Jump to content

Alieu Ebrima Cham Joof

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Alieu Ebrima Cham Joof
Rayuwa
Cikakken suna Alieu Ebrima Cham Joof
Haihuwa Banjul, 22 Oktoba 1924
ƙasa Gambiya
Mutuwa Bakau (en) Fassara, 2 ga Afirilu, 2011
Yare Joof Family
Karatu
Harsuna Turanci
Sana'a
Sana'a ɗan jarida, Masanin tarihi, marubuci, trade unionist (en) Fassara, ɗan siyasa da political activist (en) Fassara
Kyaututtuka

Alieu Ebrima Cham Joof (22 Oktoba 1924 – 2 Afrilu 2011) wanda aka fi sani da Cham Joof ko Alhaji Cham Joof, (alkalami suna: Alh. A.E. Cham Joof) ɗan tarihin Gambia ne, ɗan siyasa, marubuci, ƙwararren ƙwadago, mai watsa labarai, daraktan shirye-shiryen rediyo. , Masanin leken asiri, Pan-Africanist, malami, marubuci, mai fafutuka kuma dan kishin kasa na Afirka wanda ya yi kira ga Gambiya ta samu yancin kai a lokacin mulkin mallaka.[1][2]

Rayuwar farko

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Cham Joof a ranar 22 ga Oktoban 1924 a titin Griffith 7 (Half-Die) a Bathurst Banjul, babban birnin Gambia. Ya fito daga asalin Serer da Wolof. Shi ne ɗa na uku kuma ɗan babban Ebrima Joof (1887–1949) da Aji Anna Samba (1896 – 9 Afrilu 1977). A bangaren mahaifinsa (iyalin Joof), shi zuriyar Joof[3] ne na Daular Sine da Saloum, da Daular Njie[4] ta Jolof. A bangaren mahaifiyarsa, shi ne babban kakan Tafsir Sa Lolly Jabou Samba - dan jihadi dan Senegambian a karni na 19, mai dabarun soja kuma mai ba da shawara ga Maba Diakhou Bâ kuma daya daga cikin kwamandojin sojojinsa[5]. Cham Joof ya kasance kane ga Barista dan kasar Gambia Alhaji Bai Modi Joof.[6]

Cham Joof ya fara karatun sa ne daf da cika shekaru 12 da haihuwa. Ya halarci zaman St. Mary's a Gidan Firist a 1935. Bayan kammala matakin farko na mahimmin mataki, ya wuce Makarantar Sarakuna ta St. Mary's (St Mary's Anglican School) karkashin jagorancin Reverend John Colley Faye (wanda aka fi sani da Rev. J. C. Faye). Ya kasance a can har zuwa 1940. Bayan ya ci jarrabawar sa ta hudu, ya wuce makarantar St. Augustine's High School (yanzu makarantar sakandare ta St Augustine) tare da fitattun jiga-jigan siyasar Gambia irin su Alhaji Kebba Conteh, M. L Drammeh da Michael Baldeh.[7] Cham Joof ɗan wasan ƙwallon ƙafa ne mai kishi. Yayin da yake makarantar sakandare ta St. Augustine, an zabe shi a matsayin mai tsaron gida na Makarantar. Abubuwan da ya fi so sun haɗa da tarihi da karatun addini. Ya kammala karatunsa a shekarar 1945 wanda ya yi daidai da karshen yakin duniya na biyu. Bayan kammala karatunsa, ya sami aiki tare da CFAO (Compagnie Française de l'Afrique Occidentale) inda ya yi aiki a matsayin magatakardar kasuwanci har zuwa 1962.[8]

  1. "TRIBUTE TO ALHAJI A.E. CHAM JOOF". Foroyaa. 16 May 2011. Archived from the original on 3 October 2011.
  2. Joof, Alh. A. E. Cham. Gambia, the land of our heritage, p. 2.
  3. Joof is spelled Diouf – the French spelling in Senegal
  4. Njie is spelled Ndiaye in Senegal
  5. Joof, Alh. A. E. Cham. Gambia, the land of our heritage, p. 2
  6. Joof, Alhaji. A.E. Cham, "Gambia, Land of our heritage" Editor:Baba Galleh Jallow, (1995), p. i
  7. "TRIBUTE TO ALHAJI A.E. CHAM JOOF". Foroyaa. 16 May 2011. Archived from the original on 3 October 2011.
  8. "TRIBUTE TO ALHAJI A.E. CHAM JOOF". Foroyaa. 16 May 2011. Archived from the original on 3 October 2011.