Gboko
|
| ||||
|
| ||||
| Wuri | ||||
| ||||
| Ƴantacciyar ƙasa | Najeriya | |||
| Jihohin Najeriya | Jahar Benue | |||
| Yawan mutane | ||||
| Faɗi | 361,325 (2006) | |||
| • Yawan mutane | 432.72 mazaunan/km² | |||
| Labarin ƙasa | ||||
| Yawan fili | 835 km² | |||
| Tsarin Siyasa | ||||
| Majalisar zartarwa |
supervisory councillors of Gboko local government (en) | |||
| Gangar majalisa |
Gboko legislative council (en) | |||
| Bayanan Tuntuɓa | ||||
| Kasancewa a yanki na lokaci | ||||
Gboko birni ne kuma yanki ne na gwamnatin jihar Benue, Arewa maso tsakiyar Najeriya.
An kafa karamar hukumar Gboko a ranar 11 ga Mayu 1970, tare da fadin kasa mai fadin murabba'in kilomita 2,264. Tana da yawan jama'a 358,936 bisa ga kididdigar 2006, ita ce mafi girma daga cikin kananan hukumomi ashirin da uku da yawan jama'a a jihar Benue.
Yaren Tiv, Hausa, da Ingilishi su ne harsunan da aka fi amfani da su a Gboko.[1]
Birnin Gboko shi ma ya ninka matsayin hedikwatar kakannin mutanen Tiv. Fadar Tor Tiv, wanda shine babban shugaban gargajiya, tana nan a tsakiyar garin. Tor Tiv na yanzu wanda ake kira Begha U Tiv (Zakin mutanen Tiv) shine Mai Martaba, Begha U Tiv, Orchivirigh, Farfesa Ortese Iorzua James Ayatse.
Gboko kuma tana karbar bakuncin tsohon Kamfanin Siminti na Benue wanda yanzu haka Dangote Cement ne, kuma ita ce gidan BCC Lions Football Club, wadda ta lashe gasar cin kofin zakarun Afirka a shekarar 1990. Sun buga wasan ne a filin wasa na J.S Tarkar da ke garin Gboko.
Tattalin Arziki
[gyara sashe | gyara masomin]Ƙaramar Hukumar Gboko na da yalwar albarkatun ma’adinai irin su limestone, granite, barite da alluvial clay. Yawancin mazauna yankin suna gudanar da harkar noma, kuma yankin ya shahara wajen noman amfanin gona kamar shinkafa, doya, masara da rogo a manyan adadi. Haka kuma, kasuwanci yana bunƙasa a Ƙaramar Hukumar Gboko, inda akwai kasuwanni da dama irin su Kasuwar Ortese, Ikpa da Tarukpe, waɗanda ke bai wa jama’a damar saye da sayar da kayayyaki iri-iri.[2]
Yanayin Ƙasa
[gyara sashe | gyara masomin]Yanayi
Gboko tana cikin yankin Savannah kuma tana da jimillar fadin murabba'in kilomita 2,264. Lokacin bushewa da danshi sune manyan yanayi biyu da birnin ke fuskanta. Matsakaicin zafin jiki na gida shine digiri 28 na Celsius (digiri 82 na Fahrenheit), kuma matsakaicin yanayin zafi na gida shine kashi 49 cikin ɗari.[3][4][5]
Gboko tana da yanayi mai danshi da bushewa ko kuma savanna na wurare masu zafi (Rarraba: Aw) kuma mita sifili ne (ƙafa 0) sama da matakin teku. Gundumar tana da matsakaicin zafin jiki na shekara-shekara na 29.69 °C (85.44 °F), wanda ya fi matsakaicin ƙasa na Najeriya da kashi 0.23%. Millimita 136.61 (inci 5.38) na ruwan sama da kwanaki 161.68 na ruwan sama (44.3% na lokaci) sune jimillar shekara-shekara na Gboko.[6]
A Gboko, lokacin rani yana da zafi, yana da danshi, kuma yana da ɗan gajimare yayin da lokacin damina yana da dumi, mai wahala, kuma yana da gajimare. Yanayin zafi ba kasafai yake sauka ƙasa da 56 °F ko kuma ya tashi sama da 94 °F a duk shekara, sau da yawa yakan bambanta tsakanin 62 °F da 90 °F.[7][8]
Da matsakaicin zafin rana mai girma na 88 °F, lokacin zafi yana ɗaukar watanni 2.3, daga 5 ga Fabrairu zuwa 16 ga Afrilu. Tare da matsakaicin zafi na 88 °F da ƙasa da 74 °F, Afrilu shine watan da ya fi zafi a shekara a Gboko.[9][10]
Da matsakaicin zafin rana mai girma na yau da kullun ƙasa da 83 °F, lokacin sanyi yana ɗaukar watanni 3.9, daga 23 ga Yuni zuwa 21 ga Oktoba. A Gboko, Disamba shine watan da ya fi sanyi a shekara, tare da matsakaicin ƙasa na 64 °F da sama da 84 °F.[11][12]
- Wata Mata da yara a shigar al'adar ƙabilar Tiv
- Tsaunin Mkar
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Gboko Local Government Area – I am Benue". Retrieved 26 August 2023
- ↑ "Gboko Local Government Area". www.manpower.com.ng. Retrieved 2023-08-26.
- ↑ "Gboko weather and climate ☀️ Best time to visit 🌡️ Temperature". www.besttravelmonths.com. Retrieved 26 August 2023.
- ↑ "Gboko Local Government Area". www.manpower.com.ng. Retrieved 26 August 2023.
- ↑ "Gboko, Benue, NG | Local and National Hourly Weather Forecasts". WeatherBug. Retrieved 26 August 2023.
- ↑ "Gboko, Benue, NG Climate Zone, Monthly Averages, Historical Weather Data". tcktcktck.org. Retrieved 26 August 2023.
- ↑ "Gboko Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark". weatherspark.com. Retrieved 26 August 2023.
- ↑ "Gboko weather and climate ☀️ Best time to visit 🌡️ Temperature". www.besttravelmonths.com. Retrieved 26 August 2023.
- ↑ "Gboko weather forecast for today". justweather.org. Retrieved 26 August 2023
- ↑ "Gboko weather and climate ☀️ Best time to visit 🌡️ Temperature". www.besttravelmonths.com. Retrieved 26 August 2023.
- ↑ "Simulated historical climate & weather data for Gboko". meteoblue. Retrieved 26 August 2023.
- ↑ "Gboko Weather Forecast (Mkar, Benue, Nigeria)". www.tititudorancea.com. Retrieved 26 August 2023.
