Jump to content

Nuhu Ribadu

Daga Wikipedia, Insakulofidiya ta kyauta.
Nuhu Ribadu
Lua error a mw.lua, layi na 656: invalid value (nil) at index 1 in table for 'concat'.
Rayuwa
HaihuwaJahar Yola, 21 Nuwamba, 1960 (65 shekaru)
ƙasaNajeriya
ƘabilaMutanen Fulani
Karatu
MakarantaJami'ar Ahmadu Bello
HarsunaTuranci
Hausa
Pidgin na Najeriya
Adamawa Fulfulde
Sana'a
Sana'aƴan sanda, lauya, masana da ɗan siyasa
Imani
AddiniMusulunci
Jam'iyar siyasaAll Progressives Congress

Malam Nuhu Ribadu MNI (an haife shi a ranar 21 ga watan Nuwamba shekara ta alif dubu daya da Ɗari Tara da sittin(1960) tsohon jami’in ’yan sandan Nijeriya ne kuma ɗan siyasa wanda ya kasance Babban mai bai wa shugaban ƙasa shawara kan harkokin tsaro wato National security advisor ( N.S.A).[1] Kuma shugaban ƙungiyar Haraji ta Man Fetur kuma tsohon jami’in yaƙi da cin hanci da rashawa na gwamnatin Najeriya. Ya kasance da majagaba, shugaban Najeriya [2]'s tattalin arziƙin Laifukan Hukumar (E.F.C.C),[3] [4]da gwamnatin hukumar tallafa da kalubalantar cin hanci da rashawa da kuma zamba cikin aminci. A watan Afrilu na shekara ta 2009, ya zama dan baki a Cibiyar Ci Gaban Duniya.

Ya yi gudun hijira har zuwa shekara ta 2010 lokacin da ya dawo gida Najeriya[2] ya kuma bayyana aniyarsa ta tsayawa takarar Shugabancin Najeriya a ƙarƙashin inuwar jam’iyyar Action Congress of Nigeria (ACN).[5]Ranar Juma'a, 14 ga watan Janairun shekara ta 2011, Nuhu Ribadu ya zama ɗan takarar shugaban ƙasa na jam'iyyar ACN.

A watan Agustan shekara ta 2014, ya sauya sheƙa zuwa jam’iyya mai mulki ta PDP da nufin tsayawa takarar Gwamnan Jihar Adamawa a Arewa maso Gabashin Najeriya.

Ribadu ya yi karatun lauya a Jami’ar Ahmadu Bello [6]da ke Zariya[7], a Jihar Kaduna daga shekara ta 1980 zuwa shekara ta 1983, inda ya yi karatun Digiri na farko a fannin Shari’a. Bayan shekara guda a Makarantar Koyon Lauya ta Najeriya, sai aka kira shi Bar a cikin shekara ta 1984. Ya kuma samu digiri na biyu a fannin Lauyoyi daga wannan jami'ar. Shi dan TED ne kuma Babban Mataimaki a Kwalejin St. Antony, Jami'ar Oxford, UK.

Rashawa da EFCC

[gyara sashe | gyara masomin]

Shugaban ƙasar Najeriya, Olusegun Obasanjo, ya naɗa shi a matsayin shugaban Economic and Financial Crimes Commission (EFCC) a shekarar 2003, sannan ya sake naɗa shi a 2007, tare da ɗaga shi zuwa mukamin Mataimakin Sufeto Janar na ‘Yan Sanda (Assistant Inspector General of Police). Wannan karin girma da aka yi masa a ranar 9 ga Afrilu 2007, makonni uku kafin sabon shugaban ƙasa da aka zaɓa, Umaru Musa Yar'Adua, ya kama aiki, daga baya an ƙalubalanci shi da cewa “ba bisa ƙa’ida ba ne, ya saɓa wa kundin tsarin mulki, ba shi da inganci kuma ba shi da wani tasiri na doka.” A watan Disamba 2007, Mike Okiro, Sufeto Janar na ‘Yan Sanda, ya bayyana cewa za a cire Nuhu Ribadu daga shugabancin EFCC domin ya halarci horon shekara guda.

Shaidun Nuhu Ribadu sun taimaka wajen hukunta ƴan kasuwar ƙasashen waje waɗanda suka bayar da cin hanci yayin da suke kasuwanci a Najeriya. Ribadu duk da haka an zargi na biyu misali, kuma insincerity a yaƙi da cin hanci da rashawa. Da yawa sun lura cewa Ribadu ya bi abokan maƙiya na maigidansa, Obasanjo, yayin da yake kare abokan tsohon shugaban. Sanannen daga masu sukar sa shine lauya mai tsattsauran ra'ayi na Legas, Fetus Keyamo wanda ya bayyana janye tuhumar da ake yi wa Ribadu a matsayin kuskure ne kwata-kwata, rashin hankali, gaba ɗaya wayayye ne kuma mara kyau. Ya zuwa yanzu, babu daya daga cikin zarge-zargen cin hanci da rashawa da aka tabbatar. Jaridu da dama da suka jagoranci sukar Ribadu mallakar wasu mutane ne da ke fuskantar tuhumar cin hanci da rashawa.

