Idrissa Ouédraogo
|
| |
| Rayuwa | |
| Haihuwa |
Banfora (en) |
| ƙasa | Burkina Faso |
| Mutuwa | Ouagadougou, 18 ga Faburairu, 2018 |
| Karatu | |
| Makaranta |
Institut des hautes études cinématographiques (en) |
| Harsuna | Faransanci |
| Sana'a | |
| Sana'a | darakta, marubin wasannin kwaykwayo da mai tsara fim |
| Muhimman ayyuka |
Yaaba Tilaï Kadi Jolie (en) |
| Kyaututtuka | |
| IMDb | nm0653458 |
Idrissa Ouédraogo (21 ga watan Janairun shekara ta 1954 - 18 ga watan Fabrairun shekara a shekara ta 2018) ta kasance Mai shirya fim-Tilai a Burkinabé . Ayyukansa sau da yawa suna bincika rikici tsakanin rayuwar karkara da birni da al'ada da zamani a asalinsa Burkina Faso da sauran wurare a Afirka. An fi saninsa da fim dinsa mai suna Tilaï, wanda ya lashe Grand Prix a bikin fina-finai na Cannes na 1990 da Samba Traoré (1993), wanda aka zaba don kyautar Silver Bear a bikin fina'a na duniya na Berlin na 43.
Rayuwa ta farko da ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Idrissa Ouédraogo a Banfora, Upper Volta (yanzu Burkina Faso ), a shekarar 1954. [1] Ya girma a garin Ouahigouya a yankin arewacin ƙasarsa, kuma a shekarar 1976 an ba shi digirin farko na Fasaha. [2] Domin tabbatar da rayuwa mai kyau, iyayensa manoma sun tura shi zuwa Ouagadougou don ƙarin ilimi, inda ya halarci Cibiyar Nazarin Sinima ta Afirka ( Institut Africain d’Etudes Cinématographiques ) ya kammala karatunsa a shekarar 1981 tare da digiri na biyu. Bayan ya yi karatu a Kiev a Tarayyar Soviet, ya koma Paris, inda ya kammala karatunsa daga Institut des hautes études cinématographiques (IDHEC) a shekarar 1985 tare da DEA daga Sorbonne . [1] [2] [3]
Farkon aiki
[gyara sashe | gyara masomin]Bayan kammala karatunsa daga IAFEC a 1981, Ouédraogo ya kafa kamfaninsa na fim mai zaman kansa, "The Future of Films", wanda ya zama "Les Films de la Plaine".[2] A cikin 1981, kafin ya koma Kiev, ya yi aiki a Darakta na Fim na Burkina Faso (Direction de la Production Cinématographique du Burkina Faso), inda ya jagoranci gajerun fina-finai da yawa.[2]
A cikin gajeren gajeren sa, Pourquoi (1981), wani mutum yana mafarkin kashe matarsa, amma bai tabbata ba idan mafarki ne ko gaskiya. Ouédraogo ya biyo bayan wannan tare da wani gajeren fim, Poko (1981), wanda ya lashe kyautar gajeren fim a bikin fina-finai da talabijin na Panafrican na Ouagadougou (FESPACO) na wannan shekarar. Poko ta bi wata budurwa mai juna biyu wacce ta mutu bayan ta kasa isa wuraren kiwon lafiya yayin da ake jigilar ta a kan karusa. Fim din ya nuna gaskiyar cewa duk da biyan harajin su, matalauta suna samun taimako kaɗan a cikin bukatun yau da kullun daga gwamnati. Wannan ya biyo bayan gajeren Les Écuelles ("The Platters"; 1983), Les Funérailles du Larle Naba, ("Larle Naba's Funeral"; 1984), Ouagadougou, Ouaga deux roues ("Ouagadougou", Ouaga Two Wheels"; 1985) da Issa le tisserand ("Issa the Weaver"; 1985). Takaitaccen gajeren sa na karshe shi ne Tenga (1985), wanda ke bincika wani ɗan ƙauye wanda bayan ya koma birni, ya koma garinsu. A cikin waɗannan gajerun fina-finai Ouédraogo ya bincika jigogi da dabarun fim waɗanda zai dawo a cikin fina-fakka na gaba.
