Jump to content

Hawul

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Hawul


Wuri
Map
 10°30′N 12°06′E / 10.5°N 12.1°E / 10.5; 12.1
Ƴantacciyar ƙasaNajeriya
Jihohin NajeriyaJihar Borno
Yawan mutane
Faɗi 120,733 (2006)
 Yawan mutane 57.55 mazaunan/km²
Labarin ƙasa
Yawan fili 2,098 km²

[[Hawul

Hawul ƙaramar hukuma ce da ke kudancin Jihar Borno a arewa maso gabashin Najeriya. Tana daga cikin ƙananan hukumomi huɗu da ke ƙarƙashin Masarautar Biu, wadda ke da muhimmiyar rawa wajen gudanar da al'amuran gargajiya a yankin. Hedikwatar ƙaramar hukumar tana garin Azare, kuma tana da yawan al'umma masu sana'o'i daban-daban da kuma al'adun gargajiya masu armashi.

Tarihi

An kafa ƙaramar hukumar Hawul a lokacin da aka sake fasalin tsarin ƙananan hukumomi a Najeriya domin kusantar da gwamnati ga al'umma. Tun kafin hakan yankin yana ƙarƙashin ikon Masarautar Biu, wacce ta shahara tun ƙarni da dama a yankin kudancin Borno. Har yanzu masarautar na taka muhimmiyar rawa wajen sasanta rikice-rikice, kare al'adu, da haɗa kan al'umma.

Wuri da iyaka

Hawul tana da faɗin kusan kilomita murabba'i 2,098, kuma tana iyaka da wasu ƙananan hukumomi na Jihar Borno da kuma wasu yankuna na Jihohin Adamawa da Gombe. Yankin ya ƙunshi tsaunuka, filayen noma, da kwaruruka masu kyau.

Garuruwa da ƙauyuka

Wasu daga cikin manyan garuruwa da ƙauyukan Hawul sun haɗa da:

Azare (hedikwata)

Shaffa

Kidang

Pakilama

Tong

Ghuma

Dagiza

Bantali

Damudanaka

Samari


Yawan jama'a

A ƙidayar jama'ar shekarar 2006, Hawul tana da kusan mutane 120,000. A halin yanzu ana hasashen yawan jama'arta ya ƙaru sakamakon ƙaruwar haihuwa da bunƙasar ƙauyuka.

Kabilu da harsuna

Manyan kabilun yankin sun haɗa da:

Bura (Babur)

Marghi

Hausa

Kanuri

Fulani


Harsunan da aka fi amfani da su sun haɗa da:

Hausa

Bura

Kanuri

Fulfulde


Addini

Musulunci da Kiristanci su ne manyan addinan da ake bi a Hawul. Al'ummomin yankin suna rayuwa cikin zaman lafiya tare da gudanar da bukukuwan addininsu.

Tattalin arziki

Tattalin arzikin Hawul ya ta'allaka ne kan:

Noma (masara, dawa, gero, gyada, wake, auduga da rogo)

Kiwon shanu, tumaki da awaki

Kasuwanci

Sana'o'in hannu kamar saƙa, ƙira da aikin katako


Kasuwannin mako-mako suna taimakawa wajen cinikayya tsakanin Hawul da sauran yankuna.

Ilimi

Akwai makarantu na firamare da sakandare da dama a yankin, tare da cibiyoyin koyon addini. Gwamnati da ƙungiyoyi masu zaman kansu suna ci gaba da inganta harkokin ilimi.

Lafiya

Hawul na da asibitoci da cibiyoyin kiwon lafiya da ke ba da kulawar lafiya ga mazauna yankin, duk da cewa ana ci gaba da buƙatar ƙarin kayan aiki da ma'aikata.

Yanayi

Hawul tana cikin yankin savanna, inda ake samun:

Lokacin damina daga watan Mayu zuwa Oktoba.

Lokacin rani daga Nuwamba zuwa Afrilu.

Matsakaicin zafin jiki kusan 34°C.

Matsakaicin zafi (humidity) kusan 21%.


Wuraren yawon buɗe ido

Daga cikin wuraren da suka fi jan hankali akwai:

Tsaunukan Hawul masu kyawawan shimfiɗu.

Filayen noma da kwaruruka.

Bukukuwan gargajiya na Masarautar Biu.


Kalubale

Wasu daga cikin ƙalubalen da Hawul ke fuskanta sun haɗa da:

Lalacewar hanyoyi.

Ƙarancin ruwan sha a wasu yankuna.

Tasirin sauyin yanayi ga noma.

Matsalolin tsaro da suka shafi wasu yankunan Arewa maso Gabashin Najeriya.


Muhimmanci

Hawul na daga cikin manyan yankunan noma a kudancin Jihar Borno. Haka kuma tana taka muhimmiyar rawa wajen samar da abinci da bunƙasa tattalin arzikin jihar, tare da kasancewa cibiyar al'adun Masarautar Biu.