Kaduna (kogi)

Kaduna
General information
Tsawo	550 km
Labarin ƙasa
Tsarin Daidaiton Labarin Kasa	9°41′28″N 8°43′54″E
Bangare na	Afirka Najeriya Jahar Kaduna Zaria
Kasa	Najeriya
Hydrography (en)
Tributary (en)	duba Q108196339 en (mul)
Watershed area (en)	66,300 km²
Ruwan ruwa	Niger basin (en)
River mouth (en)	Nijar

Kogin Kaduna.

Kogin Kaduna magudanar ruwa ne na kogin Neja wanda ke bi ta tsawon kilomita 550 (340 mi) ta Najeriya. Ya samo sunansa daga kadawa da ke zaune a cikin kogin da kewaye. Kaduna a yare na asali, wato Hausa, ita ce kalmar “crocodiles” yayin da a yankin yaren Nupe, inda yankin kudancin kogin ke ratsawa, wanda ya hada da mahadarsa da Nijar, ana kiran kogin Lavun.

Hakika

Kogin kaduna yana farawa ne daga arewa maso yamma daga tushensa a jihar Filato a Jos Plateau mai nisan kilomita 29 (mita 18) kudu maso yammacin garin Jos. Daga nan sai ya kwararo zuwa cikin jihar Kaduna (wanda aka sanya wa sunan kogi) inda ya canza hanyarsa zuwa kudu maso yamma ya ratsa babban birninta na Kaduna wanda ya rabu zuwa yankin arewa da kudu. Kogin ya ci gaba da zuwa jihar Neja (wanda ake kiransa da sunan kogin Neja), ba da jimawa ba sai aka datse shi, daga farko a Shiroro, sannan kuma a Zungeru, ya samar da manyan tafkunan ruwa guda biyu, kafin ya yi wani kaifi mai kaifi zuwa kudu sannan ya nufi kudu ya hadu da kogin Neja a mashigar kudu da Bida. Yawancin tafarkinsa yana ratsawa ne ta cikin buɗaɗɗen daji na savanna, amma sashinsa na ƙasa ya yanke kwazazzabai da yawa sama da hanyar shiga cikin faɗuwar ambaliyar ruwa ta Nijar. Ana amfani da kogin wajen kamun kifi da safarar kayan amfanin gida.

Gurbacewa

An danganta sharar gari da sharar masana'antu da yanayin zafi da yawan ƙarfe a cikin kogin Kaduna (Arah, 1985). Sharar da masana’antu da ba a kula da su ba kai tsaye ko a kaikaice ake zubawa a cikin magudanan ruwa na kogin Kaduna, an tabbatar da cewa su ne tushen gurbacewar muhalli.

Ambaliyar ruwa

Sakamakon ambaliya da ake ta fama da shi a Kaduna, gwamnatin tarayya ta kafa aikin dakile ambaliya. A shekarar 2022, ambaliya daga kogin Kaduna ta haifar da hasarar dukiya mai yawa a yankin. A watan Nuwambar 2022, wasu matasa biyu masu suna Zakariya Aliyu Yahaya da Yusuf Abdullahi, masu shekaru 17 da 16 a Makarantar Sakandare ta Gwamnati da ke Zariya, an ruwaito sun nutse a ruwa a lokacin da suke ninkaya a Kogin Mutuwa da ke Kaduna.

Yanayi

Yanayin zafin shekara a Kaduna yana 25.2 ° C | 77.4 °F. Kusan 998 mm | 39.3 inch na hazo yana faɗuwa kowace shekara. A tsawon shekara, yawan zafin jiki ya bambanta daga 55 ° F zuwa 95 ° F kuma yana da wuya a kasa 50 ° F ko sama da 102 ° F. Saboda kusancinsa zuwa ga ma’auni.

Lokacin damina yana da dumi, zalunci, da ɗimbin yawa kuma lokacin rani yana da zafi kuma wani ɓangare na girgije. Yana da matukar wahala a kwatanta rani a Kaduna tabbatacce. Lokacin Janairu, Fabrairu, Walk, May, Yuni, Yuli, Agusta, Satumba, Oktoba, Nuwamba, Disamba ana kallonsa a matsayin mafi kyawun lokacin ziyara ko ziyara.