Jump to content

Isuikwuato

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Isuikwuato

Wuri
Map
 5°44′06″N 7°30′09″E / 5.73489°N 7.50263°E / 5.73489; 7.50263
Ƴantacciyar ƙasaNajeriya
Jihohin NajeriyaJihar Abiya
Yawan mutane
Faɗi 114,442 (2006)
Bayanan tarihi
Ƙirƙira 1930
Bayanan Tuntuɓa
Lambar aika saƙo 441106
Kasancewa a yanki na lokaci

Isuikwuato yanki ne na karamar hukuma a Jihar Abia a kudu maso gabashin Najeriya . Wannan karamar hukuma ta fada ƙarƙashin gundumar Sanata ta Abia ta Arewa a Jihar Abia, Najeriya.[1] Sunan Isu-Ikwu-Ato yana cassava daga Ibo a matsayin 'iyalai uku na Isu ko zuriya' kuma yana nufin zuriya uku da suka fito daga mutanen Isu, a cikin abin da ke yanzu yankin karamar hukuma. 'Yan uwan uku sune Imenyi wanda shine babba, Oguduasaa, ƙanensa daga mahaifiyar ɗaya kuma Isuamawo na biyu mafi girma kuma na farko daga matar ta biyu. Wadannan manyan dangin guda uku wadanda kuma ke dauke da al'ummomi daban-daban a cikin kowannensu sun hada da Isuikwuato na yau. Tana da kimanin mutane sama da 50,000. Isuikwuato yana da albarkatun kasa kamar ƙarfe da kaolin.[2] Lines na mai suna gudana ta Isuikwuato kuma akwai lokuta na fashewar bututu wanda ya yi mummunar tasiri ga tattalin arzikin yankin da muhalli. Manyan amfanin gona sune Man dabino da rogo.[3] Ƙasa a Isuikwuato ba ta da kyau kuma tana fama da rushewa kuma wannan ya bar wasu wuraren rushewa masu haɗari a yankin. Ba su da goyon bayan gwamnati da ake buƙata don gina magudanar ruwa a kusa da yankin don jagorantar kwararar ruwa ba tare da ci gaba da cutar da ƙasa da ta riga ta yi kuka ba. Albarka da tuddai da tsaunuka, garin zai yaba da kayan aikin ruwa saboda ruwa yana da mahimmanci amma yana da wuyar shiga Isuikwuato. Isuikwuato kuma gida ce ga Jami'ar Jihar Abia Uturu .

Isuikwuato people are predominantly Christians. Catholic, Anglicans, Presbyterians and Methodists dominate other denominations, but denominations such as Assemblies of God have increased in number.

Yanayin ƙasa

[gyara sashe | gyara masomin]

Matsakaicin zafin jiki na yankin karamar hukm/h Isiukwuato shine digiri 28 na Celsius, kuma yana fuskantar yanayi biyu daban-daban. A cikin Karamar Hukumar, akwai matsakaicin zafi na 64% da matsakaicin saurin iska na 10 km / h.[4]

  • Amaba
  • Eluama: Umuebere Nkuma (Obu-Na-Ebere Nkuma), Umuebere Aja, Umuama, Ekebe, Obodo, Umusoo, Umuokogbuo, Umuerem, Ndi Ogu, Umuezeoka, Umuihe (a baya, Umu Ohu) da Igidi-Inyim
  • Umuasua
  • Ozara
  • Otampa

Amaibo Oguduasa

  • Umunnekwu-Agbo: Eziama, Umuankwa, Umuihu (Agbama, Umueze, Umuekari, Umuodum), Umura.
  • Ezere: Isiala-Ezere, Ozara, Umuakwua
  • Acha: Agbama, Umuokombo, Etiti-Orji, Amangwu, Amachara, Ama-Ahia, Amaisisi, Ndiokoroukwu
  • Ovim: Amune, Obayi, Amake, Ohoroho, Ohonja.
  • Al'ummar Isiala-Ezere mai cin gashin kanta wacce ta kunshi ƙauyuka 8. Umuagu, Amaohoro, Amaelem, Amaja, Umuakam, Mgbelu Amaja, Amaozo,Ndi Ogbugo

