Kogin Hadejia
| Kogin Hadejia | |
|---|---|
|
| |
| General information | |
| Labarin ƙasa | |
![]() | |
| Tsarin Daidaiton Labarin Kasa | 12°39′N 10°39′E / 12.65°N 10.65°E |
| Kasa | Najeriya |
| Territory | Jihar Yobe |
| Hydrography (en) | |
| Tributary (en) |
duba
|
| Sanadi | ambaliya |


Kogin Haɗejia ( Hausa : ) kogi ne dake a jihar Jigawa a arewacin Najeriya kuma yanki nena Kogin Yobe (Ko Madugu Yobe). Daga cikin garuruwa da biranen da suke kwance ko kusa da bankunan akwai Hadejia da Nguru. Lalacewar kogin da nufin noman rani ya haifar da raguwar yawan ruwa a yankin dausayin Hadejia-Nguru, wanda kogin yake yi tare da Tafkin Nguru. A yanzu haka kogin Hadejia yana ƙarƙashin kashi 80% na madatsun ruwa na Tiga Dam da Challawa da ke jihar Kano.[1][2]
Ambaliyar ruwa
[gyara sashe | gyara masomin]Gwamnatin jihar ta fara aikin share magudanar ruwa na kogin Hadejia tare da hana ambaliya ruwa, bayan da jihar ta fuskanci ambaliyar ruwa, an fara wannan aikin ne domin hana afkuwar ambaliya a nan gaba.[3][4]
An gudanar da nazarin mitar ambaliyar ruwa a kan mafi girman bayanan magudanar ruwa na shekara-shekara na tashar ma'aunin Kogin Hadejia daga Hadejia Jama'are Komadugu TrustFund, Damaturu, a tsakanin shekarun 1963 zuwa 2014.[5] Don bincike, ayyukan rarraba yiwuwar uku-Matsalar Nau'in 1 (EV-1), Lognormal, da Log Pearson Type III-an yi aiki. An yi amfani da samfuran don yin hasashe da kuma bambanta hasashen fitarwa na ambaliya mai alaƙa don lokutan dawowa na 2, 5, 10, 25, 50, 100, da 200 shekaru. A lokacin dawowar shekaru 200, sakamakon EV-1, LN, da LP III ya nuna ƙimar fitarwa da ake tsammani na 157.419, 169.43, da 135.21, bi da bi. An ba da shawarar yin amfani da tsarin rarraba na yau da kullun don ƙira mai aminci tun lokacin da sakamakon ya nuna cewa yana ba da ƙididdiga mafi girma na fitarwa.[6]
Yanayi da yanayi
[gyara sashe | gyara masomin]a Hadejia yanayin damina na da zafi, kuma galibin lokacin hazo ne. Lokacin rani wani bangare ne na girgije, kuma zazzabi ya bambanta daga 15 ° C (59 ° F). zuwa 41°C (105°F).[7]
Daga Maris 21 zuwa 2 ga Yuni, lokacin zafi yana ɗaukar watanni 2.4, tare da matsakaicin yawan zafin rana na sama da 101 °F. A Hadejia, watan Mayu shi ne watan da ya fi zafi a shekara, inda matsakaicin ya kai 103 ° F kuma bai kai 80 ° F ba.[8]
Daga 9 ga Disamba zuwa 31 ga Janairu, lokacin sanyi, tare da matsakaicin matsakaicin zafin rana a ƙasa da 90 ° F, yana ɗaukar watanni 1.7. Matsakaicin yanayin zafi na 59 ° F kuma ya kai 88 ° F, watan Janairu shine watan mafi sanyi a shekara a Hadejia.[9]
Manazarta.
[gyara sashe | gyara masomin]- ↑ "Irrigation potential in Africa: A basin approach". United Nations Food and Agriculture Organization. 1997. Retrieved 2009-10-01.
- ↑ "Challawa Gorge Reservoir" (PDF). United Nations Environment Program. Archived from the original (PDF) on 2009-05-09. Retrieved 2009-10-03.
- ↑ USMAN, Mustapha (2023-07-01). "Flooding: Jigawa govt commences dredging of Hadejia river". The ICIR- Latest News, Politics, Governance, Elections, Investigation, Factcheck, Covid-19. Retrieved 2023-07-10.
- ↑ Abdullahi, Murtala (2020-10-01). "40 killed in Jigawa As River Hadejia Overflows Its banks". HumAngle. Retrieved 2023-07-26.
- ↑ Shuaibu, Abdulrahman; Hounkpè, Jean; Bossa, Yaovi Aymar; Kalin, Robert M. (January 2022). "Flood Risk Assessment and Mapping in the Hadejia River Basin, Nigeria, Using Hydro-Geomorphic Approach and Multi-Criterion Decision-Making Method". Water. 14 (22): 3709. doi:10.3390/w14223709. ISSN 2073-4441.
- ↑ "Flood: Jigawa farmers demand compensation from Hadejia-Jamare River Basin Authority". Premium Times. Retrieved 2023-07-26.
- ↑ "Hadejia Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark". weatherspark.com. Retrieved 2023-07-15.
- ↑ "Hadejia Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark". weatherspark.com. Retrieved 2023-07-15.
- ↑ "Hadejia Climate, Weather By Month, Average Temperature (Nigeria) - Weather Spark". weatherspark.com. Retrieved 2023-07-15.
