Archie Casely-Hayford
![]() | |||||||||||||
1977 - 1977
1956 - 1965 Election: 1956 Gold Coast legislative election (en)
15 ga Yuni, 1954 - 17 ga Yuli, 1956 Election: 1954 Gold Coast legislative election (en)
1954 - 1950s
20 ga Faburairu, 1951 - 1954 Election: 1951 Gold Coast legislative election (en)
1951 - 1950s | |||||||||||||
| Rayuwa | |||||||||||||
| Haihuwa | Axim, 1898 | ||||||||||||
| ƙasa |
Ghana Kogin Zinariya (Mulkin mallaka na Birtaniyya) | ||||||||||||
| Mutuwa | ga Augusta, 1977 | ||||||||||||
| Ƴan uwa | |||||||||||||
| Mahaifi | J. E. Casely Hayford | ||||||||||||
| Ahali | Gladys Casely-Hayford | ||||||||||||
| Karatu | |||||||||||||
| Makaranta |
Clare College (en) University of Cambridge (en) Dulwich College (mul) Makarantar Mfantsipim | ||||||||||||
| Harsuna | Turanci | ||||||||||||
| Sana'a | |||||||||||||
| Sana'a | lauya, ɗan siyasa da minista | ||||||||||||
| Imani | |||||||||||||
| Addini | Kirista | ||||||||||||
| Jam'iyar siyasa |
Convention People's Party (en) | ||||||||||||
Archibald "Archie" Casely-Hayford (1898-Agusta 1977) ɗan ƙasar Ghana ne kuma ɗan siyasan Ghana wanda aka horar da shi, wanda ya shiga cikin siyasar kishin ƙasa a tsohuwar Kogin Zinariya (Ghana ta yanzu). Bayan ya shiga Jam'iyyar Jama'a (CPP), a cikin shekara ta alif ɗari tara da hamsin da daya 1951 an zabe shi memba na Municipal na Kumasi kuma Kwame Nkrumah Ministan Noma da albarkatun ƙasa a cikin gwamnatin Jamhuriya ta farko.[1] Lokacin da Nkrumah ya ayyana 'yancin kai na Ghana a ranar 6 ga Maris 1957, an dauki hotonsa a dandalin Casely-Hayford, tare da Kojo Botsio, Komla Agbeli Gbedemah, Nathaniel Azarco Welbeck da Krobo Edusei.[2]

Tarihin Rayuwa
[gyara sashe | gyara masomin]An haifi Archie Casely-Hayford a Axim, Gold Coast, ga Beatrice Madelene (née Pinnock) da kuma ɗan Afirka mai fafutuka mai suna Joseph Ephraim Casely Hayford.[3] Archie ya yi karatu a Makarantar Mfantsipim, Cape Coast, sannan a Burtaniya a Kwalejin Dulwich, London. Daga baya ya yi karatu a Kwalejin Clare, Jami'ar Cambridge, inda ya sami digiri na MA a fannin doka da tattalin arziki.[4]
Bayan ya dawo gida Gold Coast, ya yi aiki a matsayin lauya daga 1921 zuwa 1936. Ya zama memba na Majalisar Garin Sekondi a 1926, kuma ya zama alƙalin gundumar a 1936, ya zama babban alƙalin gundumar ta 1948, kafin ya koma zaman kansa. aikin doka.[4]
Shigar da siyasar kishin ƙasa, ya shiga Kwame Nkrumah's Convention People Party (CPP), kuma kafin zaɓen 1951 ya zama mai ba da shawara ga Nkrumah da sauran shugabannin CPP,[4] ta haka ya sami taken "Mai kare 'Ya'yan Verandah".[5] A cikin gwamnatin farko ta Nkrumah an nada Casely-Hayford Ministan Noma da albarkatun kasa a 1951,[1] daga baya ya zama Ministan Sadarwa kuma, a 1954, Ministan Cikin Gida.[4][6]
Ghana ta karrama Casely-Hayford da babbar lambar yabo kuma an ba ta lambar yabo ta Sarauniya daga Ingila.[4]
A lokacin rasuwarsa a 1977 ya rike mukamin Shugaban Jami'ar Cape Coast.[4] A cikin shekarun da suka gabata, shi ma ya kasance yana aiki a matsayin babban dangin Casely-Hayford.
Manazarta
[gyara sashe | gyara masomin]- 1 2 "The men who flanked Nkrumah on Independence eve" Archived 9 Nuwamba, 2018 at the Wayback Machine, National Commission on Culture, 14 April 2007.
- ↑ "CPP Salutes 'True Big Six'...on 59th anniversary of the Convention People's Party", GhanaWeb, 13 June 2008.
- ↑ Nancy J. Jacobs, African History through Sources, Volume 1, Cambridge University Press, 2014, pp. 153–54 (reproduces photograph of Archie Casely-Hayford with his father from David Kimble's A Political History of Ghana, Oxford: Clarendon, 1963).
- 1 2 3 4 5 6 Casely-Hayford, A., Makers of Modern Africa: Profiles in History, London: Africa Journal Ltd for Africa Books Ltd, 1981, p. 125.
- ↑ David Owusu-Ansah, "Casely-Hayford, Archie", in Historical Dictionary of Ghana, Rowman & Littlefield, 2014, p. 82.
- ↑ Kodwo Mensah, "Archie As I Knew Him", Daily Graphic, Issue 8355, 30 August 1977.
