Adeyinka Gladys Falusi
| Rayuwa | |
|---|---|
| Haihuwa | Najeriya, 1945 (80/81 shekaru) |
| ƙasa | Najeriya |
| Mazauni | Jahar Ibadan |
| Harshen uwa | Yarbanci |
| Karatu | |
| Makaranta | Jami'ar Ibadan |
| Harsuna |
Turanci Yarbanci Pidgin na Najeriya |
| Sana'a | |
| Sana'a |
hematologist (en) |
| Employers | Jami'ar Ibadan |
| Kyaututtuka |
gani
|
| Mamba | Makarantar Kimiyya ta Najeriya |
Adeyinka Gladys Falusi, FAS NPOM, Farfesa ce ta Najeriya a fannin haematology kuma tsohon Darakta na Cibiyar Nazarin Kiwon Lafiya da Horarwa, Kwalejin Kiwon Lafiyar, Jami'ar Ibadan . [1][2]
Ta ƙware a cikin kwayar Halitta na ɗan adam, bioethics da kwayoyin halitta da suka danganci cututtukan jini na gado kamar cututtuken sickle-cell da alpha-thalassemia . [3]
Rayuwa ta farko da ilimi
[gyara sashe | gyara masomin]Ta fito ne daga Jihar Ekiti, kudu maso yammacin Najeriya . An haife ta ne a Efon Alaaye a Jihar Ekiti, Najeriya . Farfesa Falusi ya yi wahayi zuwa ga nazarin kimiyya daga wata yarinya (Grace Oladunni Olaniyan, yanzu Farfesa Taylor) wacce ke zaune a unguwarsu.[4] Ta yi karatun ilmin sunadarai a Jami'ar Ibadan (UI). [5] Ta ci gaba da motsawa daga Chemistry zuwa Haematology (bincike na jini) a Kwalejin Medicine, Asibitin Kwalejin Jami'ar, Ibadan inda ta sami M.Phil a 1981 da PhD a 1986.[6][7]
Ayyuka
[gyara sashe | gyara masomin]Farfesa Falusi yana gudanar da bincike kan kwayoyin halitta na Sickle Cell Disease . A halin yanzu tana mai da hankali kan wayar da kan jama'a da ilimi game da cutar sickle cell.[8] Ita ce co-kafa kungiyar Sickle Cell Association of Nigeria (SCAN), da kuma wanda ya kafa kuma mai kula da Sickle cell Hope Alive Foundation . [9][10][11]
InA shekara ta 2001, an nada ta Shugabar Jami'ar Ibadan da Kwamitin Binciken Cibiyoyin Kwalejin Jami'ar inda aka kafa Kwamitin Ka'idojin Cibiyar farko da aka tsara da aiki a Najeriya a Jami'ar ibadan a karkashin jagorancinta. [12] A shekara ta 2005, ta zama mai kula da Cibiyar Nazarin Najeriya don Da'a ta Binciken Kiwon Lafiya a Afirka. 2p.[13]
Daraja da kyaututtuka
[gyara sashe | gyara masomin]Farfesa Falusi ta lashe lambar yabo ta L'Oréal-UNESCO don Mata a Kimiyya a shekara ta 2001 don bincikenta a cikin cututtukan jini na gado. [14] [15][16] Ta yi aiki a wannan matsayin na tsawon shekaru 4.
A shekara ta 2005, an ba ta lambar yabo ta National Productivity Order of Merit Fellowship . [17] A shekara ta 2009, an zabe ta a matsayin abokiyar Kwalejin Kimiyya ta Najeriya, babbar kungiyar kimiyya a Najeriya.[18] A shekara ta 2013, ta sami lambar yabo ta Ekiti State Merit Award kuma Kayode Fayemi, gwamnan Jihar Ekiti ne ya yi mata ado.[19] An ba ta lambar yabo ta Access to Basic Care (ABC) Distinguished Personality Award don inganta walwalar marasa lafiya a duniya da kuma bayan kiran aiki a cikin 2014. [4]
Littattafai
[gyara sashe | gyara masomin]Ta kasance co-rubuce fiye da 60 mujallu labarai da surori na littattafai, da kuma fiye da 80 taron labarai da kuma ayyukan. Ta yi bincike kuma ta buga a cikin kwayoyin halitta na wasu cututtukan da ba sa yaduwa kamar ciwon nono, asma, zazzabin cizon sauro kuma musamman haemoglobinopathies na cututtukatattun ƙwayoyin cuta da thalassaemias da sauran masu canza kwayoyin halitta.[20][21][22][23][24][25] Baya ga wallafe-wallafe a cikin binciken sickle cell, ta kuma rubuta labarin mujallar da babi na littafi kan ka'idoji da gudanar da bincike.[13]
Iyali
[gyara sashe | gyara masomin]Ta auri Farfesa Abiodun Falusi, Farfesa a fannin tattalin arzikin noma tare da yara biyar.[26]
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Biography of Adeyinka FALUSI". African Success. November 8, 2009. Archived from the original on 16 March 2014. Retrieved 16 March 2014.
