Jump to content

Mohammed Bello Adoke

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Mohammed Bello Adoke
Minister of Justice of Nigeria (en) Fassara

6 ga Afirilu, 2010 - Mayu 2015
Adetokunbo Kayode - Abubakar Malami
Attorney General of the Federation (en) Fassara

6 ga Afirilu, 2010 - 29 ga Afirilu, 2015
Adetokunbo Kayode - Abubakar Malami
Rayuwa
HaihuwaJahar Kogi, 1 Satumba 1963 (63 shekaru)
ƙasaNajeriya
Karatu
MakarantaJami'ar Ahmadu Bello
Keble College (en) Fassara
Sana'a
Sana'aɗan siyasa da minista

[1]Mohammed Bello Adoke (An haife shi ne a ranar 1 ga watan Satumban shekarar 1963) Ya kasan ce lauya ne a Najeriya. Babban lauya ne na Najeriya kuma an naɗa shi Babban Lauyan Najeriya kuma Ministan Shari'a a ranar 6 ga Afrilun 2010, lokacin da Mukaddashin Shugaban Ƙasa Goodluck Jonathan ya sanar da sabuwar majalisar ministocinsa.[2][3][4][5][6][7][8][9]

Farkon rayuwa da aiki

[gyara sashe | gyara masomin]

An haifi Adoke ranar 1 ga watan Satumba shekarar 1963 a jihar Kogi.[10][11][12][13] Ya sami digiri a fannin shari'a a Jami'ar Ahmadu Bello, Zariya a 1985, kuma an kira shi zuwa Lauyan Najeriya a watan Oktoba 1986. Ya kuma yi difloma a fannin harajin ƙasa da ƙasa a jami’ar Robert Kennedy da ke Zurich, Switzerland da kuma difloma a harkar sasanta harkokin kasuwanci ta duniya daga Kwalejin Keble, Oxford.[14][15][16][17][18][19][20]

Ya rike mukamai a Hukumar Gudanar da Makarantu ta Jihar Kwara, Ma’aikatar Shari’a ta Jihar Kano da kuma kamfanonin lauyoyi masu zaman kansu kafin kafa nasa aikin. Ya kasance memba na Hukumar Peugeot Automobile daga 2006 zuwa 2008 kuma Shugaban kwamitin binciken kudi na Bankin Unity.[21] Ya yi aiki a matsayin mai sulhu a Ingila da Najeriya, yana kula da rikice-rikicen kasuwanci da ya shafi Shell Ultra Deep da Gwamnatin Tarayyar Najeriya, Global Steel Holdings da Ofishin Jarin Ginan Jama'a, da AES Nigeria Barge da Gwamnatin Jihar Legas.

Nadin nasa a matsayin Ministan Shari'a da Babban Mai Shari'a a ranar 6 ga watan Afrilu 2010 ana ganin Jonathan a matsayin yunƙurin gabatar da sabuwar hanya ta turawa ta hanyar sake fasalin zaɓe. Zamaninsa a matsayin Babban Atoni Janar ya kare a ranar 29 ga watan Mayu 2015.[22][23][24][25][26]

Malabu yaudarar cinikin mai

[gyara sashe | gyara masomin]

A ranar 28 ga watan Disambar 2015 Adoke ya gayyace shi daga Hukumar Yaki da Yiwa Tattalin Arziki Tu'annati don yi masa tambayoyi game da yarjejeniyar Malabu. An yi masa tambayoyi dangane da batan £ 22.5m (N6.18billion) na wawurar Abacha da aka kwato daga Tsibirin Jersey. [5] Tawaga daga cikin jami'an gwamnatin tarayya waɗanda suka hada da Adoke an kafa su ne domin sa ido da kuma gano kuɗaɗen. [6] A watan Maris na 2016 an bayar da rahoton cewa an binciki gidan Adoke da ke Netherlands da kuma hedikwatar Royal Dutch Shell saboda bincike kan kuɗaɗen da suka bace da kuma karɓar cin hanci daga yarjejeniyar Malabu Oil.[27][28][29][30][31][32][33]

