Masarautar Rano
Masarautar Rano masarauta ce ta aji na biyu da ke cikin Jihar Kano, Najeriya, a cikin kafa a 2024. [1] [2][3] Har ila yau, yana daya daga cikin tsoffin mazauni a Arewacin Najeriya, tun daga karni na 6 miladiyya. Masarautar Rano tana da arziƙin al'adu iri-iri, tare da abubuwan tarihin tarihi kamar duwatsu, bango, da fadoji. Masarautar Rano a tarihi ta kasance wani bangare ne na masarautar Kano, wacce kasa ce ta musulmi da ta fito daga jihadin Fulani a farkon karni na 19. Masarautar Rano ta yi dauloli uku masu mulki: Kwararrafawa, Habe, da Fulani[4][5][6]
Rushewa da sake kafawa
[gyara sashe | gyara masomin]A ranar 23 ga Mayu, 2024, Gwamnan Jihar Kano Abba Kabir Yusuf ya rushe Masarautar Rano tare da wasu masarautun da tsohon gwamnan Abdullahi Umar Ganduje ya kafa a shekarar 2019. [7][8] Wannan matakin ya maido da tsarin gargajiya na jihar na masarautu daya, inda ya koma tsarin da take yi kafin shekarar 2019. An mayar da yankunan da ke karkashin Masarautar Rano zuwa cikin masarautar Kano, da nufin inganta ayyukan gudanar da mulki da ci gaban tarihi. A ranar ne aka nada Sanusi Lamido Sanusi II a matsayin Sarkin Kano, inda ya hada kan shugabanci da mulki a karkashin masarautu daya..[9] Wannan yunkuri ya yi niyya don daidaita tsarin mulki na gargajiya a Jihar Kano.[10]
A watan Yulin 2024, an sake kafa Masarautar Rano a matsayin masarautar aji na biyu a ƙarƙashin ikon Masarautar Kano . Rano ya kunshi yankunan karamar hukuma na Rano, Kibiya da Bunkure.[11]
Emirs
[gyara sashe | gyara masomin]- Alhaji Tafida Abubakar Ila Auta Baw (9 ga Mayu 2019 - Mayu 2020) [12]
- Kabiru Muhammad Inuwa (Mayu 2020 - Mayu 2024) [13]
- Alhaji Muhammad Isa Umar (Yuli 2024 - yanzu) [14]
- ↑ Bukar, Muhammad (2021-05-16). "Why we created new Emirates in Kano - Ganduje". Daily Post Nigeria (in Turanci). Retrieved 2024-01-31.
- ↑ "Ganduje approves 4 new emirates in Kano". Daily Trust (in Turanci). 2019-05-09. Retrieved 2024-01-31.
- ↑ "Kano Assembly passes law to create four new emirates". www.premiumtimesng.com. Retrieved 2024-01-31.
- ↑ "Rano's perishing historical monuments". Daily Trust (in Turanci). 2021-01-24. Retrieved 2024-01-31.
- ↑ "Tarihin garin Rano wanda yake tun shekaru 300 kafin zuwan Annabi Isa". Matashiya. May 19, 2019.
- ↑ "Masarautar Rano Archives". Aminiya (in Turanci). Retrieved 2024-01-31.
- ↑ Ikeh, Goddy; Abuja (Nigeria), APA- (2024-05-23). "Breaking: Kano State Lawmakers abolish 5 Emirates, dethrone the Emirs". APAnews - African Press Agency (in Turanci). Archived from the original on 2024-05-23. Retrieved 2024-05-23.
- ↑ Editor, News (May 23, 2024). "BREAKING: Kano Assembly Dethrones 5 Emirs, Dissolves Emirate Councils Amidst Speculation Of Sanusi's Return". Summit Post Nigeria (in Turanci). Retrieved May 23, 2024.CS1 maint: extra text: authors list (link)
- ↑ "Gwamna ya naɗa Sanusi a matsayin sabon Sarkin Kano". RFI. 2024-05-23. Retrieved 2024-05-23.
- ↑ "Muhammadu Sanusi II: Yadda Sarkin Kano ya sake komawa kan mulki". BBC News Hausa. 2024-05-23. Retrieved 2024-05-23.
- ↑ Rapheal (2024-07-17). "Gov Yusuf signs law establishing 3 second class emirates". The Sun Nigeria (in Turanci). Retrieved 2024-08-06.
- ↑ Muntari, Tukur (2020-05-03). "Emir of Rano dies at 74". Punch Newspapers (in Turanci). Retrieved 2024-08-06.
- ↑ Ardo, Abdul (2024-05-23). "Sanusi's Second Coming: Gov Yusuf gives Kano emirs 48 hours to vacate palaces". Peoples Gazette Nigeria (in Turanci). Retrieved 2024-08-06.
- ↑ "Breaking: Kano Gov Appoints New Emirs of Karaye, Rano, Reinstates Emir of Gaya – THISDAYLIVE". www.thisdaylive.com. Retrieved 2024-08-06.