Ribadu a ko yaushe yana ƙarfafawa matasa gwiwa don zama canjin da suke nema. A karo na huɗu na "Project Mentor-Me" wanda wata ƙungiya mai zaman kanta da ke kira Group of Patriotic Corpers (GPC) ta shirya a Abuja, ya sa masu sauraro su yi duba na tsanaki game da zaɓin rayuwarsu da yadda take tsara makomarsu. Blossom Nnodim ya goyi bayansa wanda sananne ne musamman game da Social Media don sakonnin Social Good.

Cin hanci da zalunci

[gyara sashe | gyara masomin]

Yayin gudanar da aikinsa an ba Ribadu cin hanci don karkatar da tsarin adalci, daga cikin waɗannan akwai wani Gwamnan Jihar da ya ba Ribadu dala miliyan 15 da gida a waje. An yi hira da shi daga Washington DC . a shirin BBC na Hardtalk, Ribadu ya ce ya karɓi kuɗin kuma ya yi amfani da cin hanci a matsayin hujja wajen gurfanar da gwamnan jihar. Tsohon gwamnan ya ƙaryata wannan iƙirarin wanda ya lura cewa Ribadu ya sanya kuɗin a CBN ba hujja bane cewa ya bayar da kuɗin. Ribadu ya tsallake yunƙurin hallaka shi sau biyu a Najeriya kafin ya bar ƙasar zuwa Kasar Ingila a farkon shekara ta 2009.[8][9][10][11][12][13][14]

Nuhu Ribadu

A watan Disambar shekara ta 2007, Sufeto-Janar na ’Yan sanda Mike Okiro ya ba da umarnin cire Ribadu na wani lokaci daga muƙaminsa na shugaban EFCC kuma ya umurce shi da ya halarci Cibiyar Nazarin Manufofin Ƙasa da Dabaru (NIPSS) da ke Kuru, Jos, Jihar Filato don wani tilas. -shekar hanya. An soki shawarar tare da wasu, Nobel Laureate Wole Soyinka, mambobin majalisar wakilai, da shugaban jam'iyyar All Nigeria Peoples Party (ANPP) na kasa Edwin Ume-Ezeoke a matsayin masu siyasa da kuma / ko kuma na iya kawo koma baya ga yaki da cin hanci da rashawa. A ranar 22 ga watan Disambar shekara ta 2008, kamar yadda aka yi hasashe, an kore shi daga rundunar 'yan sandan Najeriya ta Hukumar Kula da Ayyukan' Yan Sanda ta Najeriya (PSC). Ya bar Nijeriya kuma a cikin Afrilu ya sami haɗin kai a Cibiyar Ci Gaban Duniya. Ya dawo ya koma ACN a matsayin ɗan takarar shugaban ƙasa a zaɓen shekara ta 2011.

Lambobin yabo na duniya

[gyara sashe | gyara masomin]

A ranar 15 ga watan Afrilun shekara ta 2008, Nuhu Ribadu ya karbi lambar yabo ta Bankin Duniya na shekara ta 2008 na Jit Gill na Tunawa da Fitaccen ma’aikacin Gwamnati, saboda ya jagoranci jajircewar yaki da cin hanci da rashawa a Najeriya, a matsayin Shugaban Hukumar Yaƙi da Masu Yi wa Tattalin Arziƙi Tu’annati (EFCC).

A ranar 4 ga watan Agustan shekara ta 2008, Hukumar Kula da 'Yan Sanda a Najeriya ta sanar da rage darajar Ribadu daga Mataimakin Sufeto-Janar na 'Yan sanda (AIG) zuwa Mataimakin Kwamishinan' yan sanda. Tsohon shugaban kasa Olusegun Obasanjo ya daukaka darajar Ribadu zuwa AIG makwanni kadan kafin karshen wa'adin mulkin sa a cikin shekara ta 2007.[15][16][17][18][19]

A ranar 22 ga watan Nuwamban shekara ta 2008, an zubar da karatunsa daga NIPSS Kuru, Jihar Filato a minti na ƙarshe. Malam Nuhu Ribadu, wanda aka fara zama a cikin zauren tare da sauran waɗanda suka kammala karatu, an ba shi umarnin fita daga zauren ne bisa umarnin manyan jami’an gwamnati. An yi tofin Allah tsine daga ko ina cikin duniya don jinyar da ya yi.