A ranar 21 ga watan Disambar 2016, Hukumar da ke yaki da masu yi wa tattalin arzikin kasa ta'annati ta gabatar da tuhumar a hukumance a kan Adoke a kan tuhume-tuhume tara da suka hada da cewa a lokacin da yake Babban Lauyan Najeriya ya amince da canjin dala biliyan 1.1 zuwa asusun bankunan Najeriya wanda Dan Etete tsohon Ministan ke kula da shi. na Man Fetur. An biya dala biliyan 1.1 na Royal Dutch Shell da Eni zuwa asusun gwamnatin tarayya don asusun mai na OPL 245.

A ranar 17 ga watan Afrilun 2019, wata Babbar Kotun Najeriya da ke Abuja ta ba da sammacin kame Adoke da wasu mutum hudu saboda rashin bayyana a gaban kotu dangane da yarjejeniyar Malabu Oil.[34][35][36][37][38][39][40]

  1. Olasanmi, Kunle (29 March 2024). "Court Frees Ex-Minister Adoke Of Corruption Charges". Leadership. Retrieved 3 May 2025.
  2. Profile of Mohammed Bello Adoke, FCIArb, S.A.N. General Counsel, M.A. BELLO & CO". Point Blank News. Retrieved 21 April 2022.
  3. "Ministers - the Profile". This Day. 7 April 2010. Retrieved 13 April 2010 – via allAfrica
  4. Abati, Reuben (5 September 2023). "Bello Adoke at 60 and Buhari's legacy". TheCable. Retrieved 3 May 2025.
  5. "Profile of Mohammed Bello Adoke, FCIArb, S.A.N. General Counsel, M.A. BELLO & CO". www.pointblanknews.com. Retrieved 3 May 2025.
  6. "Madueke, Adoke, Wya, Suleiman, get juicy portfolios". People's Daily. 5 April 2010. Archived from the original on 28 July 2011. Retrieved 13 April 2010.
  7. Alleged Fraud: FCT Court Discharges, Acquits Adoke in OPL 245 Trial". This Day. Retrieved 3 May 2025.
  8. Opejobi, Seun (19 April 2024). "Court discharges, acquits ex-AGF Adoke of money laundering". Daily Post. Lagos, Nigeria. Retrieved 3 May 2025.
  9. Mohammed Bello Adoke Books & Audiobooks: Read Free for 30 Days". Everand. Retrieved 3 May 2025.
  10. Olabimtan, Bolanle (28 March 2024). "'EFCC failed to prove case' -- FCT court discharges, acquits Adoke in OPL 245 trial". TheCable. Retrieved 3 May 2025.
  11. Cite error: The opening <ref> tag is malformed or has a bad name.
  12. Court rejects Nigeria's compensation request against Eni, Shell". Reuters. Archived from the original on 31 May 2023. Retrieved 3 May 2025.
  13. Nigeria loses $1.7bn case against JP Morgan as UK judge gives details of 'corrupt' OPL 245 payments | African Energy". www.africa-energy.com. Retrieved 3 May 2025.
  14. High-Level Segment - 5th Meeting, 28th Regular Session Human Rights Council". United Nations.
  15. Nigeria relinquishes Bakassi claim – DW – 10/10/2012". dw.com. Retrieved 3 May 2025.
  16. "allAfrica.com: Nigeria Faces UN's Human Rights Council". allafrica.com. Archived from the original on 23 October 2013. Retrieved 3 May 2025.
  17. Television, Channels (19 June 2012). "AGF seeks ICC and AU's support in trying terrorist financiers". Channels Television. Retrieved 3 May 2025.
  18. vanguard (3 August 2013). "Adoke heads FG's Prerogative of Mercy C'ttee". Vanguard. Lagos, Nigeria. Retrieved 3 May 2025.
  19. U.S. Justice Dept. drops investigation into Shell over Nigerian oil deal". Reuters. 3 October 2019.