- ↑ "Prof. Adeyinka G. Falusi". SCHAF (in Turanci). 2020-01-16. Archived from the original on 2021-02-12. Retrieved 2020-05-28.
- ↑ "The 2001 L'Oréal Awards for Women in Science with the Support of UNESCO: Exceptional Woman Researchers from Five Continents". UNESCO. 2001. Retrieved 16 March 2014.
- 1 2 Network of African Science Academies (NASAC) (2017). "Women in Science: Inspiring Stories from Africa" (PDF). Archived (PDF) from the original on 2018-12-19. Retrieved May 30, 2020.
- ↑ "Financial Aids | University of Ibadan". www.ui.edu.ng. Archived from the original on 2022-09-02. Retrieved 2022-09-02.
- ↑ "I almost blew up the laboratory in secondary school —Prof Adeyinka Falusi » Xquisite » Tribune Online". Tribune Online (in Turanci). 2020-01-18. Retrieved 2020-05-30.
- ↑ "Professor Adeyinka G. Falusi". Sickle Cell Hope Alive Foundation. Archived from the original on 16 March 2014. Retrieved 16 March 2014.
- ↑ Research, Gate (2022-06-19). "University of Ibadan, Institute for Advanced Medical Research and Training (PIMRAT)". ResearchGate. Retrieved 2022-06-19.
- ↑ "Foundation tasks president-elect on sickle cell disease". The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News (in Turanci). 2015-04-16. Retrieved 2020-05-28.
- ↑ "CEOAfrica :: SCHAF calls on Govt to support Research to improve health in the country :: Africa Online News Portal". www.ceoafrica.com. Retrieved 2022-05-28.
- ↑ "World Sickle Cell Day: Foundation wants recognition of day by FG". The Guardian Nigeria News - Nigeria and World News (in Turanci). 2016-06-18. Retrieved 2022-09-02.[permanent dead link]
- ↑ Falusi, Adeyinka G.; Olopade, Olufunmilayo I.; Olopade, Christopher O. (2007). "Establishment of a Standing Ethics/Institutional Review Board in a Nigerian University: A Blueprint for Developing Countries". Journal of Empirical Research on Human Research Ethics (in Turanci). 2 (1): 21–30. doi:10.1525/jer.2007.2.1.21. ISSN 1556-2646. PMID 19385889. S2CID 27614712.
- 1 2 Falusi, Adeyinka G.; Olopade, Olufunmilayo I.; Olopade, Christopher O. (2007). "Establishment of a Standing Ethics/Institutional Review Board in a Nigerian University: A Blueprint for Developing Countries". Journal of Empirical Research on Human Research Ethics (in Turanci). 2 (1): 21–30. doi:10.1525/jer.2007.2.1.21. ISSN 1556-2646. PMID 19385889. S2CID 27614712.
- ↑ "Laureates of the L'Oréal-UNESCO For Women in Science International Award". www.fondationloreal.com. Retrieved 2022-05-28.
- ↑ "Global Ethics Observatory (GEObs)". UNESCO. Retrieved 17 March 2014.
- ↑ "The 2001 L'Oréal - Unesco Awards Go To Women In Science From Around The World" (PDF). L’Oréal. 2001. Archived from the original (PDF) on 2022-09-02. Retrieved 2022-09-02.
- ↑ "University of Ibadan Official Bulletin" (PDF). June 10, 2009. Archived (PDF) from the original on 2012-05-11. Retrieved May 30, 2020.
- ↑ "Fellows of the academy". www.nas.org.ng. Archived from the original on November 9, 2015. Retrieved September 15, 2015.
- ↑ "Ekiti Honours Osundare, Olajide, Egunjobi, 13 Others". sharpedgenews.com (in Turanci). Retrieved 2020-05-28.