Hotuna masu ban sha'awa
[gyara sashe | gyara masomin]An karɓi fasalin farko na Ouédraogo, Yam Daabo ("The Choice"; 1986) sosai, kuma yana mai da hankali kan shawarar dangin karkara na ci gaba da dogaro da taimako ko motsa wuri kuma ya zama mai wadatar kansa. Fim dinsa na farko da ya sami rarraba mafi girma shine Yaaba ("Kakar"), wanda ya lashe kyaututtuka a bukukuwa, gami da Kyautar FIPRESCI a Cannes, kuma an nuna shi a duniya, sananne ne saboda kyakkyawa da sauƙi. Duk da shahararsa, masu sukar sun ji Yaaba ba ta da kyakkyawar fahimta game da batutuwan da suka shafi rayuwar ƙauyen.[4]
Fim dinsa na gaba Tilai ("A Question of Honour") ya lashe Grand Prix a bikin fina-Tilai na Cannes na 1990. [5] Tsakanin wani lokaci na canji a cikin Al'adun Mòoré, inda rayuwar 'ya'yan iyali ke ragargajewa ta hanyar bin al'ada a cikin duniyar zamani mai saurin canzawa. Nasarar Yam Daabo da Tilaï sun sanya matsin lamba a kan Ouédraogo don samar da wani nasarar kasa da kasa, kuma an yi fim dinsa na gaba Karim da Sala don a nuna shi a bikin fina-finai da talabijin na 12 na Panafrican na Ouagadougou (FESPACO) kuma ba a karɓa da kyau ba kuma ya sha wahala daga rarraba mara kyau.[6] Samba Traoré (1993), ya koma jigogi na rayuwar karkara da birni, al'ada game da canji kuma an karbe shi da kyau, ana zabarsa don Silver Bear a bikin fina-finai na duniya na Berlin na 43. [7] Ouédraogo ya bi Samba Traoré tare da The Heart's Cry (Le Cri du cœur; 1994), Kini da Adams (1997), Anger of the Gods (La Colère des dieux; 2003) da Kato (2006).
An soki fitarwar Ouédraogo kamar yadda yake mai da hankali sosai kan yin kira ga masu sauraro a Afirka da Yamma. Françoise Pfaff ya ambaci Ouédraogo, daga cikin ƙungiyar daraktocin Afirka, a matsayin mai ba da labari wanda ke da sha'awar yin fim na wuraren karkara na Afirka, kamar "hotuna masu ban sha'awa na mata suna yin millet ko masara". Ra'ayin Pfaff shine cewa aikin Ouédraogo ya mai da hankali sosai ga masu sauraron da ba na Afirka ba kuma yana ware masu kallo na Afirka.[8] A cikin karewa, Sharon A. Russell ta yi jayayya cewa Ouédraogo dole ne koyaushe ya yi la'akari da bukatun darektan da ke son ci gaba da yin fim a Afirka, kuma cewa kudade don fim na gaba shine fifiko kuma shi mutum ne mai basira yana yin fina-finai a cikin yanayi mai wahala.[6]
Rayuwa da mutuwa daga baya
[gyara sashe | gyara masomin]A watan Fabrairun 2015, Ouédraogo ya sanar da jim kadan kafin bude bikin fina-finai da talabijin na Pan-African na 24 na Ouagadougou (FESPACO) burinsa na jagorantar "wani muhimmin fim" kan mulkin mallaka na kasashen waje na nahiyar Afirka, gwagwarmayar adawa da mulkin mallaka da manyan mutane na wannan motsi.[9] A lokacin wata hira da aka yi da Le Monde a watan Maris na shekara ta 2015, Ouédraogo ya jaddada abin da ya yi imanin cewa batutuwa uku ne da ke fuskantar masana'antar fina-finai ta Burkina Faso. Daga cikin waɗannan batutuwan akwai rashin isasshen ilimi da ƙwarewa idan ya zo ga fim. Rashin kudade da rashin kasuwar gida sune sauran matsalolin da ya ambata. A cikin 'yan shekarun da suka gabata, dangin Ouédraogo sun lura da takaici a cikin fina-finai na Afirka na zamani saboda abin da ya ɗauka ya zama rashi a cikin baiwa da kuma hanyar samarwa.
