Jump to content

Hakkokin al'adu

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Hakkokin al'adu
Bayanai
Ƙaramin ɓangare na Hakkokin Yan-adam
Bangare na Hakkin tattalin arziki, zamantakewa da al'adu da Al'ada
taswirar al'adu

Hakkin al'adu hakkoki ne da suka shafi jigogi kamar harshe; samar da al'adu da fasaha; shiga cikin rayuwar al'adu; al'adun al'adu, haƙƙin mallaka; haƙƙin marubuci; 'yan tsiraru da samun dama ga al'adu. Yunkurin kare hakkin al'adu ya jawo hankali don kare haƙƙin kungiyoyin mutane, ko al'adunsu, a cikin irin wannan hanyar da yunkurin kare haƙƙin ɗan adam ya jawo hankali ga bukatun mutane a duk duniya.

Kare al'adu

[gyara sashe | gyara masomin]

Hakkin al'adu hakkoki ne da suka shafi fasaha da al'adu, dukansu an fahimta a babban ma'ana. Manufar waɗannan haƙƙoƙin ita ce tabbatar da cewa mutane da al'ummomi suna da damar yin amfani da al'ada, sanin kansu, kuma suna iya shiga cikin al'adun zaɓin su. Hakkin al'adu haƙƙin ɗan adam ne waɗanda ke da niyyar tabbatar da jin daɗin al'adu da abubuwan da ke ciki a cikin yanayin daidaito, mutuncin ɗan adam da rashin nuna bambanci.

Da yake mai da hankali kan adana al'adu a matsayin ƙarshen kanta kuma ya fi kan cikar dangantakar "muhalli" tsakanin kungiyoyin al'adu kamar yadda ake amfani da ma'amala mai kyau da kuma yiwuwar sauya al'adun al'adu, Meyjes ya ba da shawarar kalmomin musayar "al'adun al-adu", [1] "al'adu na al'adu" [2] da Adalci tsakanin al'adu - wanda ya bayyana a matsayin ka'idar karɓar ƙa'adun alƙalai da ayyukan 'yan tsiraru, a cikin hanyar haƙƙirarun al'umma, ko ƙimar al'umma da ke damuwa, al'umma.[3]

Adana al'adun 'yan tsiraru

[gyara sashe | gyara masomin]

Hakkin al'adu na kungiyoyi suna mai da hankali kan 'yan tsiraru na addini da kabilanci da kuma al'ummomin 'yan asalin da ke cikin haɗarin ɓacewa. Hakkin al'adu sun haɗa da ikon rukuni na adana hanyar rayuwarta, kamar kiwon yara, ci gaba da harshe, da tsaro na tushen tattalin arzikinta a cikin al'umma, wanda yake.

Yunkurin kare hakkin al'adu ya shahara saboda yawancin ilimin al'adu na gargajiya yana da darajar kasuwanci, kamar maganin kabilanci, kayan shafawa, tsire-tsire masu noma, abinci, al'adun gargajiya, zane-zane, sana'o'i, waƙoƙi, rawa, kayan ado, da al'ada. Nazarin al'adun gargajiya na iya bayyana shaidu game da tarihin ɗan adam kuma ya ba da ƙarin haske game da asalinmu da ci gaban al'adu na gaba. Koyaya, nazarin, rabawa, da kasuwanci na irin waɗannan al'adun al'adu na iya zama da wahala a cimma ba tare da keta haƙƙin al'adu ba na waɗanda suke cikin wannan al'ada. Cinikin Kasuwanci na al'adu 'yan tsiraru na iya haifar da batutuwan da suka shafi cinikin al'adu, kamar keta haƙƙin mallaka na al'adu da kuma kuskuren wakiltar al'adun al'adu.[4]

Al'adun da ba a gani ba

[gyara sashe | gyara masomin]

s.[5]Kiyaye al'adun tsiraru ya haɗa da kariyar gadon al'adun da ba a taɓa gani ba, waɗanda ba su da abubuwan al'adu kamar ayyuka, harshe, hankali, ruhi, da tsarin ƙima. Wadannan abubuwan da ba na kayan abu ba an gane su a matsayin masu mahimmanci, musamman, kuma na kwarai ga rukunin al'adu, kuma ana maimaita su akai-akai kuma ana watsa su zuwa tsararraki masu zuwa.

  1. Meyjes 1999
  2. Meyjes 2012
  3. Meyjes 2012
  4. Cruz, Angela Gracia; Seo, Yuri; Scaraboto, Daiane (2023-04-03). "Between Cultural Appreciation and Cultural Appropriation: Self-Authorizing the Consumption of Cultural Difference". Journal of Consumer Research. 50 (5): 962–984. doi:10.1093/jcr/ucad022.
  5. Lenzerini, Federico (2011-02-01). "Intangible Cultural Heritage: The Living Culture of Peoples". European Journal of International Law. 22 (1): 101–120. doi:10.1093/ejil/chr006.