- ↑ Atinuke, Fasola (2022-01-01). "The Effect of Alpha Thalassemia, HbF and HbC on Haemotological Parameters of Sickle Cell Disease Patients in Ibadan, Nigeria". Mediterranean Journal of Hematology and Infectious Diseases. 14 (1): e2022001. doi:10.4084/MJHID.2022.001. ISSN 2035-3006. PMC 8747010 Check
|pmc=value (help). PMID 35070208 Check|pmid=value (help). - ↑ Akpa, Onoja; Babalola, Oluwatoyin; Odetunde, Abayomi; Fagbamigbe, Adeniyi; Fasola, Foluke; Brown, Biobele; Alamukii, Nanfizat; Babalola, Chinedum; Odaibo, Georgina; Falusi, Adeyinka (2022-07-04). "Correlates of transfusion transmissible infections among patients with sickle cell disease in Nigeria: case-control study". Journal of Immunoassay and Immunochemistry (in Turanci). 43 (4): 435–451. doi:10.1080/15321819.2022.2046601. ISSN 1532-1819. PMID 35285420 Check
|pmid=value (help). S2CID 247436866 Check|s2cid=value (help). - ↑ Fasola, F A; Babalola, O A; Odaibo, G N; Odetunde, A; Alamukii, N A; Ajayi, D; Akpa, O; Brown, B J; Babalola, C P; Falusi, A G (2021-12-30). "Haematological Changes Associated with Hepatitis B Virus Infection in Individuals with and without Sickle Cell Disease: West Afr J Med. | 2021 Dec 30;Vol. 38(12): |1167-1173". West Africa Journal of Medicine. 38 (12): 1167–1173. doi:10.55891/wajm.v38i12.44 (inactive 17 July 2025) Check
|doi=value (help). ISSN 0189-160X. Archived from the original on 2024-12-29. Retrieved 2025-08-13.CS1 maint: DOI inactive as of ga Yuli, 2025 (link) - ↑ Ansari-Pour, Naser; Zheng, Yonglan; Yoshimatsu, Toshio F.; Sanni, Ayodele; Ajani, Mustapha; Reynier, Jean-Baptiste; Tapinos, Avraam; Pitt, Jason J.; Dentro, Stefan; Woodard, Anna; Rajagopal, Padma Sheila; Fitzgerald, Dominic; Gruber, Andreas J.; Odetunde, Abayomi; Popoola, Abiodun (2021). "Whole-genome analysis of Nigerian patients with breast cancer reveals ethnic-driven somatic evolution and distinct genomic subtypes". Nature Communications (in Turanci). 12 (1): 6946. Bibcode:2021NatCo..12.6946A. doi:10.1038/s41467-021-27079-w. ISSN 2041-1723. PMC 8626467 Check
|pmc=value (help). PMID 34836952 Check|pmid=value (help). - ↑ Olatunya, Oladele S.; Albuquerque, Dulcinea M.; Fagbamigbe, Adeniyi F.; Faboya, Opeyemi A.; Ajibola, Ayotunde E.; Babalola, Oluwatoyin A.; Adebisi, Adewale O.; Falusi, Adeyinka G.; Adekile, Adekunle; Costa, Fernando F. (2021). "Diagnostic Accuracy of HemotypeSC as a Point-of-Care Testing Device for Sickle Cell Disease: Findings from a Southwestern State in Nigeria and Implications for Patient Care in Resource-Poor Settings of sub-Saharan Africa". Global Pediatric Health (in Turanci). 8: 2333794X2110167. doi:10.1177/2333794X211016789. ISSN 2333-794X. PMC 8138286 Check
|pmc=value (help). PMID 34046518 Check|pmid=value (help). - ↑ Babalola, Oluwatoyin A; Chen, Christina S; Brown, Biobele J; Cursio, John F.; Falusi, Adeyinka G; Olopade, Olufunmilayo I (2019-12-22). "Knowledge and health beliefs assessment of Sickle cell disease as a prelude to neonatal screening in Ibadan, Nigeria". Journal of Global Health Reports (in Turanci). 3: e2019062. doi:10.29392/joghr.3.e2019062. ISSN 2399-1623.
- ↑ "Prof. Adeyinka G. Falusi". SCHAF (in Turanci). 2020-01-16. Archived from the original on 2021-02-12. Retrieved 2020-05-30.
- CS1 Turanci-language sources (en)
- All articles with dead external links
- Articles with dead external links from September 2025
- Articles with invalid date parameter in template
- Articles with permanently dead external links
- CS1 errors: PMC
- CS1 errors: PMID
- CS1 errors: S2CID
- CS1 errors: DOI
- CS1 maint: DOI inactive as of ga Yuli, 2025
- Rayayyun mutane