Omoku
Omoku wani gari ne a Jihar Rivers, Najeriya tare da kimanin mutane 320,000.[1] Tana cikin arewacin jihar, kusa da iyaka da Jihar Delta da Jihar Imo. Shi ne hedkwatar Ogba / Egbema / Ndoni Local Government Area kuma daya daga cikin manyan biranen Mutanen Ogba [2] da Rivers State of Nigeria tare da latitude 5° 20' 37.97 " N da longitude 6° 39' 24.62 " E. Har ila yau shi ne babban birnin kujerar Oba na Ogba ƙasar, da kuma gida ga Kwalejin Ilimi ta Tarayya (Fasaha) .[3] 'Yan asalin suna magana da Ogba na dangin harshen Iboid.[4]
Kamfanonin mai da ke aiki a wurin sun hada da Shell Development Petroleum, Total Exploration & Production Nigeria, da kuma Nigerian Agip Oil Company.[5]An inganta ababen more rayuwa na birnin ta hanyar gina hanyoyin mota biyu, tashar samar da wutar lantarki, da kuma bankuna[6]
Akwai bukukuwa guda biyu da mutanen garin Omoku suke yi mai suna NCHAKA & OKUROSO (masquerade); Ana gudanar da bikin Nchaka ne a karshen watan Nuwamba ko farkon watan Disamba, yayin da ake bikin Okuroso tsakanin watan Janairu zuwa Fabrairu a kowace shekara. Sauran bukukuwan al'adu da aka yi bikin Omoku sun hada da Igba-Ogwe, Ebiam, Egwi-Iji Onube, da Egwu-Ohali. [7]

Go Round F.C.Kungiyar kwallon kafa tana buga gasar firimiya ta Najeriya mafi girma daga 2018. Kungiyar kwallon kafa ce dake garin Omoku, jihar Rivers, Nigeria.[8] Suna buga wasansu na gida a Krisdera Hotel Stadium. [ana tunani hujja] [citation need] Kulob din mallakar Felix A. Obuah ne kuma Ngozi Elechi ce ke jagorantar kungiyar.[9]
Ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]Omoku gida ne ga matakan ilimi daban-daban (firamare, sakandare da sakandare).[ana buƙatar hujja][<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2023)">citation needed</span>]
Makarantun Firamare da Sakandare
[gyara sashe | gyara masomin]- Fantastic International Academy
- Church Of God Seventh Day Academy
- Kings and Queens Schools[ana buƙatar hujja]
- Ogba Comprehensive High School[10]
- BOLYM Wisdom Academy International, Omoku[ana buƙatar hujja]
- Immaculate Comprehensive School [11]
- Community Girls Secondary School Omoku[ana buƙatar hujja]
- Santa Maria High School Omoku[ana buƙatar hujja]
- Gifted-Chosen Model School Omoku
Cibiyoyin da suka fi girma
[gyara sashe | gyara masomin]- Federal College of Education (Technical) Omoku[ana buƙatar hujja]
Bayanan da suka fi shahara;
[gyara sashe | gyara masomin]Wasu fitattun mutane a Omoku sun hada da, Marigayi Farfesa Claude Ake, wanda ya bayar da shawarar tabbatar da adalci a yankin Neja Delta tare da marigayi Ken Saro-wiwa. Ya kasance mai sukar tashe-tashen hankula na siyasa da cin hanci da rashawa a Najeriya da Afirka baki daya. Ya yi imanin cewa za a iya amfani da karfin da ke cikin Afirka yadda ya kamata. [12]
Farfesa Blessing Esuru Ahiauzu. Farfesa ce a karatun Laburare a Jami'ar Jihar Ribas kuma shugabar mata ta farko a Ogbaland. A matsayinta na malami kuma Kirista, ta yi imani da yin amfani da harshen Ogba a matsayin direba na haɗin kai da ci gaba. Ita ce kuma mahaifiyar mawakiya kuma mawaki, Ric Hassani. Da kuma bazawara ga marigayi Okechukwu Ahiauzu. Ta kuma yi aiki a matsayin VC mai rikon kwarya a Jami'ar Jihar Rivers da kuma Ma'aikacin Laburare na Jami'ar. [13]
Ayyuka;
[gyara sashe | gyara masomin]An san mutanen Ogba da farko don kamun kifi da noma.
Addini;
[gyara sashe | gyara masomin]Mutanen Ogba galibi Adventist ne. Kafin zuwan sauran zumuncin addini, sun fara rungumar zumuncin adventist . Don haka yawancinsu daga wannan yanki sune Adventists.
Bayanan da aka ambata
[gyara sashe | gyara masomin]Haɗin waje
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Niger Delta Power Holding Company Limited on LinkedIn: Omoku Power Plant". ng.linkedin.com (in Turanci). Retrieved 2023-05-02.
- ↑ "History of Ndoni". NDONI NATIONAL ASSOCIATION USA, INC. Retrieved 2023-04-25.
- ↑ "African Books Collective: Ali-Ogba, A History of Ogba People". www.africanbookscollective.com. Retrieved 2023-04-25.
- ↑ "Ogba language and alphabet". omniglot.com. Retrieved 2023-05-02.
- ↑ "SPDC – The Shell Petroleum Development Company of Nigeria". www.shell.com.ng (in Turanci). Retrieved 2023-05-08.
- ↑ kgi-admin (2024-02-05). "Power plant profile: Omoku II Power Plant, Nigeria". Power Technology (in Turanci). Retrieved 2025-02-11.
- ↑ Samuel, Afolabi (2022-02-10). "Omoku in Rivers State And All You Need to Know". School Drillers (in Turanci). Retrieved 2023-10-30.
- ↑ "Go Round FC Targets Akwa Utd's Scalp". :::...The Tide News Online:::... (in Turanci). 2018-01-17. Retrieved 2023-04-26.
- ↑ Tide, The (2020-11-20). "Elechi Becomes Go Round FC's Technical Director". :::...The Tide News Online:::... (in Turanci). Retrieved 2023-04-25.
- ↑ "Ogba Comprehensive High School". ochsomoku.business.site (in Turanci). Archived from the original on 2023-04-25. Retrieved 2023-04-25.
- ↑ "IMMACULATE COMPREHENSIVE SCHOOLS OMOKU LTD - RC-1391708 - Nigeria". IMMACULATE COMPREHENSIVE SCHOOLS OMOKU LTD - RC-1391708 - Nigeria (in Turanci). Retrieved 2023-05-04.
- ↑ Esiobu, Chika (2023-09-20). "Recentring Claude Ake in the emerging Pan-African movement". Pan African Review (in Turanci). Retrieved 2025-09-12.
- ↑ "Central Library – Rivers State University" (in Turanci). Retrieved 2025-09-12.