Freedom Nyamubaya
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa |
Uzumba-Maramba-Pfungwe (en) |
| ƙasa | Zimbabwe |
| Mutuwa | 5 ga Yuli, 2015 |
| Karatu | |
| Harsuna | Turanci |
| Sana'a | |
| Sana'a |
ɗan siyasa, marubuci, Mai kare ƴancin ɗan'adam da revolutionary (en) |
Freedom Nyamubaya (1958? - 5 Yuli 2015) mawakiya ce, 'yar rawa, manomiya, mai kare hakkin mata, kuma 'yar juyin juya hali daga Zimbabwe. [1] An san ta a matsayin ɗaya daga cikin mashahuran "mawaƙan soji" na Zimbabwe, tare da tarin waƙoƙin ta guda biyu da aka buga. A lokacin Yaƙin Bush na Rhodesian, ta yi aiki a matsayin ɗaya daga cikin ƴan kwamandojin aikin filin mata. A shekarar 1979, an zaɓe ta a matsayin Sakatariyar Ilimi a taron farko na kungiyar Mata ta Afirka ta Zimbabwe (ZANU). [2]
Rayuwar farko da gwagwarmaya
[gyara sashe | gyara masomin]An haife ta a garin Uzumba da ke yankin Mashonaland ta Gabas, Nyamubaya ta bar makarantar sakandare tana da shekaru 15 yia shiga kungiyar ‘yantar da ‘yancin kai ta Zimbabwe (ZANLA) a lokacin da take tada kayar baya da gwamnatin Rhodesia wadda galibin farar fata ne. [3] Ta yi tafiya zuwa sansanin horar da ZANLA da ke Mozambique, ta yi imanin cewa za ta iya "canza wani abu". [4] A lokacin Yaƙin Bush na Rhodesian, ta kasance ɗaya daga cikin ƴan kwamandojin fagen mata; ko da yake bayan yakin, ta ji takaicin yadda ake yi wa ‘yan daba da aka kora. Ta ci gaba da zama Sakatariyar Ilimi a taron farko na kungiyar Mata ta Afirka ta Zimbabwe (ZANU). [4]
Bayan samun 'yancin kai
[gyara sashe | gyara masomin]Bayan da Zimbabwe ta samu 'yancin kai a shekarar 1980, Nyamubaya ta ci gaba da fafutukar ganin an karfafawa da 'yancin 'yan Zimbabwe. A tsakiyar shekarar 1980s ta kafa kungiyar farar hula ta Gudanar da Ayyukan Koyarwa don Ci gaban Karkara da Ci gaban Birane (MOSTRUD) a Marondera, Zimbabwe. Manufar farko ita ce a taimaka wa 'yan gudun hijira da mutanen da suka rasa matsugunansu sakamakon yakin neman 'yancin kai ta hanyar ba da gyare-gyare, sake haɗewa da horar da dabarun noma don tallafawa rayuwa. [5] Ta ci gaba da jagorantar ƙungiyar har zuwa rasuwarta, tare da haɗewa musamman kan ci gaban karkara, tallafin noma da wasan kwaikwayo ga mata da matasa.
Rubutu da aiki
[gyara sashe | gyara masomin]Freedom Nyamubaya tana da tarin wakoki guda biyu da aka buga, On the Road again: Waƙoƙi Lokacin da Bayan 'Yancin Ƙasar Zimbabwe (Zimbabwe Publishing House, 1985), da Dusk of Dawn (Jarida na Kwalejin, 1995). [3] [6] Ta haɗu da Ndangariro tare da Irene Ropa Rinopfuka Mahamba (Zimbabwe Foundation for Education with Production, 1987). [7] An buga gajeriyar labarinta "Wuri na Musamman" a cikin littafin tarihin Rubutun Har yanzu: Sabbin Labarun daga Zimbabwe (Weaver Press, 2003). [3]
A cikin wakar ta mai suna 'Gabatarwa' da ta On the Road agai, Nyamubaya ta bayyana kudurinta na ci gaba da yaki da zalunci bayan kawo ƙarshen yakin daji: [7] [8]
Nyamubaya wata mawaƙiya ce da ta yi fice a cikin bukukuwan wallafe-wallafe da abubuwan da suka faru a Afirka da ƙasashen waje, ciki har da Poetry Africa on Tour, Satumba 2010 a Harare, Zimbabwe, [9] da kuma 18th International Poetry Festival na Medellín a Colombia a shekarar 2008. [7]
Nyamubaya ta kasance mai sha'awar kiɗan mbira na gargajiya, kuma ta yi wasa a matsayin 'yar wasan rawa, gami da fitaccen mawaƙin duniya Thomas Mapfumo.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ Quist-Arcton, Ofeibea (8 April 2007). "From Zimbabwe, One Voice of 'Freedom'". National Public Radio (NPR). Retrieved 25 May 2016.
- ↑ "Freedom Nyamubaya (Zimbabwe, 1958)". World Poetry Movement. Archived from the original on 1 July 2016. Retrieved 25 May 2016.
- 1 2 3 Staunton, Irene (9 July 2015). "Freedom T.V. Nyamubaya". Poetry International Rotterdam. Archived from the original on 5 August 2016. Retrieved 25 May 2016.CS1 maint: unfit url (link)
- 1 2 Makoni-Muchemwa, Upenyu (19 February 2010). "Freedom education – Interview with Freedom Nyamubaya". Kubatana. Archived from the original on 28 April 2015. Retrieved 25 May 2016.
- ↑ "Zimbabwe's future is bright". Folke Bernadotte Academy. 2015. Archived from the original on 16 June 2016. Retrieved 26 May 2016.
- ↑ "On The Road Again". Poetry International. Archived from the original on 5 August 2016. Retrieved 26 May 2016.CS1 maint: unfit url (link)
- 1 2 3 "Freedom Nyamubaya". Festival Internacional de Poesía de Medellín, Prometeo. July 2008. Retrieved 26 May 2016.
- ↑ "Freedom Nyamubaya: Selections from On the Road Again" (PDF). University of Iowa. 2002. Archived from the original (PDF) on 9 June 2016. Retrieved 26 May 2016.
- ↑ "Poetry Africa on Tour". 23 September 2010. Retrieved 26 May 2016.