Ola Balogun
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa | Aba, 1 ga Augusta, 1945 (80 shekaru) |
| ƙasa | Najeriya |
| Karatu | |
| Makaranta |
King's College, Lagos Université Cheikh Anta Diop (en) (1962 - 1963) University of Caen Normandy (en) (1963 - 1966) Institut des hautes études cinématographiques (en) (1966 - 1968) |
| Harsuna |
Faransanci Pidgin na Najeriya |
| Sana'a | |
| Sana'a | darakta da marubin wasannin kwaykwayo |
| Employers | Jami'ar Obafemi Awolowo |
| Muhimman ayyuka | Black Goddess |
| IMDb | nm0051059 |
Ola Balogun (an haife shi a ranar 1 ga watan Agustan shekara ta 1945) ɗan fim ne kuma Marubucin rubutun Najeriya. Ya kuma shiga Masana'antar kiɗa ta Najeriya a shekara ta 2001. Balogun, wanda ke yin fina-finai sama da shekaru talatin, yana daga cikin ƙarni na farko na masu shirya fina-fukkuna Na Najeriya.[1]
Balogun ta yi karatun fim a [./Institut_des_hautes_études_cinématographiques Alfa" rel="mw:WikiLink" title="Institut des hautes études cinématographiques">Cibiyar Nazarin Cinematography] . Shekaru bayan kammala karatunsa, ya rubuta takardar digirin digirinsa a kan fina-finai.[2] Bayan ya dawo Najeriya a shekarar 1968, ya shiga ma'aikatan Sashin Fim na Najeriya, wanda ke karkashin gwamnatin Ma'aikatar Bayanai, sannan daga baya ya yi aiki a Gidan Tarihi na Kasa da Jami'ar Obafemi Awolowo. Fim din farko na Balogun sun kasance gajerun takardun shaida: One Nigeria da aka fitar a 1969, Les Ponts de Paris (1971), Fire In the Afternoon (1971), Thundergod (1971), Nupe Masquerade (1972), In the Beginning (1972), da Owuama, A New Yam Festival (1973). [2] Fim dinsa A farkon shi ne Alfa, fim din da ba shi da kuɗi sosai wanda aka fitar a shekarar 1972 lokacin da yake a Ife.[2] A shekara ta 1973, ya kafa kamfaninsa na fim mai zaman kansa, Afrocult Foundation, wanda ya fitar da fina-finai na gaba. Wanda ya biyo baya ga Alpha shine Vivre, wanda aka saki a shekara ta 1974, sannan kuma Nigersteel, aikin da gwamnati ke tallafawa. A shekara ta 1975, ya fitar da Amadi, fim din Harshen Igbo.[2] Ayyukansa na gaba shine jagorantar da samar da Ajani Ogun, fim na yaren Yoruba tare da haɗin gwiwa tare da Duro Ladipo kuma yana da Ade Love . Fim din ya kasance babban ofishin jakadancin kuma shahararren Ajani Ogun ya tada bayanan Balogun a cikin fim din fim da shugabanci a cikin kasar. Kodayake fim dinsa na gaba Musik Man bai sami karbuwa sosai daga masu sauraro ba, aikin da ya biyo baya, Ade Love's Ija Ominira, ya sami shahara.[2] Balogun ya bi Ija Ominira tare da A Deusa Negra (1978), samar da Portuguese-Nijeriya, sannan Aiye (1980), tare da Hubert Ogunde, da Orun Mooru (1982) tare da Moses Olaiya .
Rayuwa ta farko da ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Balogun a shekara ta 1945 a Aba, doka-linkid="94" href="./Nigeria" id="mwSA" rel="mw:WikiLink" title="Nigeria">Najeriya, ga iyayen Yoruba. Mahaifinsa ya yi aiki a matsayin lauya a Aba har zuwa mutuwarsa lokacin da Balogun ke da shekaru 12. Harshen farko da Balogun ya koya magana shi ne Ibo.[1] Ya halarci Makarantar Kristi Sarki, Aba, daga 1951 zuwa 1957, sannan ya tafi Kwalejin Sarki, Legas. Ya yi karatu a Jami'ar Dakar daga 1962 zuwa 1963, a Jami'an Caen a Faransa (1963-66), kuma a Institut des hautes études cinématographiques (daga 1966 zuwa 1968), inda Christopher Miles ya kasance ɗan ɗalibi.