Shahararrun mutane

[gyara sashe | gyara masomin]
  • Ndubuisi Ekekwe, Farfesa na Amurka na Robotics
  • Rear Admiral Ndubuisi Kanu, tsohon gwamnan soja na Jihar Imo da Jihar Legas
  • Manjo Janar Ike Nwachukwu, tsohon gwamnan soja na Jihar Imo, Tsohon Sanata na Jihar Abia, Tsohon Ministan Harkokin Waje na Najeriya
  • Azubuike Ihejirika, Kwamandan Jamhuriyar Tarayya, CFR (An haife shi a ranar 13 ga watan Fabrairun shekara ta 1956) daga Eluobai Ovim Sojan Najeriya ne kuma tsohon Shugaban Sojojin Najeriya, COAS
  • Kyaftin din Sojan Ruwa Christopher Osondu, tsohon mai kula da soja na Jihar Cross River
  • Farfesa Ernest Ojukwu SAN, Lauyan Najeriya
  • Kelechi Emeteole, aka Caterpillar, ɗan wasan ƙwallon ƙafa da kuma kocin Najeriya. Tsohon dan wasa kuma kyaftin din Spartans wanda daga baya ya zama Iwuanyanwu Nationale sannan Heartland FC. A matsayinsa na dan wasa ya yi fice tare da tawagar Najeriya. Ayyukansa na kocin ya haɗa da Rangers, Heartland FC da El Kanemi . Ya mutu a watan Yunin 2017 daga matsalolin ciwon daji na makogwaro[5]
  • Sunday Mba, ƙwararren ɗan wasan ƙwallon ƙafa na Najeriya.
  • Basketmouth, mai nishadantarwa kuma mai wasan kwaikwayo.
  • Diewait Ikpechukwu, tsohon dan wasan Nollywood kuma tsohon ssa ga gwamnan jihar aya kuma tsohon memba na kwamitin kulob din kwallon kafa na aya, ya kuma buga kwallon kafa ga kadapoly kuma an san shi da suna Owusu kuma ya sami kira har zuwa ga gaggafa kore a lokacin, ya kasance memba na kwaminisan NFF kuma kwamishinan NPFL Match
  • Oluchi Onweagba, samfurin kasa da kasa kuma wanda ya lashe M-Net Face na Afirka.
  • Linda Ejiofor, sanannen 'yar wasan kwaikwayo ta Nollywood
  • Raymond Nkemdirim, Masanin Tsaro / Tsohon Darakta na Ayyuka, DSS
  • Andrew Uche, Masanin lissafi / Masanin Gudanarwa
  • Dokta Onyike James Onyike, aka Enyi Abia, Afrilu 15, 1939-Fabrairu 13, 2023. Mahaifin da ya kafa jihar Abia. memba na Kwamitin Zartarwa na Ƙungiyar Jihar Abia kuma shugaban karamin kwamiti a kan Yarjejeniyar Daidaitawa ta Jiha. Dokta Onyike shine wanda ya kafa sanannen shirin tattaunawa na siyasa, Thinker's Corner, wanda ya gudana daga 1974-1978 (watau, har sai da ya hau mukamai a gwamnatin jihar. Daga 1976, ya yi aiki a matsayin darektan farko na Jaridu na Jihar Imo (mai wallafa The Nigerian Statesman); darektan na farko na Kamfanin Watsa Labarai na Jiharimo; tsohon kwamishinan kula da Makarantun Jihar Imo; tsohon shugaban Hukumar Gudanar da Asibitin Jihar Abbasan; tsohon kwamitin Gudanarwa na Jami'ar Abia; tsohon memba na Jami'a ta Jihar Abia Dokta Onyike shugaba ne mai daraja sosai wanda ya sake farfado da bukukuwan al'umma da al'adu (kamar bikin Iriji) da ƙungiyoyin ci gaba (kamar Eluama Development Union da Isuikwuato Development Union) kuma ya jagoranci 'ya'ya maza da mata da yawa na Isuikwuado a lokacin rayuwarsa. Ya ba da shawara ga sarakunan gargajiya a ciki da waje na Isuikwuato, da kuma gwamnonin jihohin Imo da Abia. Shi ne Firayim Minista na farko na gargajiya na Obuebere Autonomous Community a Eluama, Isuikwuato, matsayin da ya rike har zuwa mutuwarsa.
  • Ezo Ukandu (15 ga Yuni, 1936 - 8 ga Janairu, 2024) Enyi-na-Obiangwu na Masarautar Dā ta Imenyi . Ya yi aiki a matsayin Shugaban Majalisar Shugabannin gargajiya ta Jihar Abia kuma shi ne Shugaban farko na Majalisar Shugabannin Al'adu ta Kudu maso Gabas.
  • Jerin ƙauyuka a Jihar Abia
  1. Nwakanma, Sunday (2024-04-17). "Kalu renovates schools in Isikwuato local government". Punch Newspapers (in Turanci). Retrieved 2025-06-25.
  2. Nigeria: Abia – Mineral Resources In Abia State – Abia State
  3. Samfuri:Usurped
  4. "Isuikwuato Local Government Area". www.manpower.com.ng. Retrieved 2024-07-22.
  5. Nigeria Daily Vanguard