  20. "Eni and Shell: Italian court acquits oil giants in Nigeria corruption case". 17 March 2021. Retrieved 3 May 2025.
  21. Olasanmi, Kunle (29 March 2024). "Court Frees Ex-Minister Adoke Of Corruption Charges". Leadership. Retrieved 3 May 2025.
  22. Okeke, Zakariyya, Francis, Adaramola (18 April 2012). "Nigeria: Adoke Heads White Paper Committee, Group Condemns Oronsaye Report". All Africa. Retrieved 3 May 2025.
  23. Nigeria: Judge Seeks Closer Interaction Between Bar, Bench". All Africa. 29 December 2003. Retrieved 3 May 2025.
  24. "Nigeria: Agenda Before New Justice Minister". All Africa. 11 April 2010. Retrieved 1 May 2025.
  25. Godwin, Ameh Comrade (23 February 2016). "Malabu oil ordeal: Adoke attacks Atiku, Abacha's family". Daily Post. Lagos, Nigeria. Retrieved 6 August 2019.
  26. EFCC to go after top lawyer over missing N6bn loot". Pulse Nigeria. 15 February 2016. Retrieved 6 August 2019.
  27. 12 things you should know about controversial deal". Pulse Nigeria. 12 April 2017. Retrieved 7 August 2019.
  28. Shell Offices Raided in Nigerian Corruption Probe". The Maritime Executive. Retrieved 6 August 2019.
  29. "Former Nigerian Attorney General Bayo Ojo Quizzed By EFCC Over $1.2 billion Malabu Scam". Sahara Reporters. New York City, United States. Sahara Reporters. 11 February 2016. Retrieved 6 August 2019.
  30. Onochie, Bridget Chiedu (21 January 2020). "FG files fresh charges against Adoke, others over Malabu oil deal". The Guardian. Lagos, Nigeria. Retrieved 1 September 2024.
  31. Adeyemi, Muyiwa; Onochie, Bridget Chiedu; Okafor, Chido (21 December 2016). "EFCC files charges against Adoke, Etete, others over Malabu oil deal". The Guardian. Lagos, Nigeria. Retrieved 1 September 2024.
  32. Shell comments on the verdict from the Milan Tribunal over OPL-245 | Shell Global". www.shell.com. Retrieved 3 May 2025.
  33. Attorney-General Adoke and the burden of freedom, by Chidi Odinkalu". Vanguard. Lagos, Nigeria. 29 April 2024. Retrieved 1 September 2024.
  34. $1.1bn Malabu Oil Scam: Ex-AGF Adoke Sent $800m To Ex-minister, Firm – EFCC". Sahara Reporters. New York City, United States. Sahara Reporters. 21 December 2016. Retrieved 7 August 2019.
  35. Gatti, James Ball, Claudio (9 April 2017). "Shell Shocks: How One Of The World's Biggest Oil Firms Secured A $1.3 Billion Deal Mired In Corruption Allegations". BuzzFeed. Retrieved 7 August 2019.
  36. "Nigeria issues arrest warrants for ex-ministers over Malabu oil deal". Reuters. 17 April 2019. Retrieved 7 August 2019.
  37. Nigeria issues arrest warrants for ex-ministers over Malabu oil deal". Reuters. 17 April 2019. Retrieved 7 August 2019.
  38. OPL 245: Adoke kicks as court orders his arrest". TheCable. 17 April 2019. Retrieved 7 August 2019.
  39. Adetayo, Olalekan (15 June 2022). "OPL 245: I've been vindicated again, says ex-AGF Adoke". The Punch. Retrieved 3 May 2025.
  40. TheCable (15 June 2022). "Adoke: I've been unjustly defamed over OPL 245 -- but I'm vindicated yet again". TheCable. Retrieved 3 May 2025.