Farkon aiki
[gyara sashe | gyara masomin]Balogun ya koma Najeriya a lokacin Yaƙin basasar Najeriya kuma a wani lokaci Najeriya ba ta da masana'antar fina-finai ta asali. A shekara ta 1969, ya kasance marubuci tare da sashin fim na Ma'aikatar Bayanai ta Tarayyar Najeriya kafin a tura shi zuwa Paris a matsayin mai ba da labarai na ofishin jakadancin Najeriya a can, kuma a Paris, ya buga wasan game da Shango. Ya kuma koma Najeriya kuma yana da alaƙa da Cibiyar Nazarin Afirka a Jami'ar Ife .
Shirin farko na Balogun shine One Nigeria (1969), wani shirin fim game da ra'ayinsa game da yakin basasar Najeriya . A tsakiyar yakin, Balogun ya bi ƙungiyar masu lura da Faransa zuwa fagen yaƙi, inda ya ga lalacewar da yaƙin ya haifar. Takardun shaida na One Nigeria da Eastern Nigeria Revisited sun rinjayi ra'ayinsa game da yakin. Wani majagaba na yin fim na Najeriya, Balogun ya samar da fina-finai na farko a farkon shekarun 1970. Fim dinsa na 1981 For Freedom! an shigar da shi cikin bikin fina-finai na kasa da kasa na 12 na Moscow.[3]
A shekara ta 1973, ya kafa Gidauniyar Afrocult, kamfani mai zaman kansa.
Ayyukan fim
[gyara sashe | gyara masomin]Bayan samar da shirye-shirye, Balogun ya samar da Alfa, fim mai matsakaici game da wani ɗan gudun hijirar Afirka a Paris. Sakamakon sa shine Vivre, labarin da ba na almara ba ne game da abokinsa wanda ya zama nakasassu sakamakon hatsari. Bayan Vivre, gwamnati ta ba da izini ga Balogun don samar da Nigersteel, fim game da matakin masana'antu na Najeriya. Ayyukan fim dinsa na gaba sun shafi batun rungumar da kuma watsi da al'adun Afirka da al'adarsu a cikin neman burin nan gaba. Wannan fim din, Amadi, wanda aka fitar a shekara ta 1975, fim ne na harshen Igbo game da wani mutum da ke komawa ƙauyen bayan ya sami iyakantaccen nasara da ɗan gamsuwa a birnin Legas. A cikin ƙauyen, ya yi amfani da ilimin da ƙwarewar da aka koya don inganta amfani da fasahar noma ta zamani. Fim din ya bunƙasa sabon wuri a cikin fina-finai na Najeriya a matsayin fim na farko mai tsawo a cikin harshen Igbo.[2] Fim din ya sami nasara a Gabashin Najeriya amma ya iyakance nasara a wasu wurare.
Ajani Ogun, fim na farko na yaren Yoruba na Balogun wani kiɗa ne da aka saki a cikin nau'in celluloid a 1975. Fim din yana da Ade Love a matsayin jagora, yayin da yawancin ma'aikatan suka fito ne daga ƙungiyar wasan kwaikwayo ta Duro Ladipo. Balogun ya kai ga masu sauraro da yawa tare da Ajani Ogun kuma nasarar fim din ta haifar da karuwa a cikin karɓar wasan kwaikwayo na mataki da Yoruba ke yi a cikin fina-finai masu tsawo. Bayan nasarar Ajani Ogun, aikinsa na gaba shine Musik Man, fim din da aka samar a cikin pidgin da Ingilishi don isa ga masu sauraro da yawa. Koyaya, fim ɗin bai sami nasarar kuɗi ba.[2] Balogun ya dawo tare da 'Ija Ominira', wanda aka daidaita da littafin Adebayo Faleti, Omo Olokun Esin, wanda ƙungiyar wasan kwaikwayo ke yi a kan mataki. An samar da fim din ne tare da hadin gwiwar Ade Love, babban dan wasan kwaikwayo a Ajani Ogun; Ade Love shi ne kuma babban dan wasan a Ija Ominira . Akwai matsalolin yin fim tsakanin Balogun da Ade Love a kan saitin Ija Ominira, maza biyu suna da ƙananan rashin jituwa game da jagorancin fim din. Balogun ya bi Ade Love's Ija Ominira tare da A Deusa Negra, wanda aka fi sani da Black Goddess, wanda ya rubuta kuma ya ba da umarni; aikin haɗin gwiwar Najeriya ne da Brazil wanda Embrafilm na Brazil ya rarraba. Wani furodusa na Brazil ya ga wasu ayyukan da Balogun ya yi a baya kuma ya nemi ya harbe sabon fim a Brazil. Duk da wasu tashin hankali da ƙalubalen kuɗi, ya kammala fim din a shekarar 1978.
