.[3][4] Ya kasance yana zuwa bakin wani kogi a cikin garin inda ya gano cewa lallai wajen zai yi dadin zama.Ya samu fili a wajen kuma ya gina gida. Zai huta a gidan na wasu lokuta Sannan ya wuce karaye. A haka ne har aka far kiran wajen da suna daurawa. Wannan shi ne asalin tarihin garin Daura.[3] Garin baida katanga da ta zagaye shi, saboda tayi kusa da karaye sosai, kuma duk lokacin da za a kuma buga tambarin sarauta, mutanen cikin garin daura zasu garzayo cikin karaye saboda su samu tsaro. [3][5][6]
Masarauta
[gyara sashe | gyara masomin]Babban labarin: Masarautar Daura
Gidan sarautar Daura 'Kangiwa' wani katon katafaren gini ne dake tsakiyar tsakiyar birnin. Alama ce ta al'adu, tarihi da al'adun 'Daurawa'. Ana kiran Masarautar Daura a matsayin daya daga cikin "jahohin Hausa bakwai na gaskiya" (Hausa Bakwai)[7]
Rijiyar Daura ta zama yawon bude ido a kasar Hausa
A shekarar 1805 lokacin yakin Fulani, jarumin Fulani Malam Ishaku ya karbe Daura, wanda ya kafa masarautu. Hausawa sun kafa jahohi masu gaba da juna a kusa, kuma sarkin daya Malam Musa ya zama sarkin Daura a shekarar 1904.[1] , Sarkin Daura har yanzu yana mulki a matsayin sarki na gado, kuma yana kula da fada[8]. Umar Faruk Umar ya zama Sarkin Daura na 60 a ranar 28 ga Fabrairun 2007 bayan rasuwar Sarki Muhammadu Bashar Dan Umaru.[7]
Kauyuka
[gyara sashe | gyara masomin]Ta hada iyaka da magajin gari da taurawa kafin ginin challawa gorge Dam, kauyen yola, kauyen ma, da kuma magajin hajj ta kudu, yamma, gabas da kuma arewa.
Ƙauyen Daura ya gunshi Gundumomi guda shida:
1- Daura Cikin Gari
2- Daura Mai Ruwa
3- Gatarawa
4- Alfawa
5- Kwari
6- Daura Saƙo[3]
Garin yana cikin jihar Katsina ne a arewa maso yammacin Najeriya, kuma ya yi iyaka da Jamahuriyar Nijar ta wajen Damagaram daga arewa.
Sannan ya yi iyaka da jihar Jigawa ta Kazaure daga kudu. Daura gari ne mai tsohon tarihi a kasar Hausa, kuma yawancin mazauna garin manoma ne. Masana suna ganin Daura ita ce asalin sarautar kasar Hausa.
Birnin Daura nan ne mahaifar Shugaban Najeriya Muhammadu Buhari, kuma a can ne ya yi mafi yawan rayuwarsa.
- Buhari ya ce abu ne mai wahala ya fadi zaben 2019
- Saura kwana 30: Abin da ba ku sani ba kan Buhari #BBCNigeria2019
- Me mutanen Daura ke fadi kan mulkin shugaba Muhammadu Buhari?
A wannan makala, BBC ta yi duba kan manyan abubuwa biyar da Daura ta shahara da su, wadanda suka sa ta yi fice aka kuma san ta, ba a Najeriya kadai ba har da ma wasu sassan duniya baki daya.[9]
Kididdigar yawan jama'a da yanki
[gyara sashe | gyara masomin]An kiyasta yawan mutanen Daura zuwa 25,151 a shekarar 1972.[1] A cewar kungiyar MARA/ARMA, cutar zazzabin cizon sauro tana shafar Daura tsawon watanni hudu zuwa shida a shekara, kuma tana “lalata da yanayi.”[10] A shekarar 2005, bayan barkewar cutar kyanda a jihar Katsina, Daura ya zama daya daga cikin cibiyoyin horar da ma’aikata guda biyar da za su gudanar da rigakafin.[11]
A kan tambarin abin hawa, an taƙaita Daura da DRA.[12]
Yanayi
[gyara sashe | gyara masomin]Lokacin rani na da zafi sosai kuma wani bangare na gajimare a Daura, yayin da damina na da matukar zafi kuma gaba daya gajimare. Yanayin zafin jiki da wuya ya faɗi ƙasa da 11 °C (52 °F) ko ya haura sama da 42 °C (108 °F) a duk shekara, galibi daga 14 °C (57 °F) zuwa 39 °C (103 °F).