Da misalin karfe 5:30 na safe GMT a ranar 18 ga Fabrairu 2018, Ouédraogo ya mutu a asibitin Bois a Ouagadougou yana da shekaru 64 sakamakon "rashin lafiya" da ba a bayyana ba, bisa ga wata sanarwa ta UNCB (Union nationale des cinéastes du Burkina). [10][11] Ba da daɗewa ba bayan mutuwarsa, shugaban Burkinabé Roch Marc Christian Kaboré ya ce ƙasarsa "ta rasa mai shirya fina-finai mai basira sosai".[12] A ranar 20 ga Fabrairu, an binne shi a Kabari na Gounghin . A kan hanyarsa zuwa can, bikin jana'izar ya tsaya a wurin Monument of African Filmmakers a Place des Cinéastes, kusa da Oagadougou City Hall, inda magajin garin ya tuna da shi. Daga nan sai motar ta tsaya a gaban ƙofar FESPACO. 'Yan siyasa, masu addini da masu zane-zane sun halarci taron, inda aka ba shi jana'izar soja.[13]
Hotunan fina-finai
[gyara sashe | gyara masomin]Gajeren lokaci
[gyara sashe | gyara masomin]| Shekarar fitarwa | Taken |
|---|---|
| 1981 | Me ya sa? (Me ya sa?) |
| 1981 | Poko |
| 1983 | Les Écuelles (The Platters) |
| 1983 | jana'izar Larle Naba (Larle Naba's Funeral) |
| 1984 | Ouagadougou, Ouaga ƙafa biyu (Ouagadougou), Ouaga ƙafa Biyu) |
| 1984 | Issa mai zane (Issa mai zane) |
| 1985 | Tenga |
| 1991 | Obi |
| 1994 | Afirka, Afirka ta (Afirka, Afirka ta) |
| 1996 | Samba da Leuk Rabbit |
| 1994 | Gorki |
| 1997 | Wadanda aka ware a cikin fina-finai (The Outcasts of Cinema) |
| 2001 | Yanayin Sahel |
| Tushen: | |
Fim din
[gyara sashe | gyara masomin]| Release year | Title |
|---|---|
| 1987 | Yam Daabo (The Choice) |
| 1989 | Yaaba (Grandmother) |
| 1990 | Tilaï (The Law) |
| 1991 | Karim and Sala |
| 1993 | Samba Traoré |
| 1994 | Le cri du cœur (The Heart's Cry) |
| 1997 | Kini and Adams |
| 2003 | La colère des dieux (Anger of the Gods) |
| 2006 | Kato Kato |
| Source: | |
Shirye-shiryen talabijin
[gyara sashe | gyara masomin]- Tsakanin itace da yumbu (1999)
- Kadi Jolie (2001) [12]
Sashe
[gyara sashe | gyara masomin]- Haske da Kamfanin (1995)
- 11'09"01 Satumba 11 (2002)
Dubi kuma
[gyara sashe | gyara masomin]Bayanan da aka ambata
[gyara sashe | gyara masomin]- 1 2 "Idrissa Ouédraogo". africultures.com/ (in Faransanci). Archived from the original on 21 October 2016. Retrieved 20 October 2016.
- 1 2 3 4 "Idrissa Ouédraogo". leaders-afrique.com (in Faransanci). Archived from the original on 1 January 2017. Retrieved 20 October 2016. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "Leaders Afrique" defined multiple times with different content - ↑ "About the director – Biography: Idrissa Ouedraogo". africanfilmny.org. Archived from the original on 21 October 2016. Retrieved 20 October 2016.
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedRussell1998-112 - ↑ "Festival de Cannes: Tilaï". festival-cannes.com. Archived from the original on 4 October 2012. Retrieved 4 August 2009.
- 1 2 Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedRussell1998-113 - ↑ "Berlinale: 1993 Prize Winners". berlinale.de. Archived from the original on 17 July 2014. Retrieved 5 June 2011.
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedUkadike1994 - ↑ "Idrissa Ouédraogo: "J'ai envie de faire un grand film sur la pénétration coloniale"". Les Echos du Faso. 26 February 2018. Retrieved 25 February 2018.
- ↑ Talabot, Jean (18 February 2018). "Le réalisateur burkinabé Idrissa Ouedraogo est mort". AFP via Le Figaro. Retrieved 25 February 2018.
- ↑ Deguenon, Vincent (18 February 2018). "Burkina-Faso : le baobab du cinéma africain Idrissa Ouédraogo a cassé sa pipe". Benin Web TV. Archived from the original on 25 February 2018. Retrieved 25 February 2018.
- 1 2 "Burkina Faso: mort du cinéaste Idrissa Ouédraogo". RFI. 18 February 2018. Archived from the original on 24 February 2018. Retrieved 24 February 2018. Cite error: Invalid
<ref>tag; name "RFI" defined multiple times with different content - ↑ Ouédraogo, Dimitri (21 February 2018). "Cinéma : Idrissa OUEDRAOGO repose désormais au cimetière municipal de Gounghin". LeFaso.net. Retrieved 25 February 2018.