Kofa:Zamantakewa

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Jump to navigation Jump to search

Zamantakewa[gyara sashe | Gyara masomin]

Zamantakewa na nufin tarayyan dan Adam a tsakaninshi da mutane yan uwansa da abokansa, kama daga lokacin da yake cin kuruciyar sa har girmansa,Zamantakewa na farawa ne daga kuruciyan yaro ko yazama mai jin Magana ko kuma mara jin maga, Sannan ya shiga samartaka har i zuwa dattijantaka , Alakan mutum da sauran yan uwanshi ne ke nuna cikakkiyar dabi'ar mutum yayin da yake ma'amalantar su ta hanyan yin Magana da Aiki.

Wayewa[gyara sashe | Gyara masomin]

Kalman wayewa ta samo asali ne daga kalman “Wayau” akan cema mutum yawaye ne kadai idan ya iya shiga cikin al’uma daban-daban masu banbancin halayya, dabi’u da kuma al’ada, ya shiga cikinsu ya zauna lafiya,kuma suka ji dadin zama da shi. Ma’ana yanada wayan da zai iya tafiyar da su a bi sa tinaninsu da hangen nesan su. Misali mutum ya zauna cikin hausawa, da yarbawa, da inyamurai, kuma alhali a cikinsu akwai mugaye da nagari da macuta da yan iska da masu hali mai kyau, yana a matsayin dan kusawa, batare da daya daga cikinsu ya iya cutar da shi ba ko shi ya cuce su.kuma yana mai cu kyautata ma’amalarshi dasu, kuma suma suna masu kyautata ma’amalar su da shi. Wannan ita ake cema Zamantakewa ko wayewa, ko ace ma mutum ya waye

Rukunnan wayewa[gyara sashe | Gyara masomin]

  • Ma’amala tattausa: zamtakewa na wayewa na bukatar tattausar ma’amala tsakaninka da kowa yayin cudanya dasu, amman kada ya kasance mutum yayi sanyi da yawa ta yanda kowa zai raina shi. Idan kana ma’amala karinga tautasasawa, in aka tsananta maka na farko ka maida tattausan ma’amala har sai in an tsananta ne sai ka nuna tsayuwan dakan ka, domin kar a rain aka ko kuma a cuce ka.
  • Magana mai dadi: zamtakewa na wayewa na bukatar yin Magana masu taushi da dadin ji a gun kowa.in kana ma mutane Magana mai dadi zasu ringa san ma’amala da kai domin sun san cewa zasu ci dadi a yayin Magana da kai kuma baza su ji haushi ba ko bakin ciki ba.idan mutum ya iya Magana da ma’amala mai kyau to iya wannan ma ya wadatar shi a zamantakewa. A kaurace ma yawan zagi da batsa, domin hakan ba wayewa ba ce.
  • Sutura mai rufe tsiraici da tsafta :zamtakewa na wayewa na bukatar sanya kaya masu kyau, ba lalle sai suna da tsada ba, indai suna da tsafta to yawadatar in kuma akwai hali a iya a siya masu tsadan, amman albazaranci da kudi koda kaya ba wayewa bace illa rashinta. Sannan a ringa kaurace ma yawan sa kayan dasu ka tsufa, domin hakan na kawo raini da kaskanci,
  • Ilimi na Zamantakewa da na addini :zamtakewa na wayewa na bukatar ilimi mai dunbin yawa na Zamantakewa dana boko dana addini. Idan mutum ya samu ilimi to yana kaiwa ne makura a fannnin wayewa, ta yanda baza’a a iya taba shi ba ta kowane fuska
  • Nuna soyayya da boye kiyayya
  • Yawan tinani da nazari


Akasin wayewa[gyara sashe | Gyara masomin]

Akasin wayewa na nufin Kauyanci ko gidadanci ko Iskanci. Mutum yakan rasa wayewa ne idan be iya zama da wasu mutane ba wanda bana yankinshi ba, ko ba al’adarsu daya ba, ko ba dabi’ar su daya ba, ko Addini. Kowanne Yare, addinai, jinsin mutane, masu ilimi da mara sa ilimi na ganin cewa sun waye a cikin zukatan su da maganarsu da suturarsu da halayyarsu.Kuma hakan al’amarin yake. amman inda matsalar take shine; a cikin dukkan jinsin mutanen da muka lissafa akwai wayayyu sannan kuma akwai gidadawa.

  • Misali akan wayayyu daga kowanne jinsi.
  • Bahaushe dan boko”:- Idan dan book ya iya shiga mai kyau na kananan kaya,kuma ya iya Magana da mu’amala da wadanda bay an boko bane, Kaman misalign almajirai(ba masu bara ba)dalibai a musulunci da sauran jinsin mutanen gari. Ya ma’amalance su ma’amala mai kyau a fannin Magana da dabi’a To za’a ce masa yawaye kenan.Amman idan yayi tinanin wai cewa yan boko ne kadai suka waye, saboda haka bazai yi ma’amala da wasu ba sai yan boko to bai waye ba a cikin al’umma ba.
  • Ustazu dan islamiyya” Idan ustazu ya iya shiga mai kyau na manyan kaya, kuma ya iya Magana da mu’amala da wadanda ba ustazai bane, Kaman misalign Yan boko da sauran jinsin mutanen gari. Ya ma’amalance su ma’amala mai kyau a fannin Magana da dabi’a, to za’a ce masa yawaye kenan. Amman idan yayi tinanin wai cewa wai ustazai yan uwansa ne kadai suka iya Magana kuma suke da hali mai kyau, saboda haka bazai yi ma’amala da wasu ba sai ustazai to bai waye ba a cikin al’umma ba.

Alura[gyara sashe | Gyara masomin]

duk wanda yayi tinanin wai cewa jinsin da yake sha’awa ne kadai suka waye to bai wayeba. Sannan iskanci ko bariki ba wayewaba ce ana kiranta da “Rashin wayewa” misali:- Karuwai da mashaya da yan-daba na wannnan zamanin sun kara halaka a cikin gidadanci ta hanyar tinanin cewa indai baka ma’amala da mata a fannin zina ko shaye-shaye, ko karinga nuna cewa kai mai karfi ne ,indai baka hakan kayi ba to baka waye ba kwata-kwata. In suka zo cikin wadanda basa aikata irin abinda suke aikatawa, sai su kasa zama dasu har su ce musu basu waye ba, suna kallan yan boko, da ustazai, da ma’aurata, da yan san zaman lafiya gidadawa. Alhali har yau a wata kasa ko a duniya ba’a taba samun karuwai ko mashaya ko yan daba wanda suka zama shahararrunn mutunen arziki ba. Hasali ma sun manta da cewa karuwanci da iskanci da dabanci duk akan sune ake saka doka a sassan duniya domin kawar da su.