Lokacin zafi yana ɗaukar watanni 2.3, daga 10 Maris zuwa 19 ga Mayu, tare da matsakaicin yawan zafin rana sama da 37 ° C (99 °F). Watan da ya fi zafi a wannan shekara a Daura shi ne watan Afrilu, wanda ke da matsakaicin yawan zafin jiki na 39 ° C (103 ° F) da rashin zafin jiki na 24 ° C (75 ° F).[13]
Lokacin sanyi na watanni 2.4, wanda ke gudana daga 17 ga Yuli zuwa 29 ga Satumba, yana da matsakaicin matsakaicin zafin rana na ƙasa da 31 ° C (88 ° F). Watan Daura ya fi yin sanyi a cikin shekara a watan Janairu, inda ya kai 14 ° C (58 ° F) da kuma sama da 32 ° C (90 ° F).[14][15]
Gajimare
A tsawon shekara, matsakaicin kaso na Daura na sararin samaniyar da ke lullube da gajimare ya bambanta sosai bisa kaka. A Daura kuwa, an fara fitowa fili ne daga ranar 7 ga watan Nuwamba, sannan ya kai watanni 3.9, ya kare kusan 5 ga watan Maris, yayin da kashi 60% na sararin sama yake a fili, galibi a sarari, ko kuma wani bangare na gajimare, watan Janairu ne mafi bayyanan watan na shekara a Daura. Ranar 5 ga Maris ita ce lokacin da aka fara giragizai na shekara, kuma yana da watanni 8.1, yana ƙarewa a ranar 7 ga Nuwamba. A Daura, watan Mayu shine watanni mafi girma a cikin shekara tare da matsakaicin kashi 69% na sararin samaniya yana da duhu ko kuma ya cika.[16]
Bibilyo
[gyara sashe | gyara masomin]- G. Karaye, Ibrahim, J. Philip, Shae. History of karaye. ISBN 978-125-341
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Bature, Abdullahi; Russel G. Schuh. "Gani Ya Kori Ji" (PDF). Hausar Baka. World of Languages. Retrieved 20 January 2007.
- ↑ "Katsina State". NGEX, LLC. Retrieved 20 January 2007.
- 1 2 3 4 G. Karaye, Ibrahim, J. Philip, Shae. History of karaye. p.p 168-169 ISBN 978-125-341
- ↑ Dierk Lange. "Oral version of the Bayajidda legend" (PDF). Ancient Kingdoms of West Africa. Retrieved 21 December 2006.
- ↑ "Katsina State". Nigeria Direct. Federal Ministry of Information and National Orientation. Archived from the original on 13 December 2006. Retrieved 20 January 2007.
- ↑ "Traditional States of Nigeria". World Statesmen. Retrieved 15 September 2010.
- ↑ "Only Daura qualifies to give Hausa titles". The Guardian. Lagos, Nigeria. 21 November 2018
- ↑ "INEC registers 1.8m voters in Katsina". The Tide. Port Harcourt, Nigeria. 9 January 2007. Archived from the original on 3 March 2016. Retrieved 24 January 2007.
- ↑ "Long term weather forecast for Daura". Yr. 24 August 2024. Retrieved 24 August 2024
- ↑ "Nigeria: Duration of the Malaria Transmission Season" (PDF). mara.org.za. MARA/ARMA (Mapping Malaria Risk in Africa / Atlas du Risque de la Malaria en Afrique). July 2001. Archived from the original (PDF) on 23 September 2006. Retrieved 24 January 2007.
- ↑ "Measles kills 500 children in Katsina". The Tide. Port Harcourt, Nigeria. 25 October 2005. Archived from the original on 3 March 2016. Retrieved 24 January 2007
- ↑ "NGR – Nigeria – Where's That Vehicle Come From?". Where's That Vehicle Come From?. Archived from the original on 6 November 2010. Retrieved 24 January 2007
- ↑ "Simulated historical climate & weather data for Daura". meteoblue. Retrieved 10 July 2023
- ↑ "Simulated historical climate & weather data for Daura". meteoblue. Retrieved 10 July 2023
- ↑ "Daura Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark". weatherspark.com. Retrieved 10 July 2023.
- ↑ "Nigeria election: Muhammadu Buhari wins presidency". BBC News. 1 April 2015. Retrieved 30 March 2021