A ranar 8 ga watan Disamban shekara ta 2018, ya samu lambar yabo ta ci gaban duniya a kan yaƙin cin hanci da rashawa. An bayar da lambar yabon ne daga cibiyar bincike da ke Katar, Rule of Law and Anti-corruption Center (ROLACC)

Mai Bada Shawara Kan Tsaro ga Shugaba Tinubu

[gyara sashe | gyara masomin]

Shugaban kasa, Bola Tinubu ya nada Nuhu Ribadu a matsayin sabon mai baiwa shugaban kasa shawara kan harkokin tsaro (NSA). Wannan sanarwa ta fito daga ofishin sakataren gwamnatin tarayya ne wanda ya tabbatar da nadin ta shafinsa na Twitter a ranar 19 ga June 2023.[20][21]

A matsayinsa na NSA, Mista Ribadu ne zai ɗauki nauyin baiwa shugaban kasa shawara kan duk wani abu da ya shafi tsaron Najeriya da ‘yan kasa. Haka kuma zai haɗa ayyukan hukumomin tsaro da na leken asiri daban-daban da ke karkashin sa. Wasu daga cikin wadannan sun hada da Hukumar Leken Asiri ta Defence (DIA), Hukumar Leken Asiri ta Kasa (NIA), Hukumar Tsaron Kasa (DSS), da kuma Rundunar ‘yan sandan Nijeriya (NPF).[22]

  1. ↑ Arise News National Security Adviser Ribadu Attributes Northern Nigeria's Insecurity to Mass Illiteracy 19 Apr 2024
  2. 1 2 https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://punchng.com/tinubu-celebrates-as-nigeria-sells-gold-injects-5m-into-economy/%3Famp&ved=2ahUKEwjxkYrl2fOGAxUNXUEAHV_sAJ8QyM8BKAB6BAgQEAE&usg=AOvVaw3Xf5WE758v4u2mvR5kIYt7
  3. ↑ Economic and Financial Crimes Commission - EFCC https://www.efcc.gov.ng › efcc › 38... Nuhu Ribadu AIG (rtd.): Pioneer EFCC Chairman
  4. ↑ Economic and Financial Crimes Commission - EFCC https://www.efcc.gov.ng › efcc › 38... Nuhu Ribadu AIG (rtd.): Pioneer EFCC Chairman
  5. ↑ Vanguard News ACN picks Nuhu Ribadu as Presidential candidate 14 Jan 2011
  6. ↑ https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://dailytimesng.com/theapilifestyle-receives-distinguished-personality-award-from-ahmadu-bello-university-zaria/&ved=2ahUKEwiKps-Q2fOGAxVNXUEAHWkTCvUQxfQBKAB6BAgHEAI&usg=AOvVaw0FunxirWBQ4W7dcGXqjflu
  7. ↑ https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://guardian.ng/army-chief-escapes-assassination-as-soldiers-shiites-clash-in-zaria/&ved=2ahUKEwjt57my2vOGAxUSVEEAHeLOCDEQxfQBKAB6BAgFEAI&usg=AOvVaw1-hmDWCAtr179-g2serOri
  8. ↑ "Corruption Case Exposes Scope of Bribery in Nigeria". Pbs.org. 2009-04-24. Archived from the original on 2014-01-22. Retrieved 2015-04-06.
  9. ↑ https://web.archive.org/web/20160303184220/http://amirgabriel.com/programmes/b00scbpf. Archived from the original on 3 March 2016. Retrieved 11 May 2010. Missing or empty |title= (help)
  10. ↑ "huhuonline". Huhuonline.com. 2012-12-13. Retrieved 2015-04-06.
  11. ↑ "Nuhu Ribadu, fearless, relentless against fraud". National Light (in Turanci). 2018-03-29. Archived from the original on 2021-03-02. Retrieved 2020-01-22.
  12. ↑ Omonobi, Kingsley; Emmanuel Ulayi (27 December 2007). "EFCC: Okiro confirms Ribadu's exit". Vanguard Online. Vanguard Media. Retrieved 29 December 2007.
  13. ↑ Gabriel, Chioma; Emmanuel Aziken and Leon Usigbe (29 December 2007). "Soyinka, Reps, others condemn Ribadu's removal". Vanguard Online. Vanguard Media. Retrieved 29 December 2007.
  14. ↑ "Nuhu Ribadu" Archived 7 ga Yuni, 2011 at the Wayback Machine Center for Global Development, accessed 22 February 2010
  15. ↑ Archived 12 ga Janairu, 2009 at the Wayback Machine
  16. ↑ Archived 15 Satumba 2014 at the Wayback Machine
  17. ↑ BabaGboin (2008-12-30). "UPDATED: Nuhu Ribadu Dragged Out Of NIPSS Graduation Hall, wife and Children Removed". Sahara Reporters. Retrieved 2020-01-22.
  18. ↑ "Ribadu, Making A Return to EFCC as Chairman". The Street Journal (in Turanci). 2016-03-18. Archived from the original on 2019-11-16. Retrieved 2020-01-22.
  19. ↑ Bivan, Nathaniel (8 December 2018). "Ribadu bags global 'lifetime achievement' award". Daily Trust. Daily trust. Archived from the original on 7 January 2019. Retrieved 7 January 2019.
  20. ↑ https://nairametrics.com/2023/06/19/tinubu-appoints-nuhu-ribadu-as-national-security-adviser/
  21. ↑ https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/605501-nuhu-ribadu-profile-of-new-national-security-adviser.html
  22. ↑ https://www.vanguardngr.com/2023/06/nuhu-ribadu-first-nigerias-nsa-from-non-military-background-since-1999/

Hanyoyin haɗin waje

[gyara sashe | gyara masomin]