A cikin Aiye (1979), Balogun ya faɗaɗa wasan kwaikwayo na daya daga cikin shahararrun ayyukan Hubert Ogunde a cikin fim mai tsawo. Taken fim din labari ne na gargajiya game da gwagwarmaya tsakanin nagarta da mugunta. Mai kyau shine firist na gargajiya ko Babalawo kuma mugayen haruffa sune mayu a ƙauyen.[2] Aiye, wanda ya dauki ma'aikatan wasan kwaikwayo na Yoruba da yawa da wasu ma'aikatan fasaha daga Black Goddess, nasara ce ta kudi, kodayake kamar yadda yake tare da Ija Ominira, Balogun da Hubert Ogunde, babban ɗan wasan kwaikwayo da kuma mai haɗin gwiwa, suna da wasu rashin jituwa game da jagorancin fim din.
A cikin shekarar 1980, Balogun ya samar da Cry Freedom (wanda ake kira Haraka a baya), tare da Prunella Gee da Albert Hall a cikin manyan matsayi. An harbe fim din a Ghana, kuma Balogun ya yi amfani da wasu masu fasaha, kamar Jose Medeiros, wanda a baya ya yi aiki tare da shi a kan A Deusa Negra . Cry Freedom, wanda Meja Mwangi's Carcase for Hounds ya yi wahayi zuwa gare shi, game da tashin hankali ne wanda ya haifar da yakin basasa a wata ƙasa ta Afirka. Fim din ya sami magoya baya tsakanin masu ilimi na Najeriya, amma bai yi kira ga masu sauraro ba.[2]
Haɗin gwiwar Balogun tare da Musa Olaiya, wanda aka fi sani da Baba Sala, babban kasafin kuɗi ne Orun Mooru (Heaven is Hot). Bayan haka, Balogun ya daina aiki tare da manyan 'yan wasan kwaikwayo daga ƙungiyar wasan kwaikwayo ta Yoruba. A shekara ta 1982, ya saki Money Power
Rayuwar siyasa
[gyara sashe | gyara masomin]Balogun ya kasance memba na Ofishin Siyasa na Shugaba Babangida amma ya yi murabus saboda damuwa game da hanyar cimma burin ofishin. [Tushen da aka buga da kansa] [self-published source]
Balogun has been a regular attendee at FESPACO (the Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou).[ana buƙatar hujja][<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2021)">citation needed</span>]
Hotunan fina-finai
[gyara sashe | gyara masomin]| Shekara | Fim din | Daraktan | Mai gabatarwa | Marubuci |
|---|---|---|---|---|
| 1972 | Alfa| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | |||
| 1975 | Ajani Ogun| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | |||
| 1975 | Amadi| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | |||
| 1976 | Mutumin Musik| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | |||
| 1978 | Ija Ominira| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | |||
| 1978 | Black Goddess| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | ||
| 1979 | Aiye| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | |||
| 1981 | 'Yanci na kuka| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | |||
| 1982 | Ikon Kuɗi| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | |||
| 1982 | Orun Mooru| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | |||
| 1988 | Kogin Neja, Black Mother| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | |||
| 1993 | Magic na Najeriya| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | |||
| 1994 | Inda ake nufi Barbados| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | |||
| 1998 | Alloli na Afirka a Brazil| style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee | style="background:#9F9;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-yes"|Ee |
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ 1.0 1.1 "Ola Balogun". Modern Ghana. Retrieved 29 September 2009. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "modernghana" defined multiple times with different content - ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 Ukdike 1989.
- ↑ "12th Moscow International Film Festival (1981)". MIFF. Archived from the original on 21 April 2013. Retrieved 25 January 2013.
Tushen
[gyara sashe | gyara masomin]Haɗin waje
[gyara sashe | gyara masomin]- Ola Balogun on IMDb
- MUBI.com/cast/ola-balogun" id="mwAao" rel="mw:ExtLink nofollow">Ola Balogun a MUBI
- "Ola Balogun, majagaba na fina-finai na Najeriya", Arsenal Cinema, Janairu 2017.