Hakkin Neman Mafaka

Hakkin Neman Mafaka

Iri	Haƙƙoƙi

Hakkin mafaka, wani lokacin ana kiransa haƙƙin mafaka na siyasa (asylum daga Tsohon Girkanci () 'santuary'), ra'ayi ne na shari'a, wanda a ƙarƙashinsa mutanen da sarakunan su ke tsanantawa za su iya kare su da wani iko mai iko, kamar ƙasa ta biyu ko wani abu wanda a zamanin da zai iya ba da . Tsohon Masarawa, Helenawa, da Ibraniyawa sun amince da wannan haƙƙin, daga cikinsu an karbe shi cikin al'adar Yamma. René Descartes ya gudu zuwa Netherlands, Voltaire zuwa Ingila, da Thomas Hobbes zuwa Faransa, saboda kowace jiha ta ba da kariya ga 'yan kasashen waje da aka tsananta. Hakkin mafaka na zamani an kafa shi ne a kan Sanarwar 'Yancin Dan Adam ta Duniya.

Sanarwar 'Yancin Dan Adam ta Duniya

Hakkin mafaka ya kasance ta Majalisar Dinkin Duniya a cikin Mataki na 14 na Universal Declaration of Human Rights na 1948:   Hakkin mafaka yana tallafawa ta Yarjejeniyar 1951 da ta shafi Matsayin 'yan gudun hijira da Yarjejeniyar 1967 da ta shafi Yanayin' Yan Gudun Hijiri. Kafin a ba da mafaka, ana iya gane mai neman mafaka a matsayin ɗan gudun hijira bisa ga Yarjejeniyar da ta shafi Matsayin 'Yan Gudun Hijira, wanda ke bayyana ɗan gudun hijirar a matsayin mutum "wanda ba zai iya ko ba ya son komawa ƙasarsu ta asali saboda tsoron da ake yi masa na tsanantawa saboda dalilai na launin fata, addini, ƙasa, memba na wani rukuni na zamantakewa, ko ra'ayi na siyasa".

Gidan mafaka na siyasa na zamani

Gwamnatin Holland ta ba da mafaka ga tsofaffi ɗari biyu daga Yugoslavia, Poland, Hungary da Jihohin Baltic. Bayan karshen yakin duniya na biyu, wadannan mutane sun zauna a sansanoni a Austria da Jamus ta Yamma. (Newsreel (a cikin Yaren mutanen Holland))

Duk da yake ana ganin Sanarwar 'Yancin Dan Adam ta Duniya kanta a matsayin ba ta da iyaka, haƙƙin mafaka kamar yadda aka bayyana a cikin sanarwar' yancin dan adam na duniya an ambaci shi a cikin Yarjejeniyar da ta shafi Matsayin 'Yan Gudun Hijira, wanda yawancin ƙasashe jam'iyyun ne. A halin yanzu, a kasashe daban-daban akwai matsayi daban-daban na shari'a da ma'anar doka don haƙƙin mafaka da 'yan gudun hijira. Ana ganin mafaka a matsayin nau'i na ɗan lokaci na 'yan gudun hijira. Za'a iya rage hankali saboda rashin tabbas game da amincin da'awar a cikin aikace-aikacen mafaka tare da ka'idojin gida masu daidaituwa.

Lokacin da aka ki amincewa da ikirarin mafaka, rashin mayar da hankali ya shafi Yarjejeniyar da ta shafi Matsayin 'Yan Gudun Hijira Mataki na 33, wanda ya hana fitar da masu neman mafaka zuwa kowace ƙasa inda "rayuwa ko' yanci za a yi barazana saboda launin fata, addini, ƙasa, zama memba na wani rukuni na zamantakewa ko ra'ayin siyasa" tare da banbanci saboda tsaro da laifi. Ka'idar da ba ta sake farfadowa ba ana ganinta ne a matsayin dokar al'ada ta duniya.

Ana iya amfani da shari'o'i daban-daban don fassara haƙƙin mafaka, gami da nazarin shari'a mai mahimmanci da Tsarin Mulki.

Bayan dakatar da haƙƙin mafaka, kamar lokacin da yanayin ƙasar asalin ya canza cewa babu haɗarin tsanantawa, fitar da son rai bisa ga rashin mayar da hankali ko kuma a tarihi a wasu lokuta fitarwa nan da nan na iya biyo baya.